Tandartsen klappen uit de biecht: “Als ze in mijn decolleté kijken, dan doe ik ze een beetje pijn”

Foto: Lectrr

Welkom in de wereld van de tandartsen. Van ontstoken tandvlees zo rood als een kers in de ­zomer tot ­gebleekte tanden zo wit als sneeuw in de winter. Bijna ­poëzie, ware het niet dat niemand graag naar hen toe gaat. “Sommigen ­lopen al weg als ik nog maar het spiegeltje ­uithaal.”

Meneer, zo’n vuile mond heb ik nog nooit gezien. Eén keer heb ik dat ­gezegd tegen iemand. Ik kon het niet laten. Jo Caramel noem ik zulke ­gasten. Met tanden gelijk rotsen, ­allemaal in brokken en kapot. De ­onderste tanden was hij allemaal kwijt, de bovenste waren zwart. Die hebben de duurste iPhone of gaan ­elke maand naar een pretpark, maar hebben geen geld voor de tandarts.”

“Ik moet er vaak om lachen. Je krijgt wat binnen. Een jonge gast wou per se dat ik zijn zeven rotte tanden in één keer zou trekken. Komt hij daarna naar mijn bureau om te betalen en zegt hij doodleuk: Nu begint de ­miserie. Ik vraag waarom. Omdat ik geen geld heb. Ik vroeg of hij dat ook in de Delhaize doet. Met zijn volle kar aan de kassa staan en zeggen dat hij geen geld heeft. Hij zei wel dat hij volgende week zou terugkeren, maar ik heb hem nooit meer gezien. Tja, de tandarts heeft één motto: Nicht ­ärgern, nur wundern. Erger je vooral niet, verbaas je slechts.”

“Let op, aan het gebit zie je niet of iemand arm of rijk is. Je hebt mensen die steenrijk zijn, maar hun tanden totaal niet verzorgen. Deze ochtend nog. Een chique meneer die hele ­dagen cola drinkt. De laatste keer had hij dertien gaten. Dertien, hè. Zes maanden geleden had hij er ook al tien. Ge moet dat maar doen, in zes maanden tijd.”

Hells Angel

“De meeste mensen zijn bang van ons. Dat weten we maar al te goed. Bijna iedereen stelt het bezoek aan een tandarts uit. Tot het te laat is, ­natuurlijk. Dan bellen ze ’s nachts tijdens je wachtdienst voor een gat dat daar al zes maanden zit.”

“Ik heb hier een aquarium in de praktijk gezet. Om hen rustiger te maken. Maar soms vluchten ze al weg als ze nog maar een spiegeltje zien. Tja, we liegen ook een beetje, hè. Het Frans spreekwoord zegt niet voor niets Mentir comme un ­arracheur des dents. We zeggen dat het geen pijn zal doen, maar het doet wel een beetje pijn. Ooit had ik een Hells Angel in mijn stoel. Een watje. Bij de minste beweging had hij pijn. Terwijl het vooral schrik is, hoor. Die pijn duurt maar een paar seconden.”

Tandartsen klappen uit de biecht: “Als ze in mijn decolleté kijken, dan doe ik ze een beetje pijn”
Foto: Lectrr

“Maar het is niet simpel. De tandarts is de beste komediant ter wereld. Hij doet alsof hij kalm is, maar dat is hij niet altijd. In je mond is een tiende van een millimeter hetzelfde als een parkeerplaats van een meter. Het is fijn werk.”

“Ik neem vooraf vaak een dubbelsnijdend instrument en toon hoe scherp het is en wat er zou gebeuren als ze naar mijn hand grijpen. Dat schrikt genoeg af waardoor bijna ­iedereen toch braaf de handjes op de buik of de leuning legt.”

“Ons plezier halen we vooral uit de pijn wegnemen van mensen. Daarom lig ik er wakker van als de patiënt na mijn behandeling nog pijn heeft. Sommige mensen raken ook sociaal geïsoleerd door hun kapot gebit. Als wij dat dan weer kunnen herstellen, geeft dat een zeer goed gevoel. En ik zie zo graag die zweem van geluk, van opluchting als ze eindelijk weer van die stoel kunnen komen. Vaak is hun rug nat van het angstzweet. Kinderen zijn dikwijls moediger dan volwas­senen. Je moet gewoon je tijd nemen. Geleidelijk aan.”

“We zijn missionarissen. ­Proberen mensen te bekeren tot het tanden poetsen. Met wisselend succes. Ik heb een gezin met twee jonge kinderen al zo ver ­gekregen dat ze elk geen fles cola meer per dag drinken. Ze drinken nu Ice Tea. Ja, sorry, ik zit hier te schaterlachen, maar Ice Tea is even schadelijk als cola. Opdracht mislukt. Een zak chips eten is trouwens beter dan om het halfuur een handje vol chips eten. Net hetzelfde met cola. ­Beter een fles in één keer ­uitdrinken dan om het half uur een glas. Reden: het zuur moet telkens opnieuw worden ­geregulariseerd.”

“Mensen denken ook dat cola light beter is, maar dat is onzin. Het gaat om het zuur, niet de suiker. En zwijg me van appelsap of fruitsap. Als ik een kind in een buggy met een flesje appelsap zie, heb ik zin om mijn adreskaartje aan de ouders te geven. Zo schadelijk. Ik herinner me nog een meisje van 9. Ze had al vier nieuwe tanden vooraan en die waren bijna helemaal weggerot. Bleek dat ze elke avond in slaap viel met een brokje brood op haar gehemelte. ­Zetmeel zet zich om in suiker, hè. De hele nacht lang. Ik heb ooit van een jongen van elf vijf tanden getrokken, vier ontzenuwd en nog eens 25 gaatjes laten vullen. Hij ging elke avond met een zakje snoep onder het hoofdkussen slapen.”

“Opvallend ook hoeveel volwas­senen hun prothese niet poetsen. Dan hangen er nog etensresten aan. Dan vraag ik of de rosbief lekker was. Om nog maar te zwijgen van de stank. Veel mensen stinken. Rokers bijvoorbeeld. Die blazen hun laatste walm uit en komen dan in mijn stoel zitten.”

Hollywood

“Weet je wat er echt veranderd is in ons vak? Iedereen moet een beugel hebben. Vroeger vonden wij het ­genoeg als de boventanden rechtstonden, de ondertanden ziet toch niemand. Maar nu mag er geen tand scheef zitten, mevrouw. Hollywood in Vlaanderen. Terwijl je zoiets toch ook als een karakterkop kan zien? Maar ik moet eerlijk zijn, ook mijn kinderen hebben een perfect gebit. Ik ben mee schuldig.”

“Toch ga ik niet snel in op al die modetrends. Bleechen bijvoorbeeld. Het bleken van de tanden. Dat is in, natuurlijk. De mensen zien dat op tv en denken dat ze ook zulke witte ­tanden kunnen krijgen. Maar die BV’s worden geschminkt met een oranje product waardoor hun tanden nog witter lijken. En ze krijgen facetjes, die je op de tanden steekt. Zoals je dat ook ziet bij vingernagels. ­Als een jong meisje vraagt om haar ­tanden te bleken, zeg ik dat ze haar lippen rood moet stiften. Veel goedkoper, zelfde effect. En zwijg me van Karen Damen, met haar tongpiercing. Dat heeft dan een voorbeeldfunctie. Ik verzeker je, als je een tongpiercing drie weken in hebt, dan ziet je tandvlees eruit als iemand uit Papoea-Nieuw-Guinea. Dat gaat helemaal kapot. Je krijgt ook fracturen aan de tanden als je er ’s nachts ook nog eens op bijt. Zet voor mijn part overal piercings, maar niet in je tong of lippen.”

Pietje en Jantje

“Het is een ingewikkeld vak ­geworden. Mensen houden steeds langer hun eigen gebit, de tijd van ­zomaar een tand trekken is voorbij. Daarom nemen jonge tandartsen geen risico’s meer. Zodra het wat moeilijk wordt, verwijzen ze door. Een tand afgekraakt tot tegen het tandvlees? Ja madame, ik ga dat niet trekken, hoor. Op naar de ­specialisten. Ik snap dat patiënten door de ­bomen het bos niet meer zien. De ­paradontoloog, de ­orthodontist en de stomatoloog. En wat dacht je van de endodontoloog? Ik vind dat je altijd op voorhand het financiële plaatje moet voorleggen. Want soms begint het bij één tand, maar dan worden ze doorverwezen en voor je het weet zit je aan duizend euro.”

“Jonge tandartsen gaan ook meer groepspraktijken opstarten. Dat is zoals bij meneer doktoor. Nu kan de ene dag Jantje je tanden verzorgen en de andere dag Pietje. Ik vind dat geen goeie evolutie omdat je je ­tandarts toch een beetje wil ­vertrouwen, nietwaar? Staan daar jonge poppetjes van 23 die je naam niet weten en bijna niets durven. Die jonge tandartsen werken zogezegd ook meer preventief. Ze gaan elk grijs gaatje al vullen, want dat is kassa kassa. Terwijl dat niet altijd nodig is. En altijd met ­witte vulling, voor de schoonheid. Die witte vullingen ­blijven minder lang dan die grijze. Het wit is zacht materiaal, het floept er sneller uit. Het grijs is een solide blok en minder vochtgevoelig. Maar die zullen ­binnenkort verboden ­worden, te veel kwik in.”

“Het is gelukkig altijd lente in de ogen van de tandartsassistente. Ja, die gast die dat ooit gezongen heeft, zat er wel recht op. Een assistente ­relativeert de boel. Al is het maar om het watje te nemen dat je per ongeluk liet vallen in het decolleté van de ­patiënte. Of om de boel te ­ontzenuwen. Spanning weg te ­nemen. Er ­kijken veel vrouwen in je ogen. Dat blijft soms nog wat ongemakkelijk. Of zoals een vrouwelijke collega zegt: Soms kijken ze te lang in mijn decolleté. Dan doe ik hen een beetje zeer. Een heel klein beetje maar.”

Door Illustratie: Lectrr
AANGERADEN