‘Markizaatkasteel dateert uit 1749’

  • Kasteel
Lede - Kasteel of toren bewaren of de bulldozer halen en een parking maken, desnoods een zwembad en moest de hoeve al niet gerestaureerd zijn?

In alle fracties is de discussie over de bestemming van het Markizaat weer aan de orde, zeker nu de gemeente in haar meerjarenplan een half miljoen euro heeft uitgetrokken. Om wat te doen? Daarover bestaan als vanouds diverse pistes, maar verre van concrete plannen.

Kasteel dateert uit 1749

Vast staat dat het oudste gebouw het Markizaatkasteel zelf  is. Niet zo oud echter als beweerd wordt. ‘Helemaal fout dat het kasteel zou dateren uit 1200,’ reageert Cultuurraadvoorzitter  Hubert Topke op een recent gepubliceerd artikel. ‘Iedereen die een beetje de geschiedenis van het domein wil kennen kan genoeg informatie vinden in de diverse publicaties die in de loop der jaren zijn verschenen.’ Hieruit blijkt inderdaad dat het Markizaatkasteel gebouwd werd door Emmanuel De Bette in 1749.

Geen echt wapenschild

De driehoek waarmee het kasteel is afgetobd, het ‘fronton’ toont sporen van een wapenschild (foto 2). Van de markies, dacht men oorspronkelijk. Maar bij nader inzien blijkt dit niet te kloppen. ‘Het wapenschild van een man is bovenaan altijd afgeplat,’ verduidelijkt Hubert Topke. Dit ‘schild’ is ovaal : het verwijst dus naar een vrouw.’ Probleem : toen markies Emmanuel het kasteel liet bouwen was hij vrijgezel. Hij huwde pas later met een Franse actrice.

Wat behouden?

‘Niet zomaar alles slopen,’ blijven verschillende stemmen binnen de CD&V- Open VLD coalitie klinken. De vraag die zich evenwel opdringt : welk deel van de ruïnes leent zich tot een (semi)herstel of versteviging en wat is de kostprijs om een stuk erfgoed in een eventuele bredere functionaliteit van het domein in te passen. En denkt het merendeel van de bevolking in dezelfde zin? Of moet er ook ‘out of the box’ gedacht worden en resoluut voor een andere bestemming gekozen?

Kasteel of toren?

De Cultuurraad pleit voor het volledige behoud van de dubbele gevel van het Markizaatkasteel en niet enkel het fronton. ‘Binnen het budget van 500.000 euro dat in het meerjarenplan is ingeschreven, moet het mogelijk zijn om dit te realiseren,’ vervolgt de voorzitter. ‘De toren (foto 3) die sommigen willen behouden, dateert uit 1900, werd gebouwd door de zusters Kanunnikessen uit Jupille en heeft minder cultureel historische waarde dan het kasteel zelf, dat zijn naam al gaf aan verscheidene straten. Straks hebben we er nog een De Bette laan bij, moet dit allemaal verwijzen naar iets dat volledig weg is?’ Bij Open VLD was na de recente gemeenteraad een voorkeur te horen voor het behoud van de toren. 'Dit moet binnen het voorziene bedrag van 500.000 euro kunnen.'

En wat met de rest?

Keuzes maken is tegelijk ook breken, beseffen heel wat inwoners. Wat is men bijvoorbeeld van plan met de oude hoeve? (foto4). Hiervoor werd al eens een subsidie misgelopen, waardoor de geschatte restauratie van 1 miljoen euro ten laste moet vallen van de gemeente. En wat is het doel van de ‘open haard’, gerestaureerd tijdens de vorige legislatuur : allicht de enige ‘open haard’ in Vlaanderen die in open lucht staat (foto 5). En of de muur in de Markizaatstraat gerestaureerd dan wel afgebroken diende te worden is ook een na-blijvertje. Kortom, de bestemming van het Markizaatdomein ligt nog steeds op tafel. Inmiddels is het vijftien jaar geleden dat de gemeente het domein aankocht. Voor 25 miljoen frank.

Door rudi de koker