Huisartsen krijgen rapport van De Block, in de hoop dat ze minder antidepressiva voorschrijven: “Big Brother”

Foto: rr

Duizenden huisartsen krijgen straks een rapport toegestuurd over hun voorschrijfgedrag, opgesteld door de ziekteverzekering. Dat heeft minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) gezegd in de Kamer. In het rapport staat onder meer of ze meer of minder antidepressiva dan hun collega’s voorschrijven. De Block hoopt zo waar nodig dokters tot inkeer te brengen.

Zowel individuele huisartsen als groepspraktijken krijgen mogelijk dit voorjaar nog een lijvig rapport in de bus van de ziekteverzekering. In het document krijgen dokters “een individuele score” op 45 verschillende indicatoren in vijf verschillende domeinen. Ze kunnen zo hun eigen voorschrijfgedrag vergelijken met dat van hun collega’s.

De behandelingen en medicijnen waarover huisartsen feedback krijgen, zijn bewust gekozen. Het gaat om antibiotica, klinische biologie, ‘polymedicatie’ bij ouderen, medische beeldvorming en psychotrope geneesmiddelen zoals antidepressiva (zie onderaan). “Specifiek die domeinen waarin nog te veel wordt voorgeschreven”, aldus het kabinet van minister De Block. Zij verwees eind januari naar het rapport in de federale commissie Volksgezondheid. De maatregel staat ook in de plannen die artsen en ziekenfondsen eind 2017 afspraken voor de komende twee jaar.

Therapie overwegen

Door huisartsen met hun neus op de feiten te drukken, hoopt De Block onder meer dat dokters die opvallend meer antidepressiva voorschrijven dan collega’s met een vergelijkbare groep patiënten, tot inkeer komen en vaker alternatieven zoals therapie gaan overwegen. Al jaren is ons land kampioen in het slikken van medicatie tegen depressies. Veel patiënten met een milde of matige depressie krijgen medicijnen terwijl ze daar geen baat bij hebben. Al kan in principe ook het omgekeerde. “Het komt er vooral op aan dat artsen zo veel als mogelijk de wetenschappelijke adviezen volgen”, zegt woordvoerster Audrey Dorigo. “Voor een individuele dokter kan dat betekenen dat hij minder gaat voorschrijven, maar dat zal niet voor iedereen zo zijn.”

Huisartsen krijgen rapport van De Block, in de hoop dat ze minder antidepressiva voorschrijven: “Big Brother”
Marc Moens Foto: BELGA

Big Brother

Het is niet de eerste keer dat de Belgische huisartsen een activiteitenverslag toegestuurd krijgen. Maar volgens Marc Moens, voorzitter van artsensyndicaat BVAS, houdt de overheid wel steeds nauwer toezicht. “We hebben altijd geweten dat Big Brother over onze schouder meekeek. Maar vroeger was dat niet meer dan een vaag besef. Dat verandert nu.” Het BVAS juicht die evolutie toe. “Als artsen de richtlijnen niet volgen, gaat er geld verloren dat elders in de gezondheidszorg van groot belang kan zijn.”

Domus Medica, de federatie voor huisartsenkringen, is veel minder enthousiast. “Als de overheid echt bekommerd is om een betere kwaliteit, dan moet ze meer doen dan alleen data verspreiden in de hoop dat die tot besparingen leiden. Meer kwaliteit betekent in veel gevallen ook meer investeren, maar daar gaat het helaas minder vaak over.”

Opvallend: tegen deze zomer moet er meer duidelijkheid komen over een nieuwe vorm van financiële responsabilisering van dokters die te vaak scans of bloedonderzoeken voorschrijven. Wie daarin volhardt, riskeert in de toekomst dus een boete of terugvordering.

Huisartsen krijgen rapport van De Block, in de hoop dat ze minder antidepressiva voorschrijven: “Big Brother”
Foto: Reporters / DPA

De medische klachten

1. Te veel antidepressiva

Antidepressiva vallen onder het luik ‘psychotrope medicatie’, waartoe ook antipsychotica behoren. Tussen 2011 en 2015 is het aantal terugbetaalde dosissen antidepressiva met 14,5 procent gestegen, van 278,9 miljoen naar 319,4 miljoen per jaar. Vooral in Vlaanderen was een grote toename. Vorig jaar kregen huisartsen al een nieuwe richtlijn in de bus over de aanpak van depressies. “Er wordt te snel medicatie voorgeschreven”, zei De Block toen.

2. Te uitgebreid bloedonderzoek

“Huisdokters moeten gerichter een bloedonderzoek leren aanvragen”, zegt Marc Moens, voorzitter van artsensyndicaat BVAS. “Nu gebeurt dat zonder veel nadenken en kruist men ook nog eens meteen alle mogelijke analyses aan. Nochtans zijn er al jaren richtlijnen over wat wel en niet aan te vragen bij bijvoorbeeld buikpijn of vermoeidheid.”

3. Te veel antibiotica

België staat in de Europese top vijf van landen waar per inwoner het meeste antibiotica wordt gebruikt. Al sinds 2000 voert de overheid campagnes om het gebruik ervan terug te dringen. Hoe meer antibiotica we slikken, hoe sneller bacteriën resistent worden. In mei vorig jaar verhoogde De Block al de prijs van antibiotica voor de patiënt, al was dat in eerste instantie een begrotingsmaatregel.

Huisartsen krijgen rapport van De Block, in de hoop dat ze minder antidepressiva voorschrijven: “Big Brother”
Foto: Hollandse Hoogte

4. Te snel onder scanner

Onder meer bij rugpijn belanden patiënten te snel onder de scanner. Medische beeldvorming kost geld, maar zorgt ook voor een hoge blootstelling aan schadelijke straling. Die ligt bij ons gemiddeld drie keer zo hoog als in Nederland.

5. Te veel medicatie bij ouderen

Oudere patiënten nemen vaak verschillende soorten medicatie tegelijk. Als dat dagelijks vijf of meer geneesmiddelen zijn gedurende lange tijd, spreekt men over polymedicatie. Medicijnen die men tegelijk inneemt, kunnen elkaars werking afremmen of nieuwe bijwerkingen veroorzaken. Het kan daarom beter zijn de dosis van een van de soorten te verminderen of een of meerder middelen te schrappen.

Door Jonas Mayeur
AANGERADEN