Dit hebben we geleerd uit de eerste ronde van de Franse verkiezingen

Wie ook van de twee kandidaten op zondag 7 mei de volgende president van Frankrijk wordt, het resultaat van de eerste verkiezingsronde zondag is in meer dan één opzicht historisch te noemen. Samen met Kristof Simoens, die voor onze krant de Franse politiek van nabij volgt, vatten we samen wat we moeten onthouden.

1. De winnaar is een kandidaat zonder partij

Kristof Simoens: “Dat Emmanuel Macron (39) doorstoot naar de tweede ronde zonder traditionele partij achter zich, is ongezien sinds Charles De Gaulle. Maar dat was in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog, wat een heel andere situatie was.

Lees hier meer over de resultaten van de eerste ronde

Macron wordt gedragen door En Marche!, een centrumlinkse beweging die na de overwinning gisteren door zowel socialisten als liberalen werd ingelijfd.

Dit hebben we geleerd uit de eerste ronde van de Franse verkiezingen
“Gaat Macron met een partij naar de parlementsverkiezingen of met iets anders?” Foto: EPA

“Hoe zal Macron zich organiseren voor de parlementsverkiezingen in juni?”, vraagt Simoens zich af. “Ik verwacht dat Macron daarvoor op zoek zal gaan naar steun van politici uit socialistische en liberale hoek. Er staan ook mensen uit die kampen klaar om die steun te verlenen. Maar het blijft de vraag of Macron naar die parlementsverkiezingen zal stappen met een partij of met iets anders. Zijn aanhangers doen daar op dit moment nog heel flou over.”

2. Extreemrechts doet beter dan ooit

Simoens: “Met de overwinning van Emmanuel Macron dreigt men te vergeten dat het Front National het beste verkiezingsresultaat uit zijn geschiedenis neerzet. Sinds het ontstaan in de vroege jaren tachtig van de vorige eeuw, heeft het FN nooit zo sterk gestaan als vandaag: 7,7 miljoen Fransen, ofwel bijna 1 op 4, hebben op Le Pen gestemd. Dat is nog 3 à 4 procent meer dan bij haar vorige opkomst. Bovendien heb ik het gevoel dat in de aanloop naar deze verkiezingen veel meer Fransen het FN zijn gaan beschouwen als een bijna klassieke partij.”

Simoens schrijft Le Pen overigens nog niet af voor de tweede ronde. “Ik denk niet dat ze evenveel kans maakt om de volgende president te worden als Emmanuel Macron. 50 procent plus één stem van alle Fransen voor zich winnen, lijkt me nog net iets te hoog gegrepen voor Le Pen. Maar als ze erin slaagt het discours niet te focussen op voor of tegen het FN maar voor het patriottisme waar zij voor staat en tegen het globalisme van Macron, dan kan ze nog voor een verrassing zorgen.”

3. Traditioneel rechts en links geraken niet tot in de tweede ronde

Dit hebben we geleerd uit de eerste ronde van de Franse verkiezingen
Marine Le Pen had redenen om te glunderen Foto: EPA

Simoens: “Dat François Fillon van de traditioneel rechtse partij Les Républicains uiteindelijk niet de tweede ronde heeft gehaald, had ik niet verwacht. Ik had gedacht dat hij toch meer stemmen zou behaald hebben dan Marine Le Pen van het extreemrechtse Front National (FN). Zeker na de terreuraanslag van donderdag op de Champs Elysées had ik het gevoel dat veel mensen toch de noodzaak hadden gevoeld voor een sterke man die het gezag heeft om de terreur te bestrijden.

En dat een behoorlijk aantal van de rechtse Fransen die van plan waren om voor Le Pen te stemmen toch nog zouden teruggekeerd zijn naar Fillon. Maar dat is dus niet gebeurd, waardoor rechts voor het eerst sinds president De Gaulle en het ontstaan van de Vijfde Republiek, geen kandidaat heeft in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen.”

“Helemaal uniek is dat ook de kandidaat van de Parti Socialiste (PS), de traditioneel linkse partij, niet tot in de tweede ronde is geraakt.”

Dat traditioneel rechts compleet faalt, heeft het volgens Simoens volledig aan zichzelf te wijten. “Fillon heeft het niet gehaald omwille van het financiële schandaal dat hem al weken achtervolgt. Het was perfect mogelijk geweest voor zijn partij om hem tijdig te vervangen door een andere kandidaat maar door interne twisten en de vete tussen Sarkozy en Juppé heeft Fillon zijn positie toch kunnen handhaven. Met het gekende resultaat.”

4. Radicaal links heeft de Parti Socialiste leeggezogen

Dit hebben we geleerd uit de eerste ronde van de Franse verkiezingen
Jean-Luc Mélenchon zorgde voor een opsteker voor extreemlinks Foto: Photo News

Les extrèmes se touchent, ook in de verkiezingsuitslag van de eerste ronde.

“Misschien wel de grootste verrassing van de verkiezingen is de hoge score van Jean-Luc Mélenchon (La France Insoumise)”, vindt Kristof Simoens. “De oud-senator van de PS had gezworen dat hij de socialistische partij ooit klein zou krijgen en dat is hem nu gelukt. Voor de PS een zure vaststelling, voor de buitenstaanders een grappige. Dat 1 op 5 kiezers - onder wie zeer veel jongeren - voor Mélenchon hebben gestemd, is hoopgevend voor radicaal links. Ik verwacht dat ze bij de komende parlementsverkiezingen veel zetels zullen behalen, al blijven ze wellicht gedoemd om oppositie te voeren.”

Dit hebben we geleerd uit de eerste ronde van de Franse verkiezingen
Foto: AFP
Dit hebben we geleerd uit de eerste ronde van de Franse verkiezingen
Dit hebben we geleerd uit de eerste ronde van de Franse verkiezingen
Foto: AFP
Dit hebben we geleerd uit de eerste ronde van de Franse verkiezingen
Foto: AP
Dit hebben we geleerd uit de eerste ronde van de Franse verkiezingen
Dit hebben we geleerd uit de eerste ronde van de Franse verkiezingen
Foto: AFP
Door Geert Neyt
AANGERADEN