Alternatief voor crematie: lichaam oplossen in zuur of composteren

(themabeeld) Foto: shutterstock

Milieubewust tot in de kist: in Brussel wordt het binnenkort mogelijk. Minister-president Rudi Vervoort (PS) plant een aanpassing van de wet zodat er ruimte is voor ecologischere alternatieven voor crematie en begraving. Het klinkt een beetje luguber, een lichaam composteren of oplossen in een water- en zuurbad. “Maar dat vond men vroeger van cremeren ook”, zegt Uitvaartunie Vlaanderen. “Helaas blijft Vlaanderen achter.”

Cremeren of begraven: in België waren dat tot nog toe de twee enige opties voor wie zijn laatste adem uitblaast. Zo staat het in de wet. Met een nieuwe ordonnantie, die deze maand nog op de ministerraad komt, wil Rudi Vervoort voor het Brussels Gewest enkele alternatieven toelaten. Concreet gaat het om twee soorten van lijkbezorging, zoals dat heet: aquamatie en humusatie. Aquamatie – beter bekend als resomatie – is nu al in een aantal landen toe­gelaten. In Canada en de Verenigde Staten gebeurt het al, in Groot-Brittannië en Nederland woedt de discussie.

• Bij resomatiewordt het ­lichaam enkele uren ondergedompeldin een bad met water van 196 graden waaraan een bijtend middel wordt toegevoegd.

Humusatieduurt langer. Dat is het gecontroleerd composteren van een lichaam in stro, gedroogd gras, houtsnippers en dode bladeren, tot het na een jaar is opgegaan in de natuur.

In beide gevallen blijven de beenderen over, die dan gedroogd en fijngemalen worden en in een urne naar de familie kunnen. “Na de aanpassing van de wet, is het de bedoeling om de technische haalbaarheid van beide methodes te onderzoeken”, zegt woordvoerder Jo De Witte van de minister-president. “Brussel neemt het voortouw omdat we de vraag vanuit ­onze bevolking hebben ge­kregen.”

Althans van het milieu­bewuste deel van de bevolking. Cremeren geeft namelijk uitstoot, begraven neemt veel ruimte in. Daarom dat ook de Vlaamse Uitvaartunie vragende partij is, zegt woordvoerder Thomas Heiremans. “Zeker resomeren willen we verder onderzoeken. Als sector moeten we mee met de groene vooruitgang. Tijdens ons leven proberen we allemaal ons best te doen om zorg te dragen voor de planeet. Waarom zou het daarna anders moeten zijn? Mensen zouden alleszins de keuze moeten hebben.”

Residu

Tot nog toe hield bevoegd minister Liesbeth Homans (N-VA) steevast de boot af. Eén van de koepels van crematoria heeft daarom zelf bij VITO een studie besteld over resomatie. “We wachten de resultaten af”, luidt het op het kabinet van Homans. “Wat is bijvoorbeeld de ecologische impact van het residu dat bij deze methodes overblijft? Maar we willen zeker niet overhaast te werk gaan. Er zijn ethische vraagstukken die eerst uitgeklaard moeten worden.” Anders gezegd: de vraag is of mensen het werkelijk zien zitten dat een lichaam ook kan oplossen of composteren. Volgens de Uitvaartunie is dat vooral een kwestie van tijd. “Veertig jaar geleden keek men ook helemaal anders naar crematie dan vandaag. Dat was ook iets uit een andere cultuur dat we niet gewend waren.”

Door Kim Clemens en Tom Le Bacq