arrow-left arrow-right camera caret close cog external facebook font-size lock mail menu refresh regio search twitter user video

LETTERLIJK. Het volledige eerste deel van het interview met Lance Armstrong

Lees hier woord voor woord het volledige eerste deel van het onthullende interview van Oprah Winfrey met Lance Armstrong!

Oprah Winfrey: Hier zitten we, in Austin, Texas. Twee dagen geleden sms'te je naar persagentschap AP: 'Ik zei haar dat ze overal mocht gaan waar ze wilde. Ik zal de vragen direct, eerlijk en open beantwoorden. Dat is alles dat ik kan zeggen.'

Lance Armstrong: Dat zijn mijn woorden.

Toen we elkaar vorige week voor het eerst ontmoetten, kwamen we overeen dat er geen voorwaarden zouden zijn, dat niets taboe zou zijn.

Dat is het beste voor ons beiden... (lacht)

Daar ben ik het mee eens. Laat ons beginnen met de vragen die mensen wereldwijd beantwoord willen zien, en voorlopig wil ik alleen ja of nee horen.

Ok.

Ja of nee, heb jij ooit verboden substanties genomen om je wielerprestaties te bevorderen?

Ja.

Was één van die substanties epo?

Ja.

Heb je ooit bloeddoping of bloedtransfusies gebruikt om beter te presteren?

Ja.

Heb je nog andere verboden producten gebruikt, zoals testosteron of cortisone?

Ja.

Heb je in alle zeven van je Tour de France-zeges verboden middelen of bloeddoping gebruikt?

Ja.

Is het menselijk mogelijk de Tour de France zeven keer op een rij te winnen zonder verboden middelen?

Volgens mij niet.

Wanneer begon je voor het eerst met doping?

Geen ja- of neen-vragen meer? (lacht)

Nee hoor...

Ik moet zeggen... in het begin van mijn carrière was er cortisone, en toen begon de epo-generatie.

Wanneer?

Bedoel je voor mij, of voor...?

Voor jou.

Halverwege de jaren '90.

Je hebt 13 jaar lang niet alleen ontkend, je deed dat met overgave. Waarom beken je nu?

Dat is de meest logische vraag. Ik weet niet of ik wel een goed antwoord heb. Maar ik zal beginnen met te zeggen dat het te laat is. Het is voor de meeste mensen waarschijnlijk te laat, en dat is mijn fout. Ik zie deze situatie als één grote leugen die ik vaak heb herhaald. En zoals je zei, het is niet dat ik 'neen' zei en doorliep.

Inderdaad: je was uitdagend.

Oh, ja!

Je noemde andere mensen leugenaars.

Dat begrijp ik. En ik beleef dit proces al enkele jaren, de laatste twee jaar, een jaar, 6 maanden, drie maanden, twee maanden. Maar ik ken de waarheid: de waarheid is niet wat de ronde deed, of wat ik zei. En nu is het... Dit verhaal was zo lang zo perfect. En dat meen ik, door mezelf vanop afstand te bekijken: je overkomt de ziekte, je wint de Tour de France zeven keer, je hebt een gelukkig huwelijk, je hebt kinderen. Het is een mythisch, perfect verhaal. En het was niet waar.

En het was niet waar.

Dat was niet waar. Op veel verschillende niveaus.

Was het moeilijk dat ideaalbeeld waar te maken?

Onmogelijk! Ik ben een persoon met tekortkomingen, dat weet ik maar al te goed. En ik kon het niet doen. En wat we nu zien...

Maar heb je dat beeld niet zelf mee vormgegeven?

Natuurlijk. Je hebt geen idee. En, en, en... En veel mensen deden eraan mee. Luister, alle fouten en schuld moeten op mijn bord vallen. Maar achter dat beeld en achter dat verhaal zat er momentum. En of het nu fans of de media zijn, het begint te rollen. En ik verloor mezelf erin. Er zullen waarschijnlijk veel andere mensen zijn die zoiets niet zouden kunnen controleren, maar ik kon het dus zeker ook niet. En ik was gewoon alles in mijn leven te controleren. Ik controleerde elke resultaat in mijn leven.

Dat deed je altijd al.

Euhm... wel, ja. Zeker als het op sport aankomt. Maar dit is het laatste dat ik zal zeggen: het verhaal is nu zo slecht en giftig... en veel ervan is waar.

Eerder zei je dat het niet mogelijk was te winnen zonder doping.

Niet in die generatie. Ik ben hier niet om over anderen in mijn generatie te praten, dat is al goed gedocumenteerd. Ik heb de cultuur niet uitgevonden, maar ik heb niet geprobeerd de cultuur te stoppen. Dat is mijn fout, daar moet ik me schuldig over voelen. De sport moet er nu de prijs voor betalen, en daar heb ik spijt over. Ik denk niet... Ik had geen toegang tot iets dat anderen ook niet tot hun beschikking hadden.

Laat me je iets voorlezen: het Amerikaanse anti-dopingagentschap USADA schreef een rapport van 164 bladzijden dat ik gelezen heb. De CEO, Travis Tygart, zei dat jij en het US Postal-wielerteam - in zijn woorden - het meest gesofisticeerde, geprofessionaliseerde en succesvolle dopingprogramma klaarspeelden die de sport ooit had gezien. Klopt dat?

Euhm... neen. Neen. Ik denk dat hij zelfs zei dat 'alle sporten ooit hebben gezien'. Oprah, dat was het niet. Het was... (schraapt de keel) Het was zeker professioneel, en het was zeker slim, zo kan je het noemen. Maar het was erg conservatief, erg risicoschuw, erg bewust van wat belangrijk was: de race winnen, dat telde voor mij. Maar om te zeggen dat dat programma groter was dan het Oost-Duitse dopingprogramma in de jaren '80? De jaren '70 en '80? Dat is niet waar.

Dus je zegt dat jij geen toegang had tot dingen die anderen niet konden krijgen?

Absoluut niet.

Wat was de cultuur? Kan je de cultuur aan ons uitleggen?

Het is moeilijk daaraan te beginnen. Nogmaals, ik wil niemand anders beschuldigen, of zelfs over andere mensen spreken. Ik maakte mijn beslissingen, het zijn mijn vergissingen, en ik zit hier vandaag om ze te erkennen, en te zeggen dat ik er spijt van heb. De cultuur was wat ze was.

Deed iedereen het? Dat is wat wij hoorden.

Dat is niet aan mij... Ik kende niet iedereen, ik leefde en trainde niet met iedereen, ik racete niet met iedereen. Dat kan ik niet zeggen. Er zullen mensen zijn die dat zeggen. Er zullen mensen zijn die zeggen: (schraapt de keel) 'Ok, er zijn 200 kerels in de Tour, en daarvan zijn er vijf die het niet deden. En zij zijn de helden.' En dat klopt.

Wat dacht je van die kerels - nu noem je hen helden - maar wat dacht je van hen toen zelf koerste? Zij die proper reden, dacht je dat het sukkels waren? Wat?

Neen... En dat is.. Neen, dat deed ik niet. En het idee dat iemand geforceerd, of onder druk gezet, of aangemoedigd werd, is niet waar. Ik ben gestopt met mensen leugenaars te noemen, maar als je me vraagt of iets waar is of niet, zal ik daar ook zo op antwoorden. En dat is niét waar.

[FILMPJE WAARIN USADA-CEO TYGART EN EX-PLOEGMAAT TYLER HAMILTON ARMSTRONG BESCHULDIGEN]

Hoe kon je het doen? Ik bedoel: je sprak even over de cultuur, en er zijn allerlei verhalen dat je hier ging bekennen, dat je met mij zou spreken maar niet alles zou vertellen. We zeiden 'geen taboes', hoe werd het gedaan? Je zei dat het slim was, maar niet het meest gesofisticeerde systeem ooit was. Wat we allemaal hoorden, de motard die epo leverde...

Dat was waar.

Nam je bloeddoping in etappe 11 van de Tour van 2000? Stoppen in een hotel, zoals Tyler Hamilton zei..

Ik ben in de war als het op etappes aankomt, maar ja, dat was het...

In het midden van de Tour. Tyler Hamilton zei ook dat jullie soms allemaal epo injecteerden in een camper of een tent terwijl de fans gewoon buiten stonden. Terwijl jullie de naalden in Colablikjes dumpten. Was dat waar?

Euhm... (lacht) Ik heb Tylers boek niet gelezen. Ik herinner me dat niet noodzakelijkerwijs, maar ik ga zeker niet zeggen 'dat is een leugen, dat is niet waar.'

Mijn vraag is: vertel me hoe het ging. Waren er pillenleveringen en bloed in geheime ijskasten? Hoe werkte het?

(lacht) Oei, we gaan veel tijd nodig hebben. (krabt zich in het haar) Ik zag het als heel eenvoudig: we hadden dingen die ik bij gebrek aan een beter woord 'zuurstof bevorderende drugs' zal noemen. Die waren enorm bevorderlijk bij prestatie- of uithoudingssporten, of het nu lopen of wielrennen of wat dan ook is. En dat was alles wat je nodig had. En mijn cocktail, als ik het zo mag noemen was alleen: epo - maar niet veel -, transfusies, en testosteron. En op een vreemde manier vergoelijkte ik dat nog, met mijn geschiedenis van zaadbalkanker en het verliezen van... Dus dacht ik: ik zal wel wat tekort komen.

Dus je kon de testosteron vergoelijken?

Wel...

Kon je de bloedtransfusies ook op één of andere manier goedpraten, want het is tenslotte je eigen bloed dat ze eruit halen, bewaren en er terug inspuiten.

Neen, er is geen waarachtige rechtvaardiging.

Had je schrik om betrapt te worden?

Euh, neen. Dopingtests zijn veranderd, ze zijn geëvolueerd. In de oude tijd testten ze bij races. Ze kwamen niet naar je huis, ze kwamen niet naar je trainingskampen, ze testten je bij de race. Dat is erg veranderd, nu ligt de nadruk - terecht - op buiten-competitietests.

In 1999 was er zelfs geen test voor epo.

En er werd niet buiten competitie getest. Misschien... theoretisch was dat misschien wel mogelijk, maar ze kwamen nooit. Voor het grootste deel van mijn carrière was dat er niet zoveel. Dus zijn er twee dingen veranderd:..

Was er niet zoveel van wat?

Controle buiten competitie.

Ok.

Dus... word je niet betrapt. Want je bent proper bij de races. Zuiver.

Is het gewoon een kwestie van jezelf voldoende tijd geven om het door je systeem te laten gaan?

Ja, het is gewoon een kwestie van... planning.

Planning...

Ik weet dat dat vreemd klinkt. Er zijn dus twee dingen veranderd: de verschuiving naar controle buiten competitie, en het biologische paspoort. Dat werkte echt. Ik ben geen fan of verdediger van de UCI, maar zij implementeerden het biologische paspoort.

[FILMPJE WAARIN ARMSTRONG OP BASIS VAN HET  BIOLOGISCHE PASPOORT BESCHULDIGD WORDT VAN BLOEDDOPING.]

Dat is het enige ding in dat hele rapport dat me echt ergerde. Ok, uiteraard ergerde het hele ding me... Maar de beschuldiging, en het vermeende bewijs dat zij daarvoor gaven, dat ik me dopeerde na mijn comeback, is niet waar. De laatste keer dat ik over de schreef ging, die lijn, was in 2005.

Dus toen je derde werd in 2009 dopeerde je je niet?

Neen, en nogmaals: het biologische paspoort was er toen al, en het was...

Behelst dat ook bloedtransfusies?

Absoluut!

Dus toen deed je geen bloedtransfusies meer...

Absoluut niet.

en in 2009 en 2010 deed je op geen enkele manier nog aan doping of transfusies?

Absoluut. In 2009 en 2010, de twee jaren dat ik de Tour reed. (met nadruk) Absoluut niet!

Dus 2005 was de laatste keer?

Absoluut. Dat klopt.

[FILMPJE WAARIN HET USADA ARMSTRONG BESCHULDIGT VAN DE DOPINGCULTUUR IN ZIJN PLOEG TE BEPALEN.]

Was jij de baas?

Euh... wel... Ik was de toprenner, ik was de leider van de ploeg. Maar ik was niet de manager, de algemeen directeur, de ploegbaas.

Maar als iemand iets deed dat niet naar jouw zin was, kon je hen dan ontslagen krijgen?

Hangt ervan af wat ze doen. Als je me vraagt of ik iemand ontslagen heb omdat ze zich niet wilden doperen? Absoluut niet. Ach, kon ik? Natuurlijk kon ik dat, maar ik heb het nooit gedaan. Kijk, ik was de leider van het team, en de leider van een team leidt bij voorbeeld. Er was nooit een direct bevel dat zei: 'dit moet je doen als je de Tour wil rijden, als je het team wil halen.' Dat gebeurde nooit. Het was een competitieve tijd, maar we waren allemaal grote mensen, we hebben allemaal onze keuzes gemaakt. Maar er waren mensen die ervoor kozen het niet te doen.

Eén van je voormalige ploegmaats, Christian Vande Velde, zei tegen het USADA dat jij ermee dreigde hem uit de ploeg te werken als hij niet 'rechtstond en zich conformeerde aan het dopingprogramma.'

Dat is... Dat is niet waar. Er was een mate van verwachting, we verwachtten van mensen dat ze fit waren, sterk waren en presteerden. Maar ik heb zeker niet... En nogmaals... Ik weet dat ik momenteel niet de meest geloofwaardige persoon ter wereld ben, dat snap ik. Maar dat heb ik niet gedaan.

Als je zegt dat er verwachtingen waren, kan dat betekenen dat mensen dat begrijpen als 'je doet dit, of je zit niet in de selectie'?

Euhm...

Want jij bent Lance Armstrong!

Dat zei ik eerder ook al...

En als jij iets zegt...

Maar zelfs als ik het niet zeg, maar het doe, en ik ben de leider van het team, dan geef ik een voorbeeld. Dus dat is een probleem.

Kan je begrijpen hoe hij, of iemand anders, aanvoelt dat als jij iets doet en jullie winnen zo, en ik doe het niet, dan zit ik niet in het team.

Dat kan ik begrijpen. Maar ik kan ook begrijpen dat er een verschil is tussen dat en zeggen 'je moét dit doen als je de Tour wil rijden of in het team wil blijven'. Er is een groot verschil. Geen van beiden zijn goed, maar...

Doen we nu niet aan haarkloverij? Er is een slechts een miniem verschil tussen 'je moet iets doen' en 'we verwachten dat je iets doet, je wilt toch winnen?'

Neen, dat weet ik niet. Ik zie één van die twee als verbale druk, een bevel. En dat bestond niet.

Maar je aanvaardt dat jij dé Lance Armstrong bent?

Neen, dat neem ik op mij.

De kapitein, de macht,...

De leider van het team. De kerel waar mijn ploegmaats naar opkeken.

Inderdaad.

Ja, hoor. Dat aanvaard ik, honderd percent.

En betekent dat dat je begrijpt dat hij kan denken dat hij zo het team niet zou halen?

Inderdaad.

Ok. Tenslotte...

Maar nu ik dat gezegd heb, ik wil hier niet over doorbomen, maar als mensen naar andere teams gaan... Christian, ik geef veel om Christian, hij is een goeie kerel. Maar als je naar een andere ploeg gaat en hetzelfde gedrag vertoont, is het niet... Ik zat niet in dié teams.

Met hetzelfde gedrag bedoel je doping?

Inderdaad.

Was je een bullebak?

(lachje) Ja. Ja, ik was een bullebak.

Vertel me hoe je een bullebak was.

 Ik was een bullebak in de optiek dat ik het verhaal probeerde te controleren. Als ik niet hield van wat iemand zei, noemde ik hem een leugenaar. Voor welke redenen dan ook in mijn eigen hoofd: of ik het zag als ontrouw of een vriend die je verraadt, wat dan ook: ik probeerde het verhaal te controleren door te zeggen 'dat is een leugen, het zijn leugenaars'.

Is dat jouw natuur, als iemand iets zegt dat je niet bevalt, ga je in de aanval?

Mijn hele leven, mijn hele leven.

Dus dat deed je toen je 10, 12 of 14 jaar oud was?

Het is interessant: ik groeide op, zoals de meeste mensen weten, wij groeiden op als vechters. Mijn moeder was jong toen ze me kreeg, we waren altijd... voelden altijd, misschien was het niet de werkelijkheid, maar we voelden altijd alsof we met de rug tegen de muur stonden. Dus ik was altijd een vechter, mijn moeder was een vechter, en is nog altijd een vechter. Voor mijn diagnose was ik competitief, maar niet fel. En op een vreemde manier veranderde dat proces me in een persoon die echt op alle mogelijke manieren zou winnen. Toen ik de diagnose kreeg en behandeld werd, zei ik: ik zal alles doen dat moet om te overleven. En dat is goed. En ik nam die houding, die meedogenloosheid, die onvermurwbaarheid en die winnen-tegen-elke-prijs-houding recht mee naar het wielrennen. Want, eerlijk gezegd, dat volgde er zo goed als meteen op. En dat is slecht.

Maar je nam daarvoor al doping, verboden middelen.

Klopt. Maar, maar... ervoor was ik nog geen bullebak.

Wat maakte je dan een bullebak?

Nogmaals, ik denk... Dat verhaal willen volhouden, en de waarheid verbergen. Dit is de tweede keer in mijn leven dat ik het resultaat niet kan controleren.

De eerste keer was de kanker?

De eerste keer was de ziekte,... en nu. Het beangstigende bij het winnen van die zeven Rondes is: ik wist het op voorhand. Ik wist dat ik zou winnen.

Hoe belangrijk was winnen voor jou? Zou je alles doen om te winnen?

Eigenlijk wel, eigenlijk wel. Winnen was belangrijk, winnen was belangrijk. Ik win nog altijd graag, maar kijk er nu wel lichtjes anders tegenaan.

Je zei: 'We hadden één doel, één ambitie, en dat was de grootste wielerrace ter wereld winnen. En niet éénmaal, maar te blijven winnen.' En blijven winnen, betekende verboden substanties nemen.

Ja. Maar - en ik weet niet of dit een aanvaardbaar antwoord is - maar dat is als zeggen: we moeten lucht in onze banden hebben, of: we moeten water in onze drinkbussen hebben. Dat was in mijn optiek deel van de job.

Zeg je nu dat het zo algemeen aanvaard was?

Nogmaals, volgens mij wel. Anderen moeten daarover getuigen, ik wil niemand beschuldigen. Ik maak geen excuses voor mezelf, maar zo zag ik het, en ik maakte die beslissingen.

Zeg je nu tegen mij dat je niet verwachtte of eiste van andere toprenners, je sleutelhelpers, dat ze zich dopeerden om dat ploegdoel te bereiken?

Absoluut niet.

Dat deed je niet?

Ab-so-luut niet!

Je bood het hen nooit aan, je suggereerde nooit dat ze dr. Ferrari zouden bezoeken?

Euhm... Ferrari, en nogmaals: het is moeilijk om over sommige van deze dingen te praten zonder namen te noemen, maar er zijn mensen in dit verhaal die goede mensen zijn. We hebben allemaal vergissingen begaan, die mensen zijn geen monsters, ze zijn niet giftig en ze zijn niet kwaadaardig. Ik zie Michele Ferrari als een goed mens, en een slim man. En dat doe ik nog steeds.

[FILMPJE WAARIN ARMSTRONG ERVAN BESCHULDIGD WORDT FERRARI TE BETALEN VOOR DOPINGPROGRAMMA]

[Oprah en Armstrong bekijken samen een video van de getuigenis die Armstrong in 2005 aflegde over Ferrari, waarin hij ontkent doping te nemen in samenwerking met dr. Ferrari.]

Zou je vandaag hetzelfde antwoord geven?

Neen, neen. Maar mijn antwoorden op veel van die kwesties zouden vandaag anders zijn.

Zou je zeggen dat hij de leider en het brein was achter het dopingprogramma van de ploeg?

Neen, ik... Neen.

Misschien is dat niet de juiste beschrijving. Hoe zou jij zijn invloed in de ploeg karakteriseren?

Ik voel me er niet goed bij over andere mensen te praten. Het doet allemaal de ronde...

Laat me je dit vragen: onderzoeksjournalist David Walsh liet noteren dat je samenwerking met Ferrari meteen de verdenking op jou groter maakte. Nu je terugkijkt, zou je het roekeloos noemen met hem in zee te gaan?

Vanuit het publieke perspectief: tuurlijk. Ja... Maar er waren genoeg andere roekeloze dingen. Eigenlijk is dat de goede manier om die periode van mijn leven te omschrijven...

... als roekeloos?

(knikt instemmend.)

Laat ons daarover praten: wat was er met jou aan de hand? We weten allebei dat roem dingen over je uitvergroot. Dus als je een eikel bent, ben je opeens een grote eikel, als je een goeddoener bent, ben je opeens een groot goeddoener. Wat was er met jou in die periode aan de hand, wat deed de roem met je?

Ik denk... Ik weet niet of je die twee woorden zomaar koos, 'eikel' en 'goeddoener'. (schraapt de keel) Ik was beide, en we zagen beide. En nu zien we natuurlijk meer van de eikel dan van de activist, de goeddoener, de filantropist, de leider van de stichting. Dat zien we nu, ik heb mijn tekortkomingen, grote tekortkomingen. Ik denk dat we allemaal onze tekortkomingen hebben. En als het vergrootglas al groot was, maakte ik het nog veel groter door mijn daden, door mijn woorden, door mijn houding, en door mijn volharding. Ik betaal er nu een prijs voor, en dat is ok. Ik verdien dit, ik kijk niet rond en zeg niet: 'Oprah, ik word hier genaaid.' Zijn er dagen, waren er dagen dat ik dat zei? Absoluut. Die dagen worden zeldzamer en zeldzamer en met steeds grotere tussenpozen. Luister, ik verdien het.

Wat was voor jou de reden dat je alles wilde riskeren?

Ik denk dan aan mijn meedogenloze verlangen om te winnen. Winnen tegen elke prijs, echt waar. Dat is... het heeft me goed gediend op de fiets, het heeft me goed gediend tijdens de ziekte. Maar de hoogtes die het bereikt heeft, voor welke reden dan ook, is een karaktergebrek. En dan die volharding, die houding, die arrogantie. Die kan je niet ontkennen. Als je naar die video kijkt: dat is een arrogante persoon. Ik kijk daarnaar en denk: kijk naar die kerel, kijk naar die arrogante lul. Dat zeg ik vandaag. Dat is niet goed.

[FILMPJE MET DE OVERWINNINGSSPEECH NA ZIJN ZEVENDE TOURZEGE]

Dit filmpje kan ik niet rijmen met wat je nu denkt. Wat wilde je daarmee bereiken?

Ik heb wat vergissingen begaan in mijn leven, dat is zeker. (lacht) Dat is er zeker één... Het is er niet één waar ik vaak aan terugdenk, maar nu ik dit zie, was dat een vergissing.

Viseerde je specifiek de mensen die je tegenwerkten, die je een leugenaar noemden? Waarom zei je dat?

Ik weet het niet. Weet je, het is interessant... Dat was de eerste keer - misschien deden ze het al eens lang geleden - maar dat was het eerste jaar dat ze de microfoon aan de Tourwinnaar gaven. Ik hoorde het maar net op voorhand: 'wat ga ik hier in godsnaam zeggen?' Dus ik had geen tijd om... om bewust mensen te confronteren. Dat kwam er gewoon uit. Als ik er nu naar kijk, klinkt het gewoon... belachelijk. Dat snap ik.

Als je hiernaar kijkt, voel je je dan beschaamd, vernederd? Zeg me, hoe voel je je hierbij?

Ik ben zeker beschaamd. Luister, dat was de laatste keer dat ik de Ronde van Frankrijk. Dat was mijn laatste dag, ik ben meteen daarna gestopt. Is dat wat je achterlaat? Je kan er toch met iets beter uitgaan, Lance! Dat was zwak.

Was er geluk in winnen? Was er geluk bij zeges terwijl je wist dat je verboden middelen nam?

Er was meer geluk in het proces, in de opbouw, in de voorbereiding. Het winnen leek vanzelfsprekend. Nogmaals, ik wil niet dat het bestaan van prestatiebevorderende middelen... Voor mij was het: we pompen onze banden op, we vullen onze drinkbussen, en, o ja: dát gaat ook gebeuren. Dat was alles.

Was het belangrijk voor jou? Voelde het verkeerd aan?

Op dat moment? Neen.

Het voelde zelfs niet verkeerd aan?

Neen. (stilte) Angstaanjagend.

Voelde je je er slecht bij?

Neen, nog angstaanjagender.

Voelde het aan als valsspelen?

Neen. Het meest angstaanjagend.

Jij voelde het niet aan als valsspelen toen je verboden middelen nam?

Weet je,... Op dat moment niet. En ik zocht op... Ik bleef maar horen: je speelt vals, je speelt vals, je bent een valsspeler. En ik zocht de definitie van 'valsspelen' op. De definitie van valsspelen is 'een voordeel op een rivaal of tegenstander te verkrijgen dat ze niet hebben, of weet je...' Zo deed ik het niet. Ik zag het als een eerlijk speelveld.

Maar je wist dat je aan een hogere standaard werd gehouden, jij bent Lance Armstrong.

Ik wist.... dat. Maar natuurlijk, achteraf bekeken, weet ik het duizend keer meer nu. Ik wist toen niet wat... ik had. Kijk naar de gevolgen.

Wat bedoel je met 'ik wist het toen niet'. Ik denk niet dat mensen dat zullen begrijpen.

Ik begreep de gevolgen niet van mijn belang voor veel mensen. Nu zien we het, want dat is waarom....

Dat gaan veel mensen niet geloven. We ontmoetten elkaar een week geleden, en jij zei: ik realiseerde me niet dat dit zo groot was. Hoe kan je dat niet weten?

Maar ik was zo, ik ben zo...

Hoe kon je dat niet weten? Presidenten bellen je, je date met rocksterren, mensen aanbidden je overal.

Hey, jij stelt me de vraag. Ik zeg dat ik het niet wist. En dat deed ik niet. Maar het belangrijkste is dat ik het nu begin te begrijpen. En ik begrijp het niet enkel omdat ik video's terugzie en wij erover praten, maar: ik zie de woede bij mensen. Mensen die...

Woede en ontgoocheling...

... en verraad. Het zit er allemaal in. Dat zijn allemaal mensen die me steunden, die in me geloofden, die me gelóófden, die geloofden wat ik zei. Zij hebben alle recht zich verraden te voelen, dat is mijn schuld. En ik zal de rest van mijn leven... Sommige mensen zijn we al voor altijd kwijt, maar ik zal de rest van mijn leven dat vertrouwen proberen terug te winnen, en me verontschuldigen: voor de rest van mijn leven.

Toen je zei dat je niet wist hoe groot het was: toen je er middenin zat, hoe voelde het toen aan?

Euhm... Het was makkelijk. Het liep, het was geen... Ik zat in de zone, zoals atleten doen. Het was niet de perfecte wereld, het was niet de gelukkigste periode in mijn leven. Ik kan je in alle eerlijkheid vertellen dat ik vandaag gelukkiger ben dan ik toen was, voor allerlei redenen.

Zelfs met wat er zich nu allemaal afspeelt?

Ik zei dat ik vandaag gelukkiger ben... Niet gisteren...

[FILMPJE WAARIN TRAVIS TYGART ARMSTRONG ERVAN BESCHULDIGT IN 1999 POSITIEF TE HEBBEN GETEST.]

Je hebt bij herhaling gezegd dat je nooit bent betrapt een dopingtest. Heb je daar vandaag een ander antwoord op?

Euhm... Neen, ik ben ook nooit betrapt. Wel, er zijn wat dingen achteraf getest, en achteraf bekeken ben ik daar betrapt. Maar de honderden en honderden tests die me zijn afgenomen ben ik doorgekomen omdat er niets in mijn systeem zat.

[FILMPJE WAARIN TYLER HAMILTON EN FLOYD LANDIS ARMSTRONG ERVAN BESCHULDIGEN EEN POSITIEVE TEST IN DE RONDE VAN ZWITSERLAND VAN 2001 TE HEBBEN DOEN VERDWIJNEN.]

Nogmaals, ik ga je zeggen wat waar is en wat niet waar. Dat verhaal is niet waar. Er was geen positieve test, er was geen omkoping van het labo, er was geen geheime vergadering met de labdirecteur.

De UCI heeft die test niet doen verdwijnen?

Neen. En ik ben geen fan van de UCI, maar dat is niet gebeurd.

Niet gebeurd?

Absoluut niet.

Je gaf een donatie aan de UCI en onfortuinlijk...

...vielen die twee samen.

Ja. Je deed een donatie en zei dat je er het anti-dopingprogramma mee wilde helpen. Dat was duidelijk niet de reden, waarom dan wel?

Omdat ze me er om vroegen. Er was geen deal... (stottert) Het is onmogelijk voor mij dit te beantwoorden op een manier die iemand gelooft. Het was geen uitwisseling in ruil voor een doofpotoperatie... En nogmaals: ik ben geen fan van de UCI, ik heb alle reden om hier te zitten en te zeggen: 'Ja, het klopt. Ze zijn allemaal oneerlijk.' Zijn er dingen die wat verdacht waren? Dat was er niet één van. Ze belden me en zeiden dat ze niet al te veel geld hadden, ik was met pensioen en had geld. Ze vroegen of ik een donatie wilde overwegen, en ik zei: tuurlijk.

Je betaalde de UCI dus niet om sommige van je tests te negeren?

Neen. En de enige die er echt is, zou die uit de Ronde van Zwitserland van 2001 zijn. Er was later wel het retroactieve gedoe dat toen een groot verhaal was.

[FILMPJE WAARIN ARMSTRONG ERVAN BESCHULDIGD WORDT EEN VOORSCHRIFT VOOR CORTICOSTEROÏDEN TE HEBBEN LATEN ANTIDATEREN NA EEN POSITIEVE TEST IN DE TOUR VAN 1999.]

Wat met het verhaal dat Emma O'Reilly vertelt over de cortisone en het geantidateerde voorschrift? Was dat waar?

Dat is waar.

Wat wil je zeggen over Emma O'Reilly?

Zij is één van die mensen bij wie ik me moet verontschuldigen. Zij is één van de mensen die omver zijn gereden, die zijn gepest.

Je hebt haar zelfs gerechtelijk vervolgd.

(lacht) Om eerlijk te zijn, Oprah, we hebben zoveel mensen vervolgd dat ik zelfs niet meer... Het zou goed kunnen. Maar ik heb een hand naar haar uitgestoken en geprobeerd die fouten zelf al recht te zetten. Maar...

Dat snap ik niet: toen mensen als David Walsh, de Sunday Times, Emme O'Reilly, Betsy Andreu en vele anderen dingen zeiden, ging jij in de aanval op hen. Je klaagt mensen aan terwijl je weet dat ze de waarheid vertellen. Wat is dat?

Het is een grote tekortkoming. En het is een kerel die verwachtte altijd zijn zin te krijgen en elke uitkomst te controleren. Dat is onvergeeflijk. En als ik zeg dat er mensen zijn die dit horen en me nooit zullen vergeven, dan snap ik dat. Echt waar. En ik ben met dat proces begonnen, dit is allemaal een proces voor mij. Eén van de stappen van dat proces is rechtstreeks met die mensen te spreken. En gewoon tegen hen te zeggen: het spijt me. Ik zat fout, jij had gelijk.

[FILMPJE WAARIN BETSY ANDREU VERTELT OVER HAAR AANVARINGEN MET ARMSTRONG.]

Heb je Betsy Andreu gebeld?

Ja.

Nam ze de telefoon op?

Dat deed ze.

Zei Betsy de waarheid over het incident in het hospitaal in Indiana, toen ze je hoorde bekennen in 1996?

Die kant ga ik niet op. Daar spreek ik niet over.

Loog Betsy?

Euhm... Ik ga niet... Daar ga ik niet op in. Ik wil niet... Zij vroeg mij en ik vroeg haar niet te spreken over de details van het gesprek, het was een vertrouwelijk en persoonlijk gesprek. Het duurde 40 minuten. Ik sprak ook met Frankie.

Komen jullie weer overeen? Hebben jullie vrede gesloten?

Oh! Neen! Want... zij zijn te zwaar gekwetst. En een gesprek van 40 minuten is niet genoeg.

Ja, je hebt haar bij herhaling gek genoemd, en verschillende andere lelijke dingen.

Wel, dat moet ik verduidelijken. Ik heb haar gek genoemd.

Dat deed je.

Dat deed ik, dat deed ik.

Als je kon teruggaan en kijken naar alle dingen die je in de loop der jaren  hebt gezegd over Betsy...

Oh, dat weet ik, dat weet ik. Ik denk dat ze het goed zou vinden als ik dit zeg, dus neem ik de vrijheid om dit te zeggen: 'Ik noemde je gek, ik noemde je een teef, ik noemde je al die dingen, maar ik noemde je nooit dik.'

Dat was één van de dingen die zij zei...

Zij dacht dat ik haar een 'dikke, gekke teef' noemde, en ik zei: ik heb je nooit dik genoemd.

Dit vind ik interessant. Als iemand je beschuldigt en drie dingen zegt die waar zijn en één dat niet klopt, trek jij dan de conclusie dat alles fout is?

(lachje) Dat is het, je ligt eruit!

Zo werk jij?

Wel, want dat is... Drie tegen één zou niet accuraat zijn: dat is een score. (glimlach)

Ok, ok...

Als iemand tien dingen zei, en twee ervan klopten en 8 niet, dan vond ik dat ik alle recht had om er achteraan te gaan. Maar als één van die dingen is dat Lance Armstrong zich dopeerde in de Ronde van Frankrijk, dan winnen ze. Dat is... Daar kan ik niet tegenin gaan.

Wel, zij zei dat. Ze zei dat, en je ging toch achter haar aan! Al die jaren!

(knikt) Dat deed ik.

Je noemde Emma O'Reilly 'een hoer'. Hoe voel je je daar vandaag bij?

Euhm... (weifelend) Niet... Goed...

Wilde je haar vernederen? Wilde je haar het zwijgen opleggen?

Neen, neen, ik wilde niet... Ik was gewoon in de aanval, Oprah. Het is gewoon: territorium wordt bedreigd, team wordt bedreigd, reputatie wordt bedreigd, ik ga in de aanval.

[FILMPJE WAARIN FLOYD LANDIS DOPINGGEBRUIK BEKENT EN BEWEERT DAT LANCE ARMSTRONG HETZELFDE DEED.]

Volgens veel mensen was de beslissing van Floyd Landis om te bekennen het keerpunt.

Daar ben ik het mee eens. Ik ga misschien iets verder terug, naar mijn comeback. De comeback viel niet zo goed bij Floyd, en die hele periode begon... dit.

Weet je nog waar je was toen je hoorde dat Floyd, je voormalige ploegmaat en protegé, zou praten?

Ik zat in een hotelkamer tijdens de Ronde van Californië. Eigenlijk had Floyd me van die tekstberichtjes gestuurd, waarin stond: 'Ik heb alles opgenomen, ik heb alles op video gezet en ik ga het op YouTube zetten.' Ik bleef die berichtjes krijgen, en uiteindelijk zei ik: kerel, doe wat je moet doen. (zucht) Maar laat me met rust. Hij heeft uiteindelijk niet voor YouTube gekozen, hij is naar de Wall Street Journal gestapt met zijn verhaal.

Heb jij hem tegengesproken?

Ik heb Floyd tegengesproken toen hij ermee naar buiten kwam. Tot op dat moment heb ik hem eigenlijk gesteund: ik heb hem gesteund toen hij positief testte, ik heb hem gesteund toen hij voor de rechtbank kwam, ik heb hem zelfs erna nog gesteund.

Heb je hem tegengewerkt nadat hij zijn Tourzege kwijtspeelde?

Neen.

Je hebt hem niet weggestuurd?

Wel, we hebben hem geen plek in de ploeg gegeven, wat hij wou. Maar dat is niet noodzakelijkerwijs alleen mijn beslissing. Maar, maar... Als dat wegsturen is, ja... Ik probeerde hem in - tussen aanhalingstekens - mijn team te houden. Natuurlijk deed ik dat, want ik wist wat anderen niet wisten.

Hij wist dingen die anderen niet wisten.

Inderdaad. Maar om te zeggen dat ik hem gemeden heb, of heb buitengezet. Ik, neen, zo zag ik het niet. Hij zag het duidelijk wel zo. Maar ik denk dat hij ook voelde dat de sport hem niet opnieuw wilde aanvaarden.

Dus dat was een keerpunt, net zoals je comeback. Betreur je nu je comeback?

Dat doe ik. We zouden hier niet zitten als ik niet was teruggekeerd.

[FILMPJE OVER ZIJN LAATSTE TWEE TOURDEELNAMES.]

Je was ermee weggekomen?

(lachje) Dat is onmogelijk te zeggen. Ik, ik... Veel grotere kans. Maar ik ben er niet mee weggekomen!

Wist je niet altijd dat deze dag eraan zou komen? De fysica zegt: actie is reactie. Dacht je niet dat je ooit betrapt zou worden? Zeker met zoveel mensen die het wisten.

Ik ging er altijd van uit dat de verhalen lang zouden blijven bestaan. Dit is geen kwestie van nieuwsverhalen, of interviews. Daarom zitten we hier niet. We zitten hier omdat er een tweejarig federaal crimineel onderzoek is gevoerd, waarin atleten en alle betrokkenen werden opgeroepen door een man met een badge en een pistool. De gevolgen werden serieus.

[FILMPJE OVER HET STOPGEZETTE ONDERZOEK DOOR DE AMERIKAANSE JUSTITI EN HET HERNIEUWDE ONDERZOEK DOOR USADA.]

En toen begon het USADA, opnieuw met... niet dezelfde, maar soortgelijke druk. Mensen werden deals aangeboden, goed, zo werkt het. Daarom is het uitgekomen. Ik ging ervan uit dat de verhalen en de beschuldigingen eeuwig zouden blijven duren.

Toen het Amerikaanse gerecht zijn zaak liet vallen, en ik moet je dit vragen: had jij daarin enige invloed?

Neen. Geen enkele. Zoiets is erg moeilijk te beïnvloeden.

Maar ik moet het vragen.

Ok.

Toen ze de zaak lieten vallen, dacht je toen: eindelijk, afgelopen, gewonnen spel?

(denkt, lacht) Gewonnen spel is moeilijk te definiëren... Maar ik dacht dat ik uit de problemen was.

Geen wolven meer voor de deur.

En dat zijn serieuze wolven...

[FILMPJE OVER DE BETROKKENHEID VAN GEORGE HINCAPIE IN HET LANGE DOPINGGEBRUIK VAN ARMSTRONG.]

Wat was je reactie toen je vernam dat het USADA de zaak zou voortzetten en hun eigen onderzoek zou voeren?

Goeie vraag. Mijn reactie was dezelfde als altijd: ze komen in mijn territorium, ik ga terugvechten. Oprah, ik zou er alles voor doen, alles... om terug te kunnen gaan naar die dag.

Waarom?

Omdat ik niet zou terugvechten, ik zou ze niet aanklagen, ik zou luisteren. Er zijn een aantal dingen die ik eerst zou doen. Ik zou zeggen: jongens, het klopt, ik kan niet ontkennen dat ik anders word behandeld dan andere mensen, maar dat is ok. Ik was groter, ik won meer races, enzovoort. Maar ik werd anders behandeld.

Hoe werd je anders behandeld?

Ik werd anders behandeld in die zin dat ik niet op hetzelfde moment werd benaderd als de andere renners. En er zijn veel renners benaderd.

Hoezo benaderd?

Ze werden gevraagd te komen praten over de cultuur binnen het wielrennen, wat ze wel of niet gedaan hadden, en in hoeverre ze zouden worden gestraft. Ze verzamelden alle aanklachten, alle verklaringen en alle bewijs...

Zesentwintig mensen getuigden, waaronder elf van je voormalige ploeggenoten.

En toen kwamen ze naar mij en zeiden ze: wat ga je doen? Als ik kon teruggaan naar dat moment, zou ik zeggen: mannen, geef me drie dagen. Nogmaals, achteraf bekeken, ik wilde dat ik het kon doen, maar het kan niet: ik zou wat mensen bellen. Laat me mijn familie bellen, laat me mijn moeder bellen, laat me mijn sponsors bellen, laat me mijn stichting bellen, en laat me hen vertellen wat ik ga doen. En dan kom ik met jullie mee. Ik wilde dat ik dat kon doen, maar dat kan ik niet.

Je kan het niet terugnemen, maar zal je in de toekomst samenwerken met USADA om de wielersport op te kuisen?

Kijk, ik hou van wielrennen. Echt waar. Ik zeg dat terwijl ik weet dat ik klink als iemand die de mensen beschouwen als een man die de sport met weinig respect heeft bejegend, het evenement, de sport, de kleur geel, de trui. Dat heb ik gedaan.

Je hebt je macht misbruikt.

Ja. En ik heb de regels niet... Los van wat iedereen zegt over mijn generatie, dat was mijn keuze. Maar als we kunnen - en ik sta zeker niet op een moreel platform, het is zeker niet mijn plaats om te zeggen: komaan, we gaan de wielersport opkuisen - maar als er een poging werd gedaan, een Waarheid- en Verzoeningscommissie opgericht... Ik kan daar niet toe oproepen, ik heb geen krediet meer. Maar als ze zoiets doen, en ik word uitgenodigd, dan ben ik de eerste man aan de deur.

Toen je hoorde dat George Hincapie was opgeroepen en had getuigd, voelde dat aan als de laatste dominosteen die viel?

Mijn lot was bezegeld. Ik denk dat zij die me steunden, en waar ik ervan uitging dat ze me al verlaten hadden, iedereen alles hadden kunnen horen vertellen, maar als George het niet zei, zouden ze aan mijn zijde blijven staan. En ik neem George niets kwalijk, er werd veel druk uitgeoefend. Luister, George is de meest geloofwaardige stem in dit hele debat. Hij heeft alle zeven Tours met me gereden, ik ken hem van toen ik 16 was, we hebben zo goed als samengewoond, we trainden elke dag samen. En voor alle duidelijkheid: we zijn nog altijd goede vrienden, we spreken elkaar nog wekelijks. Ik neem George Hincapie helemaal niets kwalijk, maar George kent dit verhaal beter dan wie ook.

Jef Van Hoofstat

Lees ook

Wegwielrennen