INTERVIEW. Ricky Gervais geeft ons een lesje in beledigen: “Bied verdomme geen excuses aan!”

Foto: Netflix

Vanaf vandaag kunnen Netflix-abonnees genieten van de nieuwste voorstelling van Ricky Gervais (56): met ‘Humanity’ toerde de Britse comedian ruim een jaar langs 130 uitverkochte zalen. Het Nieuwsblad sprak de schepper van ‘The Office’ en ‘Extras’ twee weken na zijn laatste optreden. Een babbel over Twitter, Bruce Willis en vrije meningsuiting.

Hoe blik je zelf terug op ‘Humanity’, je vijfde voorstelling intussen?

“Ik weet dat ik de laatste ben die daar objectief over kan oordelen, maar ik vond het mijn beste standupshow tot nu toe. Het was zeven jaar geleden sinds de vorige en de wereld is op die zeven jaar tijd meer veranderd dan welke zeven jaar ook van mijn leven. Het onderwerp was ook juicier dan ik ooit heb gedaan: ‘Humanity’ gaat over comedy en de aanstoot daaraan en met die begrippen speel ik doorheen de show. Ik daag mijn publiek uit om zich beledigd te voelen, maar laat ze tegelijk weten waarom ze zich niet beledigd mogen voelen. Maar de belangrijkste reden waarom het mijn beste show is: het publiek kent mij nu veel beter. Ze weten wat ik doe en waar ik toe in staat ben, dus ik kan vanzelf veel schandelijker zijn.”

INTERVIEW. Ricky Gervais geeft ons een lesje in beledigen: “Bied verdomme geen excuses aan!”
Foto: AP

Die boodschap van vrije meningsuiting, kunnen lachen met alles, zit als een rode draad door je voorstelling verweven.

“Het is een onderwerp waar ik de laatste tijd veel over te zeggen heb. Neem nu mijn speech op de Golden Globes. Of mijn tweets. Al vijf jaar moet ik uitleggen: er is niets mis met niet in god geloven. Er is niets mis met tegen stierenvechten zijn. Ik doe niets verkeerds als ik grappen maak over rijke acteurs. Gewoon omdat bepaalde mensen dat niet leuk vinden, maakt nog niet dat ik iets fout doe. De zin die ik zo vaak heb gebruikt, is just because you’re offended, it doesn’t mean you’re right. De reden dat ik er mij zo in opwind, is omdat die cultuur van aanstoot nemen doorsijpelt in alles wat ik doe. Die cultuur waarin mensen zeggen ‘ik voel me beledigd’ en iedereen meteen begint te panikeren, de BBC zijn excuses aanbiedt, mensen zich anders gaan gedragen ... Terwijl ik denk: bied verdomme toch geen excuses aan! Als je je beledigd voelt, ga dan ergens anders staan. Dat wilde ik meegeven, ik wilde een soort van essay brengen over waarom het oké is om te beledigen. En waarom dat niet betekent dat je fout bent. Dat die boodschap is overgekomen, is omdat ik er zo gepassioneerd mee bezig was.”

Je haalt in ‘Humanity’ veel klaagtweets aan om je punt te maken. Is alles erger geworden met de komst van Twitter? Je lijkt er een haat-liefdeverhouding op na te houden.

“Twitter is gewoon een nieuw forum. Het versterkt de stem van de mensen en er zitten veel idioten op Twitter. Het erge aan Twitter is dat mensen dingen zeggen die ze nooit in je gezicht zouden zeggen. Ze kunnen anoniem zijn, ze kunnen dingen verzinnen, ze kunnen er zich veel stoerder voordoen. Als je vijftien jaar geleden wilde klagen over iets op tv, moest je pen en papier nemen en nog voor je ‘Beste BBC’ had geschreven, was je het al vergeten en ging je iets anders doen. Nu post je in al je woede meteen een tweet en krijg je meteen furieuze antwoorden terug. Twitter is niet waar je in gelooft, maar wat je heel even, in een emotionele impuls, voor een halve minuut denkt. Bovendien is er op Twitter geen manier om ironie aan te duiden, er bestaat geen sarcasme-lettertype. Daardoor is het een mijnenveld. Maar het heeft ook een mooie kant. Wetenschappelijk gezien is Twitter is een fantastische steekproef van de mensheid. Als ik in geen tijd duizenden reacties krijg, is dat een weerspiegeling van de menselijke bevolking. Normaal zou zo’n onderzoek wekenlang duren, maar ik krijg de resultaten meteen op mijn smartphone.”

INTERVIEW. Ricky Gervais geeft ons een lesje in beledigen: “Bied verdomme geen excuses aan!”
Foto: Netflix

Verlies je dan nooit je hoop in die mensheid, als je weer in een eindeloze discussie bent beland?

“Ik zal nooit mijn hoop in de mensheid verliezen. Ik denk nog altijd dat de waarheid zal bovendrijven en dat de wetenschap alle onzin zal verslaan. Science doesn’t give a fuck what you believe. Als er een meteoor op onze planeet afstevent die alles zal verwoesten, zullen vijf miljard mensen om hun god zitten bidden en zullen er enkele wetenschappers bedenken hoe ze Bruce Willis naar daar kunnen sturen. (lacht)”

Als ik je tijdens je voorstelling zo gepassioneerd een boodschap zie overbrengen, denk ik: die man zou een goede politicus zijn.

“Eerlijk? Ik zou niet met de compromissen kunnen leven die bij de politiek horen. Ik zou alleen het juiste willen doen en geen water bij de wijn om iedereen tevreden te houden. Ik zou tegen bepaalde mensen moeten zeggen: júllie kan ik niet tevreden houden, want júllie zijn fucking morons! (buldert)”

INTERVIEW. Ricky Gervais geeft ons een lesje in beledigen: “Bied verdomme geen excuses aan!”
Foto: Netflix

Comedy dan maar. Je hebt Emmy’s, Bafta’s en Golden Globes op je kast staan. Is de druk om met goed materiaal voor de dag te komen niet moordend?

“Nee, want standup is het buitenbeentje van alles wat ik doe. Als je een sitcom schrijft of een film, doe je je best en breng je het uit en daar houdt het verder op. Je kan niet beïnvloeden wat mensen ervan gaan vinden omdat je het nooit meer kan veranderen; het zijn pure kunstvormen. Standup is meer wetenschap: iets werkt, of iets werkt niet. Het heeft iets van evolutie door natuurlijke selectie. Je publiek kiest je beste grappen. Als een grap niet werkt, gaat die eruit. Als ik uiteindelijk een uur aan materiaal heb dat werkt, werkt dat altijd. Als ik twee shows zou doen, telkens voor 10.000 mensen, en ik zou een grafiek maken van wanneer er gegrinnikt en gelachen wordt, zouden die grafieken er exact hetzelfde uitzien. Ik weet op voorhand al of iets zal werken, want ik ben er eerder al voor afgerekend.”

Is standup daarom leuker dan een tv-reeks schrijven of podcasts maken? Op Twitter - waar anders? - omschreef je het voorbije jaar als het beste uit je leven.

“Standup is echt mijn favoriete bezigheid. Enerzijds is er natuurlijk het creatieve aspect, maar daarnaast heb ik vorig jaar met Jane (zijn partner, red.) zoveel steden kunnen bezoeken. Zalig om er voor en na de voorstelling als toerist rond te wandelen en te genieten van een bord pasta of wat kaas. Mijn leven is nog altijd belangrijker dan dat uurtje standup, maar zonder dat uurtje op het podium zou ik zo’n leuk leven niet hebben. Als ik niet op het podium sta, zit ik in de zetel Netflix te kijken en een glas wijn te drinken met mijn vriendin en mijn kat. Ik doe iets wat ik geweldig graag doe, en ik word er nog voor beloond ook.”

“Ik zou het op een dag allemaal eens opnieuw moeten doen”, schreef je er nog bij. Was dat een hint naar een zesde voorstelling?

“Ik ga eerst nog een reeks maken voor Netflix, die ergens volgend jaar zal uitkomen. Maar daarna wil ik zeker opnieuw gaan toeren. Ik weet nog niet waarover ik ga babbelen, maar ik kan niet wachten om weer een zaal binnen te komen en er gewoon aan te beginnen. Het is een voorrecht dat ik een job heb gevonden waarin ik kan doen en zeggen wat ik wil. Vrijheid van meningsuiting is zo belangrijk in deze wereld.”

INTERVIEW. Ricky Gervais geeft ons een lesje in beledigen: “Bied verdomme geen excuses aan!”
Ricky Gervais als David Brent in ‘The Office’ Foto: BBC

Het is bijna 20 jaar geleden dat je doorbrak met ‘The Office’. Heb je van iets spijt in je carrière? Of spijt van iets niet te doen?

“Zoals je intussen al wel begrepen hebt, heb ik een boon voor wetenschap. Het vlindereffect is mij dus ook bekend: als ik één ding uit mijn verleden verander, wie weet word ik dan morgen plots wakker in een ziekenhuis? In een wereld die geleid wordt door Trump? (lacht) Nee, serieus: mijn leven kon niet beter gelopen zijn. Alles waar ik als kind van droomde was lachen en gelukkig zijn, dus ik heb wel min of meer mijn perfecte job gevonden.”

Besef je zelf de impact die je humor op heel wat generaties heeft gehad? Ik was 16 toen ik ‘The Office’ voor het eerst zag, maar als mijn broer commentaar geeft op mijn schoenen antwoord ik nog altijd met I’m not gonna be wearing the shoes (een quote uit de reeks, red.).

“(schaterlacht) Ik was 16 toen ik voor het eerst ‘Fawlty Towers’ zag en we deden exact hetzelfde. Zoiets is natuurlijk fantastisch om te horen, nog leuker eigenlijk dan alle creativiteit en het geld. Bedankt daarvoor.”

Jij bedankt, Ricky!

‘Ricky Gervais: Humanity’, vanaf 13 maart op Netflix

Door Ewoud Huysmans