Een unieke paasmaandag: Hakendover de mond gesnoerd

In galop over de graanakkers. Foto: fernand goyens

Tienen - Corona bereikte iets dat nooit eerder gebeurde. De totale lockdown.

Wegens het coronavirus gaat de paardenprocessie van paasmaandag in Hakendover niet uit. Geen andere obstakels hadden eerder dat effect. Er zijn wel processies ingekort wegens het weer. Of de samenstelling van de groepen werd aangepast. Of de paarden bleven weg van de akkers. Maar er was steeds iets te doen in de kerk en errond in Hakendover.

Vijftig jaar geleden vreesde het dorp de gemeentefusies en daarom werd de snelle heraanleg van een aantal straten bevolen. In maart 1970 had dat tot gevolg dat de opgebroken straten de processie zouden blokeren. Maar geen nood. De Putstraat werd snel berijdbaar bemaakt met een laag keien.

De fusie kwam er na zes jaar toch nog aan. Maar het stadsbestuur van Tienen respecteerde de Hakendoverse tradities en liet zich niet pramen om mee te lopen in de stoet. Toch klasseerde de auteur van www.hakendover.be het fusiegebeuren op gelijke voet met de oorlogsschade. Van alle rampen is de fusie - tot dan - de jongste in lijn.

Op 3 april 2001 bleef de processie binnen wegens mond en klauwzeer bij het vee. Maar ook dan konden de kerkdiensten doorgaan. Personen van buiten het dorp dienden aan het controlepunt hun auto achter te laten en over een ontsmettend matje te wandelen vooraleer het dorp in te trekken. Gelijkaardige discussies, met besmettingsgevaar, deden zich voor bij de gekke koeienziekte (BSE).

Traditioneel ziet men in de paardenren over de akkers als een vruchtbaarheidsritus. De galop rond het veldaltaar zou een goede oogst garanderen. Daar hechtte echter niet iedereen geloof aan. Bij de uitwisseling van gronden bij de ruilverkaveling wilde niet iedereen een stuk van de Berg. Daar werd een mouw aan gepast door de bewuste akkers in eigendom aan de kerkfabriek toe te wijzen. De galop ging door.

Er verschenen omstreeks 1974 zwarte vlaggen tegen het aangeduide tracé van de oostelijke ring. De onteigeningen namen een hap uit de Tiense Berg. Uiteindelijk diende alleen het altaar wat op te schuiven. Maar vanaf dan zou voor het Dertienmaal, de bedevaart naar Grimde, politie en andere begeleiding vereist zijn op de oversteek van de ring.

Ook in 1972 konden de paarden niet over de Tiense Berg wegens het weer. Het jaar daarop werd de schade ingehaald met meer paarden. Maar niet iedereen zou nog galopperen. Hobbyruiters bleven aan de kant staan. Onze verlaggever noteert in 2004: "De akker ligt veel te zwaar. De paarden moeten er een te zware inspanning op doen. Ik wil niet dat mijn paard een poot breekt." Soms zag men ook al bordjes: "Niet betreden met paarden''.

En de jaren zeventig kwam er commentaar - verre van algemeen - op de commercialisering. Naast gelegenheidscafés verschenen er ook feesttenten met de vedetten van het moment: van de Britse Rubettes tot de Vlaamse toppers Samantha tot Juul Kabas (1976). Het Nieuwsblad schreef in 1973: "De huidige toestand klinkt vals en heeft de authenticiteit van het oude volksfeest verloren." Maar ook de kermis was niet klein te krijgen. Lees de lokale bronnen: hij is van alle tijden. Tot nu. 

Door Raymond Billen
AANGERADEN
Meest recent