“Soms hakken stropers de hoorn uit levend dier”

Foto: Photo News

De genadeloze jacht op de horens van neushoorns heeft zich nu ook uitgebreid naar Europese dierentuinen. In Afrikaanse parken zijn de neushoorns echter al jaren een kwetsbaar doelwit. Daar hakken stropers zelfs de horens uit levende dieren. Allemaal voor de illegale handel in het poeder van de horens, dat op de zwarte markt hogere prijzen haalt dan goud. “Als we de vraag naar het poeder niet radicaal de kop indrukken, zijn er straks geen neushoorns meer over”, zegt Chris Dusauchoit.

In de nacht van maandag op dinsdag schoten onbekende inbrekers in de Franse zoo Thoiry bij Parijs de 4 jaar oude witte neushoorn Vince dood met twee kogels van een groot kaliber. Daarna zaagden ze met een kettingzaag zijn grote hoorn eraf. Waarde op de zwarte markt: ongeveer 100.000 euro.

Wie achter de strooptocht zit, weten we (nog) niet. Camerabeelden leverden niets op. Overal in Europa nemen de dierentuinen extra veiligheidsmaatregelen om hun neushoorns nog beter te beschermen. Voor Vince, die twee weken geleden nog als pasgeboren jong te zien was in een aflevering van Burgers’ Zoo, komen die te laat. Hij is een van de tientallen neushoorns die jaarlijks door meedogenloze stropers werd afgemaakt omwille van zijn kostbaarste bezit, zijn horens.

Schokkende beelden

“In het zuiden van Afrika is dit al jaren een immens probleem”, zei Chris Dusauchoit gisteren in “De Afspraak”. “Maar het probleem is nu ook naar hier gekomen. Het begon met diefstallen van horens uit verschillende musea in Brussel, Namen en Nederland. En nu is Vince doodgeschoten.”

De beestenkenner van de VRT bracht schokkende beelden mee uit Zuid-Afrikaanse wildparken van nog levende neushoorns met een gapende wonde op de plek waar de hoorn uit hun kop werd gehakt. “Het zijn gevaarlijke dieren, dus werden ze eerst verdoofd. Maar alleen dierenartsen hebben toegang tot die verdovende middelen, wat bewijst dat de stropers medewerking krijgen van binnenuit.”

Werelderfgoed

Neushoornpoeder is een felbegeerd goedje op de zwarte markt. Volgens de Europese federatie van zoos (EAZA) wordt er 50.000 euro per kilogram voor neergeteld. Dat is meer dan voor cocaïne of goud.

Elke gedode neushoorn zindert lang na. “Dat komt omdat een zwangerschap bij de neushoorn 450 dagen duurt en de moeder daarna nog twee, drie jaar lang niet van de zijde wijkt van haar jong. Dat maakt dat een neushoorn zich maar om de vijf jaar kan reproduceren. We naderen het kantelpunt waarop er geen nieuwe neushoorns meer bij zullen komen.”

Chris Dusauchoit vindt ook dat de uitroeiing van de neushoorn niet alleen het probleem van de Afrikanen mag zijn. “Die dieren zijn toch ook een beetje werelderfgoed, niet? Zij zijn van de hele wereldbevolking. Dus moeten wij meewerken en actie voeren voor de neushoorn.”

Kappers

“Soms hakken stropers de hoorn uit levend dier”
Sommige Zuid-Afrikanen zien neushoorns als een manier om aan de armoede te ontsnappen Foto: AFP

Hoe moet dat dan? “Vroeger was ik ervan overtuigd dat alle afgesneden menselijke haren (die evenals de hoorn van een rhinoceros van keratine zijn gemaakt) bij de kappers moesten worden verzameld, in mallen gegoten en dan vermalen zodat men het poeder op de markt kon brengen en zo de zwarte markt in neushoornpoeder in elkaar laten stuiken. Maar tegenstanders lieten me inzien dat ik daarmee alleen maar de vraag naar het poeder zou bevestigen. Dat geldt ook voor het idee om China en Viëtnam zelf neushoorns te laten kweken.”

Een andere beproefde maatregel is het preventief verwijderen van de horens. “Ja, maar die horens staan daar natuurlijk niet voor niks”, zegt Dusauchoit. “Mannetjes gebruiken ze om indruk te maken op de wijfjes en om mee in het zand te wroeten.”

Statussymbool

“Soms hakken stropers de hoorn uit levend dier”
Chris Dusauchoit Foto: VUM

Volgens Dusauchoit is het enige middel om de neushoorn te behoeden voor uitsterving de vraag naar het poeder de kop indrukken. Hij beseft dat dit een langdurig proces is.

“In China gelooft men vanouds dat neushoornpoeder een doeltreffend middel is tegen allerlei kwalen, van koorts tot slangenbeten”, zegt Chris Dusauchoit. “Wat de gebruikers echter niet weten is dat er vaak paracetamol onder het poeder wordt gemengd.”

“In Viêtnam is het dan weer een statussymbool dat nieuwe rijken op tafel zetten naast de Pomerol-wijn.”

In Jemen is het wel gelukt een mentaliteitswijziging op gang te brengen.

“Daar krijgt elke jongen bij de overgang van puber naar volwassen man een mes waarvan het heft traditioneel van neushoornpoeder was gemaakt. Tot men inzag dat, als men zo verder deed, er over enkele jaren geen neushoorns meer zouden zijn om die messen te maken.”

Door Geert Neyt