Een baby of een inkomen? Studio Brussel-presentatrice Sofie Engelen vraagt beter sociaal statuut zwangere zelfstandigen

Foto: Shutterstock/Wim Kempenaers

Op van de stress om de papiermolen voor haar moederschapsrust, en dan moet de bevalling nog komen. Radiomaakster Sofie Engelen werkt als zelfstandige en is teleurgesteld in het systeem. Drie maanden lang zal ze geen inkomen ontvangen, want het vervangingsinkomen wordt pas daarna uit­betaald. “Zo veel verschil met een bediende kan toch niet?”

“Ja, mevrouw. U krijgt uw moederschapsuitkering pas ná uw zwangerschapsverlof. We gaan ervan uit dat toekomstige moeders reserves hebben om de periode van de moederschapsrust te overbruggen.” Sofie Engelen (37), freelance radiomaker bij Studio Brussel en hoogzwanger van haar eerste kindje, wist niet wat ze hoorde toen ze informatie inwon bij haar ziekenfonds over haar vervangingsinkomen.

“Als ik effectief twaalf weken moederschapsrust opneem, heb ik dus drie maanden geen inkomen”, zegt Engelen. “Dat is toch verschrikkelijk? Als zelfstandige heb je al een minder sociaal statuut. En de stress van de hele bureaucratische papierwinkel, was ook geen lachertje. Van deze periode zou ik moeten genieten. In plaats daarvan voel ik me vooral erg onrechtvaardig behandeld.”

Een baby of een inkomen? Studio Brussel-presentatrice Sofie Engelen vraagt beter sociaal statuut zwangere zelfstandigen
Foto: Wim Kempenaers

Statuut schrikt af

Het verschil in sociaal statuut houdt vrouwen tegen om zelfstandige te worden. Want vrouwelijke zelfstandigen die bevallen hebben slechts recht op twaalf weken moederschapsrust, werknemers en ambtenaren op vijftien weken. Ze krijgen per week 475,41 euro vervangingsinkomen, het verschil met werknemers wordt gecompenseerd met 105 gratis dienstencheques met een totale waarde van 945 euro. Op ouderschapsverlof of tijdskrediet hebben ze geen recht. Het resultaat is dat na verschillende campagnes het aantal vrouwelijke ondernemers al tien jaar schommelt rond de 35 procent. “Nochtans is de ondernemingszin er wel”, zegt Caroline Deiteren, ­sociaal adviseur bij Unizo. “Er zijn alsmaar meer vrouwelijke zelfstandigen in bijberoep.”

Unizo vindt het daarom belangrijk de uitbetaling van de uitkering tijdens de moederschapsrust beter te regelen. “We willen met de ziekenfondsen praten over het uitbetalingssysteem. In de periode na de bevalling moeten vrouwen genieten, geen geldzorgen hebben.” Ook de gelijktrekking van de moederschapsrust staat nog altijd op de agenda. “Maar vrouwen gaan dikwijls sneller aan de slag. Ze willen geen klanten verliezen of inkomsten mislopen”, aldus Deiteren.

Voor Christine Mattheeuws van het Neutraal Syndicaat voor Zelfstan­digen mag dat zelfs nog een stap verder gaan. Zij wil graag een sociaal statuut dat zo goed mogelijk aansluit bij dat van een werknemer. “Inclusief ouderschapsverlof of tijdskrediet dus. Moeder of vader worden doe je als mens, niet als zelfstandige of werknemer.”

De Christelijke Mutualiteit laat weten zich aan de wettelijke uitbetalingstermijn te houden. En dat mag dus tot een maand na een ononderbroken periode. Partena Ziekenfonds betaalt het vervangingsinkomen wel tweewekelijks uit.

Door Myrte De Decker