Gent moet twee schilderijen teruggeven waarvan de joodse eigenaar 78 jaar geleden spoorloos verdween

Dit “Zittende Naakten” van Frits Van Den Berghe is een van de schilderijen die binnenkort terugkeren naar hun rechtmatige eigenaar. Foto: IF

Gent -

78 jaar was nodig om de eigenaar terug te vinden van twee waardevolle schilderijen van Frits Van Den Berghe die in bruikleen waren gegeven voor een tentoonstelling. Al die tijd zaten de werken in het depot van het Museum voor Schone Kunsten. Minister Kris Peeters (CD&V) zal ze op 27 september in Gent persoonlijk overhandigen aan een van de dochters van de intussen overleden eigenaar.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden talloze joodse burgers van hun bezittingen beroofd door de nazi’s. Anderen moesten vluchten en alles achterlaten: geld, immobiliën, goud en ook veel kunst. In 2000 werd op een internationale conferentie beslist om al die eigendommen terug te bezorgen aan de rechthebbenden.

Minister Peeters richtte een ‘cel recuperatie geroofde goederen’ op die in 2014 haar speurtocht begon naar de rechtmatige eigenaar van twee schilderijen die al sinds 1940 in het bezit waren gekomen van het Museum voor Schone Kunsten (MSK). Al die tijd bleven ze daar bewaard in het depot.

Het gaat om twee kleine werken van Frits Van Den Berghe, een van de kopstukken van de vermaarde Latemse School. Toen Van Den Berghe in 1939 stierf, werd een overzichtstentoonstelling georganiseerd waarin ook stukken zaten uit privécollecties. Maar toen brak de oorlog uit en bleek de eigenaar van de twee bewuste schilderijen, een joodse man uit Brussel, spoorloos. Was hij door de nazi’s naar een kamp gebracht? Was hij gevlucht? Het MSK deed een schuchtere poging om de man op te sporen maar raakte nergens.

“Zittende Naakten”

Na drie jaar speuren heeft de cel van minister Peeters nu wel de eigenaar gevonden. Niet de man zelf, want die is in 1957 overleden, maar zijn nazaten: twee dochters uit zijn tweede huwelijk. “Een van hen zal op 27 september uit het buitenland naar Gent komen om de schilderijen uit de handen van de minister te ontvangen”, zegt Miet ­Deckers, woordvoerder van minister Peeters. Wat daarna zal gebeuren met Zittende Naakten en Naakt met Sleep, is nog onduidelijk maar het museum is ze alvast kwijt en het is niet zeker of het publiek de werken ooit nog te zien krijgt.

Het MSK heeft overigens nog een andere klepper in bewaring waarvan de eigenaar niet bekend is: een schilderij van Pieter ­Brueghel de Jonge. “Dat is de volgende opdracht voor onze speurderscel”, klinkt het op het kabinet-Peeters.

Door Geert Neyt en Sander Luyten