Onthutsend rapport: “Seksueel misbruik zit diepgeworteld in de ontwikkelingssector en gebeurt al jaren”

Bron © cnn, bbc
  • illustratie

Seksueel misbruik van kwetsbare vrouwen en kinderen door internationale hulpmedewerkers is diepgeworteld in die sector en gebeurt al jaren, waarbij de daders vaak ongemerkt makkelijk hun gang kunnen blijven gaan . Dat blijkt uit een vernietigend rapport van de Britse overheid.

In het rapport staat “het collectieve falen van het aanpakken van minstens 16 jaar van seksuele uitbuiting en seksueel misbruik in de sector”, zegt Stephen Twigg, de voorzitter van de commissie die het rapport heeft opgesteld. Het rapport beschrijft meerdere verhalen van hoe hulpverleners net die mensen misbruiken die ze zouden moeten helpen. “De organisaties hebben bovendien zelf ook vaak hun eigen reputatie boven vrouwen, kinderen en andere slachtoffers van seksuele uitbuiting en misbruik hebben gesteld.”

‘Endemisch’

Uit het onderzoek blijkt nu dat seksueel misbruik en uitbuiting ‘endemisch’ blijken aan de internationale ontwikkelingssamenwerking, en dat zowel plaatselijke bewoners als andere medewerkers slachtoffer zijn van dat misbruik. Het misbruik gaat daarbij van ongewenste opmerkingen tot verkrachting. Zo staat er in het rapport ook een getuigenis van een dakloos meisje uit Haïti die van een hulpverlener van een NGO één dollar kreeg en daarna verkracht werd. Andere getuigenissen gaan in op het seksueel misbruik van meisjes tussen 13 en 18 jaar oud door medewerkers van de VN in vluchtelingenkampen in Liberia, Guinee en Sierra Leone in 2001. Een slachtoffer heeft het zelfs over hoe een hulpverlener haar zwanger heeft gemaakt, haar daarna heeft achtergelaten “en nu een ander jong meisje liefheeft.” Andere slachtoffers hebben te maken gekregen met abortussen of seksueel overdraagbare ziektes zoals bijvoorbeeld hiv en aids.

Ook over hulporganisaties die de voorbije jaren aan het werk waren in Syrië zijn gelijkaardige verhalen te horen. “Seksuele uitbuiting en misbruik door hulpverleners was een vast onderdeel van het leven van vrouwen en meisjes daar”, staat er in het rapport. Dat zou zeker het geval zijn geweest in distributiecentra van hulpgoederen.

Volgens het rapport gaat het trouwens om alle nationaliteiten; zowel plaatselijk als internationaal personeel van hulporganisaties, en gaat het ook om mensen in meerdere functies. Zowel bewakers, chauffeurs, managers of bijvoorbeeld bedienden hebben zich er al schuldig aan gemaakt.

Onthutsend rapport: “Seksueel misbruik zit diepgeworteld in de ontwikkelingssector en gebeurt al jaren”
Foto: REUTERS

“Nog maar topje van de ijsberg”

“Er is een groot onevenwicht in de machtsrelaties”, klinkt het. “Daardoor zijn het vaak mannen die vrouwen en meisjes misbruiken. Al is dat niet altijd zo.” Volgens de makers van het rapport zijn de gevallen die nu aan het licht zijn gekomen nog maar het topje van de ijsberg.

Wat de makers van het onderzoeksrapport ook nog zorgen baarde, is het ‘gemak’ waarmee mensen waarvan geweten is dat ze al grensoverschrijdend gedrag gesteld hebben of risicogedrag vertonen, ongemerkt van de ene naar de andere hulporganisatie kunnen verhuizen.

“Klokkenluiders krijgen de schuld”

Daarnaast worden hulporganisaties in het rapport ook bekritiseerd omdat ze het probleem niet aanpakken of hebben aangepakt, ondanks het feit dat ze al jarenlang op de hoogte waren van meldingen van misbruik. “Herhaaldelijk zijn er berichten over seksuele uitbuiting en misbruik door hulpverleners of vredestroepen naar boven gekomen, en de sector heeft dan wel gereageerd. Maar daarna is de focus telkens vervaagd”, klinkt het. “Er wordt traag en fragmentarisch gereageerd op meldingen van seksueel misbruik. Bovendien is het een sector waar vaak eerder de klokkenluiders de schuld krijgen dan de daders zelf.”

Omdat er ook een heersende ‘manneclub’-cultuur heerst in de ontwikkelingssector, werd er niet alleen seksueel misbruik en seksuele intimidatie vastgesteld tegenover de plaatselijke bevolking, maar ook tegenover vrouwelijke medewerkers binnen de organisatie.

Globaal register

Het rapport pleit onder andere voor verbeterde processen om seksueel misbruik te melden en om klokkenluiders te beschermen. Daarnaast wordt er ook gepleit voor een cultuurverandering bij humanitaire organisaties. Het rapport pleit ook voor het opstellen van een globaal register van hulpverleners dat “moet fungeren als barrière tegen ‘seksuele roofdieren’ die het beroep willen uitoefenen”.

Oxfam-schandaal

Onthutsend rapport: “Seksueel misbruik zit diepgeworteld in de ontwikkelingssector en gebeurt al jaren”
Foto: AP

Het rapport kwam er na de beschuldigingen van seksueel misbruik door ontwikkelingsmedewerkers van meerdere internationale NGO’s, zoals Oxfam of Save the Children, eerder dit jaar. Daarnaast bleek dat onder andere Oxfam de bevindingen had proberen toedekken.

In februari van dit jaar kwam naar boven dat stafmedewerkers van Oxfam tijdens de hulpmissie naar Haïti, na de aardbeving daar 2010, prostituees hadden betaald en meerdere hulpverleners seksueel wangedrag hadden gesteld. De daders werd een hand boven het hoofd gehouden door de top van Oxfam.

Niet veel later werd Justin Forsyth van Save the Children beschuldigd van misbruik van vrouwelijke medewerkers, tussen 2011 en 2015. Het Rode Kruis kondigde in februari aan dat 21 medewerkers werden ontslagen of zelf ontslag hadden genomen omdat ze tijdens missies betaald hadden voor ‘seksuele diensten’

Onthutsend rapport: “Seksueel misbruik zit diepgeworteld in de ontwikkelingssector en gebeurt al jaren”
Foto: Photo News
Onthutsend rapport: “Seksueel misbruik zit diepgeworteld in de ontwikkelingssector en gebeurt al jaren”
Foto: EPA-EFE
Onthutsend rapport: “Seksueel misbruik zit diepgeworteld in de ontwikkelingssector en gebeurt al jaren”
Foto: AP
Onthutsend rapport: “Seksueel misbruik zit diepgeworteld in de ontwikkelingssector en gebeurt al jaren”
Foto: Photo News
Door lbo
AANGERADEN