Franse presidentsverkiezingen onvoorspelbaarder dan ooit na aanslag Champs Elysées

Foto: REUTERS

De schietpartij in Parijs vond plaats aan de vooravond van de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen. Het maakt er de stembusslag alleen nog maar meer onvoorspelbaar op.

Op het moment van de aanslag stonden alle presidentskandidaten in de studio van France 2. Daar werd het laatste grote debat gehouden voor de eerste ronde van komende zondag. Het programma werd even onderbroken door het nieuws over de schietpartij. Daarna ging het debat, dat vanaf dan uiteraard gedomineerd werd door de gebeurtenissen op de Champs Elysées, verder.

Franse presidentsverkiezingen onvoorspelbaarder dan ooit na aanslag Champs Elysées
Het debat donderdagavond Foto: AFP

De kandidaten betuigden via Twitter niet veel later hun medeleven.

Omdat de schietpartij vlak voor de presidentsverkiezingen plaatsvond, is het natuurlijk de vraag of dit gevolgen heeft voor de stemming. Een kwart van de kiezers heeft nog steeds niet beslist op wie ze zullen stemmen. Emmanuel Macron ligt op kop in de recentste peiling, maar die werd afgenomen nog voor het schietincident.

Voordeel voor Fillon en Le Pen?

Speelt de schietpartij in de kaarten van bepaalde kandidaten? Die kans is niet onbestaande. Terreur was geen groot thema in de campagne. De focus lag vooral op economie en Europa. Nu staat het terreur-thema plots wél helemaal in de schijnwerpers.

Marine Le Pen en François Fillon profileerden en profileren zich sterk op veiligheid, de islam en terrorisme. Dat herhaalden ze ook nu weer. “‘De strijd tegen het terrorisme moet de absolute prioriteit zijn van de volgende president”, klonk het bij Fillon, die een paar jaar geleden een boek schreef over radicale islam. Al wie het voorwerp is van een fiche ‘S’ (mensen die als staatsgevaarlijk beschouwd worden, red.) wegens radicalisering, moet volgens hem opgepakt en voor de rechter gebracht worden wegens samenwerking met de vijand. “We kunnen niet in dit klimaat van angst blijven leven.” Hij beloofde ook dat hij de noodtoestand en de controle aan de grenzen als president zal behouden, en dat hij ‘terreur met ijzeren hand zal bestrijden’. Hij staat voor een streng migratie- en veiligheidsbeleid.

Franse presidentsverkiezingen onvoorspelbaarder dan ooit na aanslag Champs Elysées
Foto: AFP

Marine Le Pen zei dat de ordediensten niet het medeleven van de kandidaten nodig hebben, maar dat ze wel meer middelen nodig hebben om hun werk te kunnen doen. Ze pleit ervoor om opnieuw grenscontroles in te voeren. Islamitische moskeeën moeten dicht en mensen met dubbele nationaliteit moeten gevolgd worden door de inlichtingendiensten. “Onze politieagenten worden aangevallen gezien ze symbolen van de staat zijn. Frankrijk wordt niet aangevallen voor wat het doet, maar voor wat het is. Heel Frankrijk is aan deze oorlog blootgesteld, een oorlog die zonder mededogen en zonder respijt wordt gevoerd. Gedurende tien jaar, onder regeringen van rechts en links, is alles ervoor gedaan opdat wij dit verliezen”. Le Pen noemde huidig president Hollande daarin ook een ‘onmiskenbaar falende president’. De harde taal van Le Pen kan twijfelende kiezers over de streep halen. Eerder had Le Pen al verklaard dat de voorbije aanslagen niet zouden hebben plaatsgevonden als zij aan de macht was geweest. Daarvoor kreeg ze heel wat kritiek. Langs de andere kant: ook voor de aanslag wisten de meeste kiezers al wat de standpunten van Le Pen waren inzake terreur en islam.

Emmanuel Macron roept op om niet toe te geven aan paniek en dat er nu net blijk moet gegeven worden van verantwoordelijkheidszin. “De terroristen kunnen niet winnen van ons. We mogen niet toegeven aan angst. Dat is net wat terroristen willen: angst zaaien en het land verdelen.” Macron voegt er ook nog aan toe dat ‘deze dreiging voortaan deel zal uitmaken van het dagelijkse leven’: “Nulrisico bestaat niet”, zo zei hij. De voorstellen van Le Pen noemt hij belachelijk. “Ze zullen de burger niet beschermen”.

Jean-Luc Mélenchon van La France insoumise zet zijn campagne voort. Hij zegt dat hij zich niet uit z’n lood wil laten slaan door terroristen.

Aanslag niet per se overwinning voor extreemrechts

In het verleden is al gebleken dat een aanslag vlak voor de verkiezingen niet persé winst voor Front National betekent. Zo werden er in maart 2012 meerdere aanslagen gepleegd in Toulouse en Montauban, een paar weken voor de verkiezingen, maar haalde Le Pen de tweede ronde niet. De 17,9 procent van Le Pen van Front National was toen wel de hoogste score in de geschiedenis van de extreemrechtse partij.

Ook de aanslagen in Parijs van november 2015 betekenden geen overwinning van Front National in de toen regionale verkiezingen. Front National was wel de grootste partij van de eerste ronde, maar in de tweede ronde was het uiteindelijk toch traditioneel rechts dat won, en niet extreemrechts.

Volgens Amerikaans president Donald Trump zal de aanslag alleszins wel een groot effect hebben op de verkiezingen van zondag.

 

 

Franse presidentsverkiezingen onvoorspelbaarder dan ooit na aanslag Champs Elysées
Foto: REUTERS

Grote veiligheidsmaatregelen

De verkiezingen kunnen alleszins niet worden uitgesteld. De grondwet zegt dat alleen de dood of de ‘arbeidsongeschiktheid’ van een kandidaat ervoor kan zorgen dat de verkiezingen worden uitgesteld. Voor een aanslag is dat niet het geval.

Er zullen wel verhoogde veiligheidsmaatregelen gelden.

Of er minder Franse kiezers naar de stembus zullen trekken uit schrik voor aanslagen, zal zondag nog moeten blijken. In Frankrijk geldt er namelijk stemrecht. De Fransen zijn dus niet verplicht om hun stem uit te brengen.

LEES OOK. Alles wat u moet weten over de Franse presidentsverkiezingen

Franse presidentsverkiezingen onvoorspelbaarder dan ooit na aanslag Champs Elysées
Foto: REUTERS
Door lbo