Oekraïense ‘nee’ overschaduwt top Oostelijk Partnerschap

Bron © BELGA

De Litouwse presidente Dalia Grybauskaite spreekt op de top van het Oostelijk Partnerschap. Foto: AP

Premier Elio Di Rupo reist donderdagnamiddag naar Vilnius af, waar de Europese Unie twee dagen lang haar partnerschap met Oost-Europa bespreekt. Bedoeling is dat de 28 EU-lidstaten zich in de Litouwse hoofdstad buigen over hun samenwerking met de zes vroegere Sovjetlanden Oekraïne, Wit-Rusland, Georgië, Moldavië, Azerbeidzjan en Armenië en de krijtlijnen voor de toekomst van het Oostelijk Partnerschap bepalen. Dat Oekraine een belangrijk akkoord met de Unie in de koelkast heeft geplaatst, hangt echter als een zware schaduw boven de bijeenkomst.

Het Oostelijk Partnerschap zag vier jaar geleden in Praag het levenslicht. Een tweede top vond in 2011 plaats in Warschau. Ditmaal mocht Litouwen als gastland opdraven. Het doel van deze top is de ondertekening van een associatieovereenkomst met Georgië en Moldavië.

Alle aanwezigen dienen bovendien hun handtekening zetten onder een akkoord rond de aflevering van visa met Azerbeidzjan. Ook een kaderovereenkomst voor een Georgische deelname aan Europese crisisbeheermissies ligt in het verschiet. Verder moeten tijdens de top een aantal doelstellingen vooropgesteld worden die het Partneriaat tegen 2015 moet bereiken.

Oekraïnse weigering werpt smet op topbijeenkomst

Normaal gezien had Litouwen zijn Europees voorzitterschap kunnen bekronen met de ondertekening van een belangrijke associatieovereenkomst tussen de EU en Oekraïne rond samenwerking en handel. Kiev kondigde vorige week echter de opschorting van het akkoord aan. Het Oekraïense parlement had zich eerder ook al verzet tegen enige medische verzorging voor oppositieleidster Joelia Timosjenko in het buitenland. Europa had de verzorging van de oppositieleidster als voorwaarde gesteld voor de ondertekening van het akkoord.

Eerder deze week gaf Oekraïens premier Mykola Azarov toe dat Rusland zijn regering had afgeraden het akkoord te ondertekenen. Moskou ziet Oekraïne liever toetreden tot de douane-unie die Rusland heeft opgericht met een rist andere ex-Sovetrepublieken.

‘Land moet zelf samenwerking met EU bepalen zonder druk van buitenaf’

Toch wil Azarov een akkoord niet volledig afschieten. ‘Ik verklaar in alle verantwoordelijkheid dat het onderhandelingsproces over de ondertekening van een associatie-overeenkomst voortgaat en dat het werk om het land dichter bij de Europese normen te brengen, geen dag stilligt’, aldus Azarov.

Om het feestje niet helemaal in mineur te laten aflopen, liet de Litouwse minister van Buitenlandse Zaken Linas Linkevicius noteren dat hij nog een ‘zeer kleine’ kans ziet dat het in Vilnius toch nog tot de ondertekening van de overeenkomst komt. De EU heeft de deur voor de Oekraïeners alvast niet gesloten. Op de top hopen de Europese regeringsleiders van de Oekraïense president Viktor Janoekovitsj te horen hoe een en ander nu verder moet verlopen.

Zijn Belgische collega Didier Reynders riep Oekraïne intussen op te blijven investeren in een samenwerking met de Europese Unie, niet alleen om de ‘universele normen en waarden’ te bevorderen, maar ook om handelskansen te creëren. Het is voor de minister van belang om met Oekraïne in contact te blijven en samen te werken ‘zodat het land onafhankelijk en zonder buitenlandse druk zelf zijn samenwerking met de EU kan bepalen’, luidde het.

AANGERADEN