Vlaanderen stond op zijn kop toen ‘Big Brother’ begon: zo kijken ‘Spillie’ en Walter Grootaers terug op “de grootste peepshow ter wereld”

Foto: Inge Kinnet

Tien jaar na het allerlaatste seizoen van Big Brother is reality-tv nog steeds alomtegenwoordig. Denk maar aan de grandioze terugkeer van Temptation Island en De Mol, en binnenkort ook Peking Express. Vroeger waren het telkens kanjers van kijkcijferkanonnen en ook vandaag blijven ze opnieuw scoren. Maar het lijstje legendarische realityreeksen is heus nog veel langer. Het Nieuwsblad blikt daarom in tien afleveringen terug naar evenveel legendarische reality-programma’s die nog steeds in het collectieve geheugen zitten. Vandaag: Big Brother, de moeder der realitysoaps.

‘Een kijkdoos van niets’ of ook wel de ‘grootste peepshow ter wereld’. Nog voor de eerste Vlaamse versie van ‘Big Brother’ in september 2000 op antenne kwam, had elke Vlaamse krant of tijdschrift al een mening geformuleerd over het gloednieuwe en lichtelijk perverse realityformat. Het was vrijwel ongezien in de geschiedenis van de Vlaamse televisie.

In Nederland hadden ze toen al een eerste seizoen achter de rug, met bijhorende astronomische kijkcijfers. Aan de Medialaan – thuishaven van VTM en Q2 – wreven ze zich alvast in de handen. De commerciële zender had meer dan hoge verwachtingen voor de Vlaamse versie van het sociale experiment.

Neusgepeuter

Maar waar ging het nu eigenlijk allemaal over? Het concept achter ‘Big Brother’ is alvast doodeenvoudig: tien onbekende mensen worden opgesloten in een groot huis, dat destijds vlak naast het VTM-gebouw was opgetrokken. Een gebouw dat volgestouwd was met verborgen camera’s en microfoons, tot op de wc en de douche toe.

Vlaanderen stond op zijn kop toen ‘Big Brother’ begon: zo kijken ‘Spillie’ en Walter Grootaers terug op “de grootste peepshow ter wereld”
Zo zag het Big Brother-huis eruit vlak voor het eerste seizoen. Foto: VTM

Zo kon de kijker 24 uur per dag een langgerekte film volgen. Alles wat er gebeurde, werd genadeloos in beeld gebracht: neusgepeuter, persoonlijke bekentenissen, gekibbel en wie geluk had, zag ook nog eens een vrijpartij. Kortom: Het Leven Zoals Het Is: De Vlaming.

Gigantische geldprijs

Maar in ‘Big Brother’ gaat het natuurlijk niet alleen om dat sociale experiment. Er is tegelijk een wedstrijdelement aan het programma verbonden. Zo werd er in het eerste Vlaamse seizoen elke drie weken één bewoner uit het Big Brother-huis weggestuurd. De bewoners nomineerden telkens twee kandidaten, de kijker beslist wie afvalt.

Het was vaak goed voor intriges, gemanipuleer en ellebogenwerk. Vooral omdat de laatste overlevende een absurde geldprijs van vijf miljoen frank (125.000 euro) mee naar huis mocht nemen. Een hoofdprijs die vandaag zo goed als ondenkbaar is.

Vlaanderen keek dan ook reikhalzend uit naar de startshow, die plaatsvond op zondag 3 september 2000. Niemand wist goed wat te verwachten. Maar na enkele dagen werd het al snel duidelijk: het succes van Nederland werd losjes overgedaan in België.

Vlaanderen stond op zijn kop toen ‘Big Brother’ begon: zo kijken ‘Spillie’ en Walter Grootaers terug op “de grootste peepshow ter wereld”
De tien deelnemers bij aanvang van het eerste seizoen. Foto: VTM

Impact

Niet alleen waren de kijkers volop gefascineerd door het concept, ook de vele kleurrijke figuren vielen in de smaak. Denk maar terug aan Betty, Jeroen, Frank of Steven (alias Spillie). Die laatste overleefde uiteindelijk meer dan honderd dagen gevangenschap, en wandelde met de grote som geld naar buiten.

“En zeggen dat ik niet eens heb meegedaan om te winnen”, vertelt Steven Spillebeen, die ooit als underdog in het huis kwam. Hij is tegenwoordig zaakvoerder van Earnieland, een onlineplatform waar je extra korting krijgt bij je favoriete shop. Hij wil daarmee de Robin Hood van de e-commerce worden. Maar destijds was de 23-jarige Izegemnaar een van dé smaakmakers van het programma.

“Ik wou vooral graag reclame maken voor mijn toenmalig modellenbureau. Ik had marketing gestudeerd en daar is me steeds één leuze bijgebleven: probeer met zo weinig mogelijk middelen een zo groot mogelijke impact te creëren. Maar eigenlijk is dat plan grandioos mislukt (lacht). Iedereen kende Spillie (zijn bijnaam in het huis, red.), maar niemand kende mijn modellenbureau.”

Gemeenschappelijk goed

Toch stonden zijn ouders aanvankelijk niet te springen voor zijn deelname aan het realityprogramma. “Ze vonden het een waanzinnig slecht plan. Ik ben opgegroeid in een VRT-nest, met een televisie waarop alleen maar programma’s van de openbare omroep te zien waren. En dan wil hun brave zoon uit Izegem plots deelnemen aan een programma op Kanaal 2, een commerciële zender. Maar ik was 23 jaar, en mijn ouders mochten gerust op hun hoofd gaan staan: ik moest en zou deelnemen”.

Vlaanderen stond op zijn kop toen ‘Big Brother’ begon: zo kijken ‘Spillie’ en Walter Grootaers terug op “de grootste peepshow ter wereld”
Steven Spillebeen bij zijn deelname in 2000:”Wees maar zeker dat Big Brother met je emoties speelde” Foto: VTM

Dat Steven het tot de tien finale deelnemers heeft geschopt, mag eigenlijk al een wonder heten. Want Kanaal 2 – de zender waar het programma toen werd uitgezonden - kreeg voor het eerste seizoen maar liefst 7.500 inschrijvingen binnen. Na zeven selectierondes, met onder meer psychologische-, IQ- en EQ-testen, bleven er nog tien kandidaten over. Allemaal volstrekt onbekende Vlamingen, die in geen tijd zouden uitgroeien tot gemeenschappelijk goed.

Kritiek

De deelnemers waren dan ook elke dag te zien op televisie, met op zondag een liveshow die vaak tot anderhalf miljoen kijkers trok. Bovendien wisten steeds meer mensen wekelijks de weg te vinden naar het Big Brother-huis in Vilvoorde. De presentatie van die liveshows was in handen van Walter Grootaers en Sandy Blanckaert, dochter van Will Tura.

“Een behoorlijk spannende tijd”, zegt Grootaers (62), die tegenwoordig Open VLD-schepen is in Lier. “Het format was nieuw en uniek voor de toenmalige tijdsgeest. Net daarom vond ik het ook een heel interessant programma, ook al kreeg ik van sommige mensen veel kritiek.”

En die kritiek was niet mals. “Het lijkt alsof het voyeurisme is gedemocratiseerd”, klonk het in september 2000 nog bij wijlen ethicus Koen Raes in Het Nieuwsblad. Maar daar heeft Grootaers nooit wakker van gelegen.

“Al die heisa hebben we goed kunnen opvangen. Want vergeet niet: daar is wel heel wat denkwerk aan vooraf gegaan. Ook tijdens het seizoen liep alles als een strakke en geoliede machine.”

Vlaanderen stond op zijn kop toen ‘Big Brother’ begon: zo kijken ‘Spillie’ en Walter Grootaers terug op “de grootste peepshow ter wereld”
Sandy Blanckaert en Walter Grootaers tijdens de startshow op 3 september 2000. Foto: VTM

Schaakspel

En dat was ook nodig. De productieploeg bestond namelijk uit 109 mensen, onder wie ook een dokter en een psycholoog. Die laatste moest vooral ingrijpen wanneer een kandidaat er helemaal onderdoor dreigde te gaan.

“Want wees maar zeker dat ze met je emoties spelen”, benadrukt Steven Spillebeen. Die had op een bepaald moment een schaakspel uitgevonden om de tijd te verdrijven. Maar omdat het na één dag al saaie televisie opleverde, moest Steven zijn schaakpionnen inleveren aan Big Brother. Anders zou deelnemer Katrijn uit het huis vliegen.

“Op tien seconden tijd had Big Brother het hele huis tegen me opgezet. Ik wou de pionnen niet afgeven, maar ik wou ook Katrijn niet uit het huis. Op zo’n moment vergaat je wereld en wil je gewoon weg uit het huis”, zegt Steven.

Potjes wax over de muur

Toch kan hij zich ook mooie momenten herinneren. “De ultieme belevenis was het moment waarop mensen plots potjes wax over de omheining begonnen te gooien. Ik wou dat mijn haar altijd goed lag, en had in mijn valies drie potjes wax aan elkaar geplakt. Maar Big Brother had mijn potjes afgepakt. Dus had

Vlaanderen stond op zijn kop toen ‘Big Brother’ begon: zo kijken ‘Spillie’ en Walter Grootaers terug op “de grootste peepshow ter wereld”
Enkele weken voor de aanvang van het eerste seizoen was er dit campagnebeeld met daarop de ogen van de tien kandidaten. Foto: VTM

ik voor de spiegel een oproep gelanceerd aan de kijkers om me nieuwe potjes te bezorgen.”

En dat bleek een ongezien succes. “De programmamakers werden er zelfs zot van. Op het einde van het seizoen had ik maar liefst 140 potjes wax verzameld. Ik kan dus gerust stellen dat ik reality-tv naar een hoger niveau heb gebracht. Ik heb namelijk een soort engagement losgeweekt bij de kijkers terwijl ik gewoon opgesloten zat”, vertelt Steven.

Het is maar een voorbeeld van de Big Brother-manie die destijds op enkele weken tijd ontstaan was. Een heel vreemd fenomeen, want niemand van de bewoners had tijdens het seizoen contact met iemand van de buitenwereld. Tenzij via één van de 26 camera’s in het huis. “En toch waren we op een bepaald moment publiek bezit”, zegt Steven.

Goed management

Toen hij tijdens de slotshow als winnaar het huis verliet, werd dat alleen nog maar erger. Niet alleen stond er buiten 5.000 man op hem te wachten, ook waren er bijna twee miljoen televisiekijkers getuige van zijn overwinning.

“Ik was totaal niet voorbereid op al die aandacht”, kan Steven zich nog herinneren. “Gelukkig heb ik snel professionele ondersteuning gekregen van Nicole Plas, de directeur van de Belgische afdeling van Endemol (het productiehuis achter ‘Big Brother’, red.). Zij verplichtte me daags na mijn exit om onder te duiken, anders zou het volledig uit de hand lopen. In de eerste weken liepen er zelfs twee bodyguards met me mee, anders scheurden de vele fans me gewoon de kleren van mijn lijf.”

Maar niet alleen Steven stond voortdurend in de aandacht. Velen herinneren zich ongetwijfeld nog Betty Owczarek, de wulpse slagersvrouw uit Ingelmunster, die na haar exit verpletterd werd onder de aandacht. Ze was achtereenvolgens BV, ‘Playboy’-model, zangeres en uitbaatster van een horecazaak.

Vlaanderen stond op zijn kop toen ‘Big Brother’ begon: zo kijken ‘Spillie’ en Walter Grootaers terug op “de grootste peepshow ter wereld”
Razend populair in het huis én na haar exit: Betty Owczarek. Foto: BELGA

Tegenwoordig is ze gediplomeerd verpleegster en leidt ze een leven buiten de schijnwerpers.

Ook de carrière van finalist Jeroen Denaeghel kreeg een stevige boost na zijn deelname. Hij verliet zijn job als milieu-consulent en startte een carrière in de journalistiek. Zo was Denaeghel ook een tijdlang hoofdredacteur van P-Magazine. Frank Molnar is dan weer sinds zijn deelname een vaste waarde op televisie, waar hij tegenwoordig te zien is op de zender FOX.

Nieuw seizoen?

Dat vooral de sterren van het eerste seizoen in ons geheugen zijn blijven hangen, zegt misschien genoeg over de andere seizoenen. In totaal zijn er namelijk zes reeksen gemaakt, al waren die helemaal niet zo memorabel als de eerste. Het laatste seizoen, dat intussen dateert van 2007, kende zelfs een absoluut kijkcijferdieptepunt.

Volgens Walter Grootaers kwam dat vermoedelijk door een veel te brave screening. “Ik denk dat daar toen een aantal cruciale fouten zijn gemaakt. Er zaten té veel gelijkaardige deelnemers in, en de kijkers zijn daar wellicht op afgeknapt. Al zullen er wellicht ook heel wat andere factoren meegespeeld hebben.”

Toch ziet de ex-presentator voldoende potentieel voor een nieuw seizoen. “Dat zal gegarandeerd succes hebben”, klinkt het zonder twijfel bij Grootaers. “Het concept loopt nog steeds in heel veel landen, en in Groot-Brittannië was het dertiende (!) seizoen zelfs het meest succesvolle tot dusver.”

Volgens Grootaers moet er dan wél een andere generatie aangesproken worden. “Dat kan je alleen met een veel jongere redactieploeg en bovendien zonder mij als presentator.”

Mocht het ooit opnieuw zo ver komen, dan heeft Spillie alvast een gouden raad voor de kandidaat-deelnemers. “Je kan je gewoon niet voorbereiden op zo’n programma. Probeer dus tijdens je verblijf zo veel mogelijk je huisgenoten en televisiekijkers te entertainen. Zolang je creatief genoeg bent in je hoofd, komen er de zotste dingen uit. If you can dream it, you can do it.

Vlaanderen stond op zijn kop toen ‘Big Brother’ begon: zo kijken ‘Spillie’ en Walter Grootaers terug op “de grootste peepshow ter wereld”
Steven is tegenwoordig zaakvoerder van ‘Earnieland’, waarmee hij de Robin Hood van de e-commerce wil worden. Foto: Inge Kinnet
Door Jeroen De Bodt