N-VA. 'Wij zijn dé Vlaamse volkspartij'

© belga

© ap

1 / 2

De N-VA maakt zowel op federaal als op Vlaams niveau een grote sprong voorwaarts. In Vlaanderen lonkt de post van minister-president voor Liesbeth Homans die qua voorkeursstemmen Kris Peeters achter zich laat. Bij de N-VA is enige irritatie te bespeuren over uitspraken aan Franstalige kant, waar onderstreept wordt dat de socialistische familie nog steeds de grootste van het land is. 'Men kan niet blijven de realiteit ontkennen. Een derde van de Vlamingen staat achter ons.' In Oost-Vlaanderen riep Siegfried Bracke de N-VA uit tot 'dé Vlaamse volkspartij'. Ook Europees scoort de N-VA tegen alle verwachtingen in.

Jan Temmerman, Davy Geens

LAATSTE UPDATE: 10.23 uur

In zijn overwinningsspeech in Antwerpen blikte N-VA-voorzitter Bart De Wever terug op de periode waarin zijn partij bijna van de radar was verdwenen. Dat was de periode na de verkiezingen van 2003, toen enkel Geert Bourgeois een Kamerzetel kon veroveren en de partij op sterven na dood leek.

'Het verhaal dat we nu schrijven is 10 jaar geleden begonnen rond een biljarttafel in Wilrijk. Sindsdien is onze score vertienvoudigd', aldus De Wever. 'Niemand had dit toen voor mogelijk gehouden. Maar we zijn er toch aan begonnen en we hebben dat verhaal voleindigd.'

In de kieskring Antwerpen haalt de partij voor de Kamer 39,38 procent, een zucht van de 40 procent dus. 'We hadden gehoopt op tram 3. Het is de laatste halte van tram 3 geworden en we horen de bel van tram 4.'

Eerder op de avond wilde de N-VA-voorzitter niet in zijn kaarten laten kijken over hoe de zaken er de komende dagen voorstaan. 'Contacten leggen doe je weg van de studio’s', stelde De Wever. Hij benadrukte daarbij te beseffen dat er een zware verantwoordelijkheid op hem rust. 'De zorgen van morgen zijn voor de voorzitter', luidde het.

De Antwerpse burgemeester wilde weinig commentaar kwijt op de uitspraak van PS-voorzitter Paul Magnette dat de socialistische familie de grootste van het land blijft. 'Dat lijkt me een kromme redenering van iemand die probeert vast te houden aan zoveel mogelijk macht.' Voor het overige deed hij er bewust het zwijgen toe. 'Ik ga maandag proberen te kijken door de mist. Mijn verantwoordelijkheid ligt bij de dag van morgen.'

Voordien had hij al de moeilijke toestand op federaal niveau geschetst. De Vlaamse kiezer heeft voor De Wever klaar en duidelijk centrumrechts gestemd, terwijl in Wallonië de PVDA+ doorbreekt. 'Met of zonder N-VA is dit een moeilijk land', aldus de N-VA-voorzitter, die zich naar eigen zeggen geen zorgen maakt dat zijn partij over voldoende bekwaam personeel beschikt om 'verantwoordelijkheden' op te nemen.

Op de vraag of hij enig idee had wat er in Laken omgaat - een verwijzing naar de rol van het Paleis in de regeringsvorming - had De Wever een knipoog in petto. 'Ik weet wat er tussen mijn lakens zal omgaan', verraste de N-VA-voorzitter.

'Vicit Vim Virtus'

Op de tonen van 'Euphoria' landde de N-VA-partijtop in de vooravond in theater Viage op de Anspachlaan voor een ontmoeting met de militanten. Het nummer werd naar verluidt gekozen door Liesbeth Homans, die er lustig op los danste.

De Wever danste niet, maar hield het, zoals we van hem gewend zijn, bij een Latijnse spreuk. 'Vicit Vim Virtus. De moed heeft het geweld overwonnen', stak De Wever van wal. 'Nooit is er met meer macht geprobeerd om de Vlamingen van de wijs te brengen. Maar de Vlamingen hebben gekozen en ze hebben gekozen voor verandering.'

Hier staat ingevoegde content uit een social media netwerk dat cookies wil schrijven of uitlezen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.

Hier staat ingevoegde content uit een social media netwerk dat cookies wil schrijven of uitlezen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.

Hier staat ingevoegde content uit een social media netwerk dat cookies wil schrijven of uitlezen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.

De Wever wil nu snel contacten leggen om op zowel het Vlaamse als het federale niveau contacten te leggen om een regering op de been te brengen. Bart De Wever beseft terdege dat de kiezer op federaal niveau zo mogelijk nog moeilijker geschud heeft. 'Het oordeel van de Vlaamse democratie en de Franstalige democratie was nog nooit zo uiteenlopend. Wij willen geen lange politieke crisis.'

Homans laat Peeters achter zich

Op persoonlijk vlak scoren de N-VA-kopstukken uitermate sterk. 314.650 mensen kleurden een bolletje achter de naam van Bart De Wever, zo blijkt. De N-VA-voorzitter is daarmee met ruime voorsprong de stemmenkampioen van deze verkiezingen. 27% van wie de mogelijkheid had om voor De Wever te stemmen, deed dat ook.

Op Vlaams niveau lonkt nu in elk geval de post van minister-president die gedurende de laatste legislatuur in handen was van de CD&V. Daar verschijnt immers aan kop de naam van Liesbeth Homans, die de N-VA-lijst voor het Vlaams parlement trok. Zij kreeg 163.502 voorkeursstemmen. CD&V-boegbeeld Kris Peeters, de rechtstreekse concurrent van Homans in Antwerpen, strandt voorlopig op 140.564 stemmen.

Liesbeth Homans reageert in een interview in het Vlaams Parlement uitermate tevreden. Ze benadrukt wel dat ze tevreden is dat de hele ploeg goed gescoord heeft, het hoeft daarom niet enkel over haar persoonlijke voorkeurstemmen te gaan.

Ook Homans geeft toe dat het federaal een moeilijke opdracht zal worden om een regering te vormen. In de uitspraken van zowel PS-voorzitter Paul Magnette en uittredend federaal premier Elio Di Rupo - dat de socialistische familie, PS en SP.A samen, de grootste van het land blijft - ziet Homans een kleine demarche om het intiatief federaal alsnog naar zich toe te trekken. Aldus zou de wens van de Vlaamse kiezer alsnog omzeild kunnen worden.

Eerder op de avond had Homans al aangegeven geen uitspraken over een mogelijk Vlaams minister-presidentschap te willen doen. 'Morgen zullen we in een serene sfeer afspraken beginnen maken met de andere partijen. Voor mij primeert een sterk inhoudelijk akkoord waar de Vlaming voor gekozen heeft. Postjes zijn ondergeschikt.'

Vandaag uitspraken over eventuele ministerposten doen bestempelt Homans dan ook als 'bijzonder onverstandig'. Ze stelt wel zo'n persoonlijk resultaat tegenover Kris Peeters nooit verwacht te hebben. 'Ik vind het niet erg, maar toch niet verwacht.'

'N-VA bereidt tot compromissen, maar er moet wijn in het glas zitten'

N-VA-kamerlid en burgemeester van Lubbeek Theo Francken benadrukt dat zijn partij weldegelijk bereid is tot het sluiten van compromissen. Er is echter een maar aan verbonden.

'Sinds het ontstaan van de N-VA in 2001 hebben we met een klein intermezzo van enkele maanden toen het kartel met de CD&V uiteenviel deel uit gemaakt van de Vlaamse regering en compromissen gesloten. We weten dat we ook nu compromissen moeten sluiten en willen wel degelijk water in de wijn doen. Uiteindelijk moet er echter nog wijn in het glas zitten en niet louter water', aldus Francken.

Uitspraken over coalitievormingen wil ook Francken niet doen. N-VA ijverde volgens Francken voor een sociaal-economische omslag. Ook wil de partij werk maken van de migratiepolitiek en de Vlaamse problemen op het vlak van onderwijs en gezondheidszorg. 'Laat ons het overleg hierover zowel op Vlaams als federaal niveau alle kansen geven. Hoe meer er op voorhand over gezegd wordt, hoe meer het onmogelijk gemaakt word', aldus Francken.

Hier staat ingevoegde content uit een social media netwerk dat cookies wil schrijven of uitlezen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.

'Witte raaf' scoort in West-Vlaanderen

Ook de 'witte raven' van N-VA blijken te scoren. Zo presteert N-VA-lijsttrekker voor de kamer in West-Vlaanderen Brecht Vermeulen sterk tijdens zijn vuurdoop. 'We hebben niet gerekend op één à twee kopmannen, maar een stevige ploeg uitgebouwd', aldus de Roeselarenaar en 'witte raaf' in een eerste reactie.

'We zijn niet verwonderd door het sterke resultaat, maar dit is wel heel overweldigend', aldus Brecht Vermeulen. Vermeulen was een van de meeste verrassende namen in West-Vlaanderen, en nog niet zo goed gekend. 'Maar de laatste weken werd ik toch wel vaak herkend in de hele provincie.'

'De uitdaging was groot met heel wat belangrijke en gekende uitdagers met jaren ervaring, en dat zorgde toch voor de nodige nervositeit', aldus de N-VA’er. 'In de regio Roeselare, Tielt, Kortrijk scoren we heel sterk. We hebben daar ook heel veel leden. Maar in het algemeen heeft de Vlaming gekozen voor ons sociaal-economisch beleid.'

Vermeulen scoort ook persoonlijk sterk, bijna even sterk als Vincent Van Quickenborne (Open VLD). Vermeulen mag nu naar Brussel maar wil nog niet spreken over zijn toekomstige functie. 'We moeten eerst zoeken naar partners. Het is me ook niet te doen om een dikke sjerp of een A-nummerplaat.'

Ook Oost-Vlamingen stemmen geel-zwart

Volgens Oost-Vlaamse N-VA-lijsttrekker Siegfried Bracke is de N-VA nu de echte 'Vlaamse volkspartij'. Dat verklaarde Bracke in de Gentse Handelsbeurs, waar de Oost-Vlaamse kandidaten door een bomvolle zaal militanten onthaald werden.

'De Vlamingen, ook de Oost-Vlamingen, hebben massaal en overweldigend op N-VA gestemd', ging Bracke verder. 'Dat betekent twee dingen: werken aan de welvaart en het welzijn van alle Vlamingen én werken aan het democratisch Vlaams project.'

Dat Oost-Vlaanderen iets lager scoort dan het Vlaamse gemiddelde, wijt Bracke aan Gent. 'Gent is iets aparts want in Gent ligt de wieg van paars, maar ik stel vast dat we er op een paar jaar heel sterk zijn geworden.'

Ook Mathias Diependaele, lijsttrekker voor het Vlaams Parlement, erkende dat Gent een ‘moeilijke ‘ stad is voor N-VA. 'In Gent wonen één vijfde van de Oost-Vlaamse kiezers, maar we hebben het zeer goed gedaan. Ik ben alvast tevreden.'

Kamerlid Sarah Smeyers, ook schepen en OCMW-voorzitter in Aalst, verklaarde trots te zijn op de 37,41 procent die haar partij in Aalst haalde. 'In Aalst nemen we deel aan het bestuur, we hebben een ander beleid gevoerd en dat wordt gesmaakt', verklaarde ze. 'Dus geloof ik dat Vlaming dat ook op Vlaams niveau wil.'

Federaal wordt 'kloofje' tussen N-VA en PS een 'serieuze kloof'

Federaal blijft de N-VA de grootste partij. Het 'kloofje' met de PS dat bestond na de vorige federale verkiezingen groeit uit tot een serieuze 'kloof'. In elk geval zal dit de onderhandelingen op federaal niveau niet gemakkelijker maken. De Vlaams-nationalisten halen behalen 20 procent van de stemmen over heel het land. In Vlaanderen stemde 32,8 procent van de kiezers voor N-VA (+4,6 procent).

N-VA komt daarmee uit op 34 zetels in de Kamer, een groei met 7 zetels ten opzichte van het resultaat bij de vorige verkiezingen.

N-VA walst ook Europees over alles en iedereen

Ook Europees zet N-VA een score neer om u tegen te zeggen. De N-VA haalt in Europa een score van 31,4 procent (+17,1 procent). De partij laat daarmee tegen alle verwachtingen in zelfs de CD&V (18,4 procent, een daling van 3,4 procent) achter zich. Open VLD met boegbeeld Verhofstadt moet zich tevreden stellen met een derde stek (14,7 procent).

'Onze doelstelling was het halen van drie zetels. We lijken op vier te zullen uitkomen, dus daar ben ik zeer tevreden mee.' Johan Van Overtveldt, de Europese lijsttrekker reageert verheugd op de verkiezingsuitslag van zijn partij. 'We profiteren natuurlijk van de golf waar de N-VA op surft, maar onze boodschap van 'efkes surplacen' komt ook over.'

Lees ook

VOOR ABONNEES

Aangeboden door onze partners

Meest Recent