Groenlandse haai kan bijna 400 jaar oud worden

Bron © Science/NRC/The Guardian

De Groenlandse haai is een van de grootste vleeseters ter wereld. Foto: REUTERS

Biologen onderzochten de ooglenzen van 28 haaien, die Groenlandse vissers vingen tussen 2010 en 2013. Het oudste dier was wellicht 392 jaar oud, schrijven ze vrijdag in het wetenschappelijke tijdschrift Science.

De Groenlandse haai is een van de grootste vleeseters ter wereld. Wetenschappers vermoedden al langer dat ze erg oud kunnen worden, maar hun leeftijd bepalen blijkt geen sinecure.

Bij vissen kijken biologen meestal naar de zogenaamde gehoorsteentjes om de ouderdom vast te stellen. “Maar de Groenlandse haai is een kraakbeenvis, en heeft dus geen gehoorsteentjes”, licht John Steffensen, professor zeebiologie aan de Universiteit van Kopenhagen, toe.

Op basis van de kern van de ooglens, die in de embryonale fase ontstaat, konden de wetenschappers nu de waarschijnlijke leeftijd bepalen. Eind jaren 50 was de concentratie van het radioactieve koolstof-14 in de atmosfeer merkelijk hoger door de toename van nucleaire tests. Die opstoot van koolstof-14, zichtbaar in de ooglensproteïnen van de haaien, gaf de biologen een bruikbaar tijdskader voor hun berekeningen.

In combinatie met de kennis dat de haaien gemiddeld minder dan 1 centimeter per jaar groeien, ontwikkelden de wetenschappers een model om de leeftijd van de haaien te achterhalen.

Groenlandse haai kan bijna 400 jaar oud worden
Groenlandse haaien zijn pas seksueel volwassen als ze vier meter lang zijn. Foto: AP

Hoewel de wetenschappers rekening houden met een foutenmarge, schatten ze die van de langste haai (van 5,01 meter) op 392 jaar, plus of min 120 jaar. “Deze ene vrouwelijke haai is dus zeker 272 jaar geworden”, aldus Steffensen.

Kinderen op hun 150ste

Uit eerder onderzoek bleek al dat vrouwelijke Groenlandse haaien pas seksueel volwassen zijn als ze vier meter lang zijn. “Daardoor kunnen ze pas jongen krijgen vanaf de leeftijd van ongeveer 150 jaar”, vertelt professor Steffensen.

Toch is de Groenlandse haai met 400 jaar niet het oudste gevonden dier op aarde. Die titel is weggelegd voor een noordkromp, een koudwaterschelpje dat tien jaar geleden voor de IJslandse kust werd gevonden. Het bleek 507 jaar oud bij het opvissen.

Door