Directeur Grote Moskee ondervraagd, maar laat commissie verbijsterd achter na dovemansgesprek

Bron © Belga, De Standaard

Jamal Saleh Momenah, de directeur van het Islamitisch en Cultureel Centrum (ICC) achter de Grote Moskee in Brussel. Foto: Photo News

In de onderzoekscommissie naar de aanslagen klonk woensdag op alle banken frustratie over de hoorzitting met Jamal Saleh Momenah, de directeur van het Islamitisch en Cultureel Centrum (ICC) achter de Grote Moskee in Brussel. Hij legde zijn verklaring in het Arabisch en ontweek alle lastige vragen. “Met zo iemand bouw je geen inclusieve samenleving”, stelde Christoph D’Haese (N-VA).

De Grote Moskee zit al een tijdje op de radar bvan de onderzoekscommissie. Van de Staatsveiligheid en andere diensten kreeg ze te horen dat de Grote Moskee en het ICC een belangrijke rol spelen in de verspreiding van het wahabisme, de fundamentalistische Saoedische stroming binnen de islam.

Net als woordvoerder Mohamed Galaye N”Diaye kon de directeur evenmin overtuigen of het wantrouwen wegnemen. Zo legde hij zijn verklaring af in het Arabisch af en bleef hij bijzonder op de vlakte. “Met zo iemand bouw je geen inclusieve samenleving”, concludeerde Christoph D”Haese (N-VA) aan het einde van de zitting. Sterker nog. “Dit is een vijand van onze westerse waarden.”

Directeur Grote Moskee ondervraagd, maar laat commissie verbijsterd achter na dovemansgesprek
Commissievoorzitter Dewael stoomde aan het eind van de hoorzitting. Hij besloot Momenah zelfs niet te danken voor zijn komst. Foto: BELGA

Kans gemist

Hij gaf een summier overzicht van de financiering van het ICC door de Islamitische Wereldliga, beloofde een erkenning voor de Grote Moskee te zullen “onderzoeken” en hield vol dat bij zijn weten geen latere Syriëstrijders voorheen bij het ICC over de vloer kwamen. Ook had geen antwoord op een storting van 10.000 euro met “Syrië” als vrije mededeling.

Momenah herhaalde ook meermaals dat het ICC “een gematigde en centristische islam uitdraagt”. “We bieden opleidingen aan over een gematigde islam, niets rond wahabisme of salafisme”, klonk het. “Kom gerust kijken, onze deuren staan open. Dan kan u ons programma en onze documenten zelf ontdekken.” De Waele stelde dat een bezoek hem weinig interesseerde, hij eiste concrete antwoorden maar werd getrakteerd op een dovemansgesprek.

Directeur Grote Moskee ondervraagd, maar laat commissie verbijsterd achter na dovemansgesprek
“Uw weet dat de islam onder druk staat, u weet dat we in een wij-zij-verhaal dreigen te komen”, hekelde Meryame Kittir. “Maar u doet geen enkele inspanning om er iets aan te doen.” Foto: Photo News

Ongewoon felle Kitir

Van de Belgische inlichtingen- en veiligheidsdiensten kregen de commissieleden echter heel andere informatie. Zij reageerden dan ook furieus. Commissievoorzitter Dewael besloot Momenah zelfs niet te danken voor zijn komst en waarschuwde dat de commissie de zaak niet lost. “U zit hiertegenover de vertegenwoordiging van het Belgische volk en u hebt daar een loopje mee genomen”, besloot hij. “Wij lossen dit niet. We hebben nog andere mogelijkheden dan het horen van getuigen om achter de waarheid te komen.”

Of er nog een staartje komt en de onderzoekscommissie haar speciale bevoegdheden zal aanwenden, valt af te wachten. Het valt trouwens ook nog te bezien of Momenah überhaupt iets gedaan kan worden, bijvoorbeeld voor het afleggen van valse verklaringen onder ede. De man beschikt immers over een diplomatiek paspoort.

Directeur Grote Moskee ondervraagd, maar laat commissie verbijsterd achter na dovemansgesprek
Foto: Photo News

Op zowat alle banken ventileerden parlementsleden wel hun ongenoegen. “U draagt zeker niet bij aan meer vertrouwen, u zorgt eerder nog dat het wantrouwen groeit”, zei CD&V-fractieleider Servais Verherstraeten. Ook SP.A-collega Meryame Kitir reageerde fel. “Uw weet dat de islam onder druk staat, u weet dat we in een wij-zij-verhaal dreigen te komen”, hekelde ze. “Maar u doet geen enkele inspanning om er iets aan te doen.”

“Vrouw vult man aan”

De directeur werd ook bevraagd over mensenrechten. Zo legde Dennis Ducarme (MR) hem adviezen van een imam voor die de gelijkheid van man en vrouw in twijfel trekken. Hij had deze gevonden had op de website van het ICC. De directeur stelde dat de die maar bracht enige ‘archaïsche’ nuance: “Man en vrouw hebben gelijke rechten en plichten, maar de man heeft zijn rol en de vrouw de hare. Ze vult de man aan en steunt hem”. De commissie reageerde ontzet, ze waren net getuige geweest van “een negatie van het gelijkheidsbeginsel”.

Dit dovemansgesprek en het - deels - ontkennen van de gelijkheid van man en vrouw kon de parlementariërs niet overtuigen. “We willen echt een nieuwe visie uitdragen, de visie van de gematigde islam,” aldus de directeur maar volgens de commissie heeft dit “de moskee, en bij uitbreiding de hele moslimgemeenschap, geen goed gedaan”.

Door adm