Op deze plaatsen kan je de Berlijnse Muur nog zien

© REUTERS

© lbo

1 / 3

Wie anno 2014 naar Berlijn trekt, zal er nauwelijks nog iets van merken dat de stad ooit verdeeld was door een hoge muur. De haat tegenover de Muur was zo groot, dat die snel na het openstellen van de grens tussen Oost- en West-Duitsland in 1989, zondag 9 november exact 25 jaar geleden, snel werd gesloopt. Toch zijn er nog een aantal plaatsen in de Duitse hoofdstad die doen herinneren aan die periode van tweedeling tussen Oost- en West-Berlijn.

Liesbeth Boel

EAST SIDE GALLERY.

De East Side Gallery, langs het water van rivier de Spree, is wellicht het bekendste overblijfsel van de Muur. Het is meteen ook het langste stuk muur: in totaal telt de East Side Gallery 1.316 meter. Na de val van de Muur werd dit gedeelte door meer dan 100 kunstenaars uit verschillende landen met grafitti en verf beschilderd. Dat gebeurde aan de oostkant, de kant die tijdens de Koude Oorlog, in tegenstelling tot de westkant van de muur, onbeschilderd bleef.

Een van de bekendste kunstwerken op de East Side Gallery, is ‘My God, help me to survive this deadly love’, een schilderij van de Rus Dmitri Vrubel. Op het schilderij delen communistische leiders Brezhnev en Honecker een innige kus met elkaar. De East Side Gallery is ook de langste kunstgallerij in open lucht.

CHECKPOINT CHARLIE.

Ook zeer bekend is Checkpoint Charlie, in de Friedrichstrasse. Tijdens de Koude Oorlog was dit een van de controleposten langs de muur die zowel door Russische als door Amerikaanse grenswachters werd beheerd. Het was de enige grenspost waar buitenlanders in Berlijn van het westen naar het oosten konden reizen. Checpoint Charlie was de derde grenspost, na Alpha en Bravo. Het werd genoemd naar de derde letter in het spellingsalfabet van de NAVO.

Het wachthuisje aan Checkpoint Charlie werd een dik jaar na de val van de Muur afgebroken, maar in 2000 werd een replica van het wachthuisje gebouwd op exact dezelfde plaats.

Vlakbij Checkpoint Charlie staat ook nog het Mauermuseum, waarin de geschiedenis verteld wordt van de vele vluchtpogingen die Duitsers van Oost naar West hebben ondernomen. Het oorspronkelijke wachthuisje van Checkpoint Charlie is in dit museum te vinden. Opvallend ook aan Checkpoint Charlie zijn de portretten van een jonge Amerikaanse- en een jonge Sovjetsoldaat die naar elkaars territorium kijken.

BERNAUER STRASSE.

Een lang stuk van de Muur is ook nog terug te vinden in de Bernauer Strasse. De straat raakte vooral bekend door de vele ontsnappingen van Oost-Berlijners naar West-Berlijn. De scheiding tussen de twee delen liep namelijk langs de appartementen en huizen in de Bernauer Strasse. Veel Oost-Berlijners probeerden te ontsnappen door langs de vensters van de appartementen in het oostelijke deel van de stad naar de straat die gelegen was in West-Berlijn te vluchten. Niet veel later werden de ramen en deuren dichtgemetseld. Nog wat later werden de appartementen en huizen afgebroken. 10 mensen vonden er de dood in een poging om te ontsnappen naar het andere stadsdeel. Om hen te gedenken, staat er een gedenkteken aan het begin van de Swinemünder Strasse.

POTSDAMER PLATZ.

Aan Potsdamer Platz staan nog een aantal kleine stukken van de Muur. Het eens zeer levendige handelscentrum van Berlijn, werd een lege plek na de bouw van de Muur. De enige reden waarom er nog mensen naartoe kwamen, was om via de verhoging van het plein naar het oostelijke deel van de stad te kijken. Na de val van de Muur werd Potsdamer Platz met succes gemoderniseerd. Een aantal stukjes muur zijn blijven staan. Daarnaast zijn er ook een aantal infopanelen te vinden met informatie over de muur en met foto’s van hoe het plein eruit zag toen de Berlijnse Muur er nog stond.

MAUERPARK.

Het Mauerpark is een park in het Berlijnse stadsdeel Prenzlauer Berg dat refereert naar het deel van de Berlijnse Muur dat langs dit gebied liep. Na de Duitse hereniging werd het gebied omgevormd tot een openbaar park dat intussen zeer populair is onder de bewoners. Het stuk muur in dit park is het enige stuk van de voormalige Berlijnse Muur waar nog actief graffiti op wordt gespoten.

Het contrast tussen het gebied tijdens de Koude Oorlog, toen dit een soort van doods niemandsland was, en het levendige park nu, is groot. Er worden vaak marktjes georganiseerd, er is muziek, karaoke, toneel, optredens, barbecue, er wordt vaak gesport,….

VIRTUELE MUUR.

Op verschillende plaatsen in Berlijn vind je op de straten een dubbele rij stenen terug. Deze ‘virtuele muur’ staat op de plaats waar de ooit 43 kilometer lange scheidingsmuur stond.

MUUR IN HET BUITENLAND.

Tenslotte hoef je niet persé naar Berlijn te gaan om overblijfselen van de Berlijnse Muur te vinden. Na de val van de Muur kwamen verschillende stukken van de Muur terecht in buitenlandse openluchtmusea. Zo zijn er stukken van de Muur te vinden in meer dan 40 verschillende landen, zoals bijvoorbeeld Groot-Brittanië, Korea, Amerika, Argentinië, Frankrijk of Zuid-Afrika.

- Waarom de Muur destijds gebouwd werd en waarom die viel, lees je hier. -