Ontdekte WOII-memo geeft nieuw beeld van Japanse ‘anti-oorlog’ keizer Hirohito: “We hebben zo goed als gewonnen”

Bron © AP

In Japan is een overheidsmemo uit 1941 opgedoken die een nieuw licht werpt op de gedachtegang van toenmalig keizer Hirohito over de Tweede Wereldoorlog en de aanval op de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbour. “We hebben de oorlog al praktisch gewonnen.”

Ontdekte WOII-memo geeft nieuw beeld van Japanse ‘anti-oorlog’ keizer Hirohito: “We hebben zo goed als gewonnen”
Keizer Hirohito. Foto: AP

Op 7 december 1941 voerde Japan een verrassingsaanval uit op Pearl Harbour, de Amerikaanse marinebasis voor de kust van Hawaï. Daarmee verklaarde het land formeel de oorlog aan de VS. Hoewel de aanval een succes was, eindigde de oorlog desastreus voor Japan: op 6 augustus 1945 bombardeerde de Amerikaanse luchtmacht de havenstad Hiroshima met een atoombom, drie dagen later volgde een atoomaanval op Nagasaki. Kort daarna zag Japan zich gedwongen te capituleren.

De rol die toenmalig keizer Hirohito speelde in de Tweede Wereldoorlog is een gevoelig onderwerp in Japan. Na het conflict werd hij afgebeeld als anti-oorlog, maar een recent opgedoken overheidsmemo suggereert het tegenovergestelde.

Praktisch gewonnen

Het document werd slechts enkele uren voor de aanval op Pearl Harbour geschreven door viceminister van Binnenlandse Zaken Michio Yuzawa en gaat over een vergadering die hij had met premier Hideki Tojo en een topadviseur. Tojo zou daarin hebben gezegd dat Hirohito zich volledig schaart achter de aanval en het verbreken van de banden met de VS. “De keizer leek kalm en standvastig toen hij zijn beslissing had genomen”, tekende Yuzawa op. “Ik ben opgelucht. Onder de huidige omstandigheden hebben we de oorlog al praktisch gewonnen.”

Ontdekte WOII-memo geeft nieuw beeld van Japanse ‘anti-oorlog’ keizer Hirohito: “We hebben zo goed als gewonnen”
De memo. Foto: AP

Vrees voor negatieve reacties

De memo werd ontdekt door boekhandelaar Takeo Hatano. Hij ontcijferde het handschrift en ouderwetse taalgebruik. Omdat het zo’n gevoelig onderwerp is, hield de man het document negen jaar lang verborgen. “Ik was bang voor negatieve reacties”, zegt hij tegen persbureau AP. “Maar nu hoop ik dat het helpt om erachter te komen wat er echt gebeurd is tijdens de oorlog.”

Takahisa Furukawa, een Japanse oorlogshistoricus, heeft bevestigd dat de memo authentiek is. Hij noemt de tekst het eerste gedetailleerde portret van Tojo en Hirohito vlak voor de aanval.

Ontdekte WOII-memo geeft nieuw beeld van Japanse ‘anti-oorlog’ keizer Hirohito: “We hebben zo goed als gewonnen”
De aanval op Pearl Harbour. Foto: AP
Door rrln