Publieke evenementen verboden, scholen gesloten: eiland in paniek over zware uitbraak van epidemie “zwarte dood”

Bron © cnn, npr + eigen berichtgeving

We kennen het vooral als een ziekte uit de Middeleeuwen, maar ook nu nog maakt de pest, of ook ‘de zwarte dood’, slachtoffers. Momenteel is er een epidemie aan de gang in Madagascar. Het gaat om de zwaarste uitbraak in jaren. Intussen werden er al meer dan 40 dodelijke slachtoffers geteld op korte tijd. De snelle verspreiding van de ziekte baart zowel de plaatselijke overheid als de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) grote zorgen.

Een epidemie van de dodelijkste vorm van de plaag, zoals de pest ook nog wordt genoemd, woedt momenteel in verschillende steden en dorpen op het Afrikaanse eiland Madagascar. De ziekte verspreidt zich snel, zo waarschuwt het ministerie van Volksgezondheid van het land. Afgelopen weekend stond de teller al op 343 geïnfecteerde mensen. Het ware aantal ligt vermoedelijk nog hoger. Er werden intussen ook al 42 doden geteld en die aantallen stijgen snel. Ter vergelijking: normaal zijn er zo’n 400 gevallen van de plaag op een heel jaar.

Publieke evenementen verboden, scholen gesloten: eiland in paniek over zware uitbraak van epidemie “zwarte dood”
Foto: AFP

De Wereldgezondheidsorganisatie heeft intussen hulp gestuurd naar het arme eiland. Madagascar, waar de gezondheidszorg erg beperkt is, wordt regelmatig getroffen door uitbraken van de plaag. Maar het gaat dan meestal om de relatief minder gevaarlijke builenpest. Dat is de meest voorkomende vorm van de pest en wordt overgebracht door de rattenvlo. Dit type van de ziekte komt voornamelijk voor in afgelegen gebieden, waardoor het minder snel verspreidt.

Alarmerend

Nu gaat het niet alleen om de builenpest, maar ook om de longpest. En dat is hoogst alarmerend. Die ziekte kan heel makkelijk overgedragen worden van mens op mens door onder andere te hoesten of te niezen. Zonder behandeling met antibiotica is die longpest in 100 procent van de gevallen fataal. Wat het nog zorgwekkender maakt, is dat de ziekte in relatief dichtbevolkte gebieden is terechtgekomen. Zo werden er ook al meerdere infecties vastgesteld in hoofdstad Antananarivo. Daarnaast wordt vooral de oostkust getroffen, onder andere de streek rond Moramanga.

Inwoners van het land trekken intussen massaal naar de weinige apothekers, wanhopig op zoek naar mondmaskers en antibiotica. Al kunnen lang niet alle inwoners zo’n mondmaskers of antibiotica betalen, als ze al voorhanden zijn.

Publieke evenementen verboden, scholen gesloten: eiland in paniek over zware uitbraak van epidemie “zwarte dood”
Foto: BBC

Zogenaamde patiënt nul, de eerste met de ziekte van de huidige epidemie, zou een 31-jarige man geweest zijn met malaria-achtige symptomen. Hij reisde met een ‘taxi-brousse’ (bussen of busjes die tussen de steden en dorpen rijden om inwoners te vervoeren) van een afgelegen gebied meer dan 500 kilometer richting de hoofdstad. Op 27 augustus stierf hij. Op de route die de man genomen had, werden tientallen mensen ziek. Ook 2 andere passagiers van die taxi-brousse kwamen intussen om het leven.

Publieke evenementen verboden, scholen gesloten: eiland in paniek over zware uitbraak van epidemie “zwarte dood”
Een grote taxi-brousse in Madagascar Foto: lbo

Scholen gesloten

Om verspreiding van de ziekte in te perken, werden in de hoofdstad scholen en universiteiten gesloten. Ook heel wat publieke ruimten zijn niet meer toegankelijk en veel evenementen werden afgelast. Gevangenisbezoeken zijn voorlopig niet toegelaten in de twee ergst getroffen gebieden. Intussen werd in 20 districten in 10 regio’s de ziekte vastgesteld.

Geografisch geïsoleerd

De overheid van Madagascar krijgt nu heel wat kritiek. Ze zou te laat gereageerd hebben. Op 23 september pas werd de WHO geïnformeerd over de uitbraak. Op 6 oktober leverde de organisatie 1,2 miljoen doses antibiotica aan het eiland. Ook extra artsen werden naar de grote steden gestuurd. Volgens de WHO is het risico op een nationale epidemie in het land bijzonder groot, op een regionale verspreiding gemiddeld en is het internationale risico klein. Dat komt vooral omdat Madagascar een eiland is en dus geografisch geïsoleerd ligt. Toch worden ook op de luchthaven in hoofdstad Antananarivo voorzorgsmaatregelen genomen. Reizigers worden geïnformeerd en het luchthavenpersoneel draagt mondmaskers.

50 miljoen doden in de Middeleeuwen

Longpest en builenpest komen voort van dezelfde bacterie, namelijk de Yersinia Pestis. De longpest is een uitloper van de builenpest wanneer de builenpest niet behandeld wordt en de infectie de longen bereikt.

In de 14e eeuw doodde deze ziekte in Afrika, Europa en Azië meer dan 50 miljoen mensen. 700 jaar eerder gebeurde al iets gelijkaardig in het Byzantijnse Rijk. In de 17e eeuw kwamen in Londen dagelijks meer dan 1.000 mensen om het leven door de plaag of ‘zwarte dood’.

Madagascar krijgt wel vaker te maken met de ziekte, maar het gaat dan vooral om de builenpest. Bovendien gaat de verspreiding van de ziekte nu veel sneller dan anders en zijn er al veel meer gevallen gesignaleerd, waardoor het land in hoogste staat van paraatheid is.

Publieke evenementen verboden, scholen gesloten: eiland in paniek over zware uitbraak van epidemie “zwarte dood”
Kleinere taxi-brousse Foto: lbo
Door lbo
VOOR ABONNEES