Een bewogen eerste dag van de NAVO-top: Trump toont twee gezichten, andere lidstaten “willen meer doen”

President Donald Trump wandelt weg na de begroeting door NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg. Foto: AP

Brussel -

Na de eerste dag van de NAVO-top in Brussel zijn de bondgenoten het eens geraakt over een gezamenlijke slotverklaring. Door hoog oplopende spanningen was het lang niet zeker dat die er zou komen. De Amerikaanse president Donald Trump eiste dat andere leden hun financiële bijdrage aan de NAVO moeten verhogen en zelf meer moeten investeren in veiligheid. Eerder op de dag had hij ook al uitgehaald naar Duitsland om even later opnieuw veel milder uit de hoek te komen.

LEES OOK. Hoofdpunten uit het akkoord van de NAVO-top

“We moeten meer investeren in defensie”, zei Stoltenberg. “Iedereen is het ermee eens dat de lasten niet gelijk verdeeld zijn. Er zijn meer middelen nodig. Maar we maken vooruitgang. Vroeger snoeiden landen miljarden in hun defensiebudget, nu spenderen ze miljarden meer.”

Hij benadrukte dat al 8 van de 29 leden 2 procent van hun BBP aan defensie willen uitgeven, zoals binnen de NAVO is afgesproken. Tegen 2024 moet dat bij de meerderheid van de NAVO-leden het geval zijn. “We moeten meer doen”, aldus Stoltenberg. “Het gaat om eerlijkheid, geloofwaardigheid en veiligheid in een meer onvoorspelbare wereld.”

4 procent

De Amerikaanse president Donald Trump wil dat de NAVO-landen hun defensie-uitgaven optrekken naar 4 procent van het BBP, in plaats van de voorheen besliste norm van 2 procent. Dat bevestigde Sarah Sanders, woordvoerster van het Witte Huis. “Tijdens de opmerkingen van de president op de NAVO-top, suggereerde hij dat de landen niet alleen hun engagement van 2 procent van hun bbp aan defensie-uitgaven halen, maar dat ze dat opvoeren tot 4 procent”, aldus Sanders na de ontmoeting achter gesloten deuren, met de staats- en regeringsleiders van de 29 NAVO-lidstaten.

In alle drukte heeft Trump woensdag de tijd gevonden om op Twitter de bondgenoten binnen de verdragsorganisatie nog meer onder druk te zetten. Hij wil dat ze “ONMIDDELLIJK” 2 procent van het bbp aan defensie uitgeven.

“Wat voor zin heeft de NAVO als Duitsland Rusland miljarden dollar betaalt voor gas en energie? Waarom zijn er slechts 5 van de 29 landen die hun engagement hebben vervuld? De VS betalen voor de bescherming van Europa, maar verliezen miljarden aan handel. Ze moeten 2 procent van het bbp ONMIDDELLIJK betalen, niet tegen 2025”, klinkt het.

Een bewogen eerste dag van de NAVO-top: Trump toont twee gezichten, andere lidstaten “willen meer doen”
Foto: REUTERS

“Duitsland compleet gecontroleerd door Rusland”

Trump had eerder op de dag, nog voor de start van de NAVO-top, al forse kritiek geuit op Duitsland. De Amerikaanse president verweet de Duitsers dat ze door hun energiebeleid “compleet gecontroleerd” worden door Rusland. “Het is erg ongelukkig dat Duitsland een grote deal sluit met Rusland over de nieuwe gasleiding Nord Stream 2”, zo verklaarde Trump in de aanwezigheid van journalisten. “Wij moeten hen beschermen tegen Rusland, maar ondertussen geven ze wel miljarden en miljarden dollars aan Rusland. Dat is ongepast.”

De Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft de kritiek van Trump naast zich neergelegd. “Duitsland voert een zelfstandig, onafhankelijk beleid”, zei ze bij haar aankomst op de NAVO-top. In de marge van die top, zal ze ook een bilateraal gesprek met Trump hebben. “Ik wil hieraan toevoegen, dat ik ook zelf heb ervaren dat een deel van Duitsland door de Sovjet-Unie werd gecontroleerd”, zei ze over de voormalige DDR (Oost-Duitsland). “Ik ben heel blij dat we nu in vrijheid zijn eengemaakt als de Bondsrepubliek Duitsland en dat we daarom ook kunnen stellen dat we ons eigen zelfstandig beleid kunnen maken en onafhankelijke beslissingen kunnen treffen.”

Slaan én zalven

Later op de dag klonk Trump al helemaal anders dan ’s ochtends. Enkele uren na zijn uithaal verzekerde hij “heel goede relaties” te hebben met Merkel. “We spreken over militaire uitgaven en handel. We hebben heel goede relaties”, aldus Trump. “We hebben een goede vergadering.”

Ook Merkel zei tevreden te zijn over het gesprek met Trump. “We hebben de kans gehad te praten over kwesties zoals migratie en de toekomst van onze commerciële relaties”, zei Merkel. “We zijn partners, we zijn goede partners en we willen blijven samenwerken in de toekomst”, voegde ze eraan toe.

Een bewogen eerste dag van de NAVO-top: Trump toont twee gezichten, andere lidstaten “willen meer doen”
Foto: REUTERS

LEES OOK. Premier Michel: “Eenheid en solidariteit van cruciaal belang”

Gezamenlijke verklaring

Ondanks de spanningen op de eerste dag van de NAVO-top hebben de bondgenoten een gezamenlijke verklaring over “trans-Atlantische veiligheid en solidariteit” opgesteld. In de verklaring herbevestigen de lidstaten onder meer de collectieve defensie en hun engagement om de defensie-uitgaven op te trekken. “We hebben discussies gehad”, zei NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg. “We hebben meningsverschillen. Maar het allerbelangrijkste is dat we beslissingen hebben die deze alliantie vooruit helpen en ons sterker maken.”

Het allereerste punt van de verklaring herbevestigt het engagement voor de collectieve defensie binnen de verdragsorganisatie. “Elke aanval tegen één bondgenoot zal worden beschouwd als een aanval tegen ons allemaal, zoals bepaald in Artikel 5 van het Verdrag van Washington. We zullen aan elkaars zijde blijven staan en samen handelen, op de basis van solidariteit, een gedeelde doelstelling en eerlijke lastenverdeling”, klinkt het.

De lidstaten zijn het eens geworden om de afschrikking en defensie van de NAVO te versterken. Ook wordt de strijd tegen terrorisme opgevoerd en zijn de bondgenoten het eens om lasten eerlijker te verdelen. “We zijn het allemaal eens dat we vandaag geen eerlijke lastenverdeling hebben in onze Alliantie. We zijn akkoord gegaan dat we meer cash in de nationale defensiebudgetten, meer moderne capaciteiten en meer bijdrages aan missies en operaties nodig hebben”, aldus Stoltenberg.

Rusland

In de gezamenlijke verklaring erkent de NAVO de Russische annexatie van de Krim nog altijd niet. De relatie met Rusland wordt volgens Stoltenberg vanavond tijdens het diner besproken. Hij heeft er vertrouwen in dat de VS de Europese veiligheid belangrijk blijft vinden. Na de NAVO-top reist Trump, via een tussenstop in Londen, door naar Rusland. Sommigen vroegen zich daardoor af of Trump de Europeanen wil gebruiken als pasmunt in zijn gesprekken met de Russische president Vladimir Poetin.

Een bewogen eerste dag van de NAVO-top: Trump toont twee gezichten, andere lidstaten “willen meer doen”
Jens Stoltenberg. Foto: REUTERS

Macedonië

Stoltenberg zei ook dat de NAVO heeft afgesproken om nieuwe teams op te zetten die onder meer met cyberaanvallen zullen bezig zijn. De NAVO lanceert een nieuwe trainingsmissie in Irak onder leiding van Canada. Ook Jordanië en Tunesië krijgen meer steun in de strijd tegen terrorisme. Tot slot wordt Macedonië uitgenodigd om toetredingsgesprekken met de NAVO te starten. De beslissing kwam er na het akkoord tussen Skopje en Athene over de naam van Macedonië. Griekenland en Macedonië kwamen de naam ‘Republiek Noord-Macedonië’ overeen.

Betogers fluiten regeringsleiders uit bij aankomst Jubelpark

Een honderdtal betogers is woensdagavond samengekomen aan de Kleine Wetstraat om de regeringsleiders aan het Jubelpark uit te fluiten. Daarmee spreken ze zich uit tegen de politieke druk van de NAVO en de enorme investering in Defensie. De manifestatie was een initiatief van de actiegroep Agir Pour La Paix. “Ze zijn een internationaal symbool van vrede en ook een teken van onze strijd tegen nucleaire wapens. België kan een symbool zijn van de denuclearisatie en moet de wapens in Kleine Brogel weghalen”, zegt Sara van Agir Pour La Paix.

De manifestanten lieten zich vaak horen: “Dit is hoe democratie eruitziet”, “geef de macht aan het volk”, “geen geld voor oorlog” en “neen tegen de NAVO”, waren enkele van de vele leuzen die ze luidkeels riepen. Telkens er een wagen van een regeringsleider onder politiebegeleiding aan het Jubelpark aankwam, werd deze getrakteerd op een fluitconcert.

Door jvt, mtm
  • VOOR ABONNEES