Eén jaar na de aanslagen in Barcelona en Cambrils blijven nog veel vragen onbeantwoord

Bron © BELGA

Foto: AP

Brussel -

Het is vrijdag één jaar geleden dat een bestelwagen op de massa inreed op de Ramblas in Barcelona. Bij de aanslag en een tweede verijdelde aanslag in de nacht van 17 op 18 juli in Cambrils, kwamen in totaal 16 mensen om, onder wie een Belgische vrouw. Een jaar na de aanslag blijven nog veel vragen onbeantwoord. Zo is het nog steeds niet duidelijk of de daders reële banden hadden met terreurgroep Islamitische Staat (ISIS).

Om 16.30 uur op donderdag 17 augustus, reed de 22-jarige Younes Abouyaaqoub met een bestelwagen in op de massa op de Ramblas in Barcelona. De menselijke tol was hoog: veertien mensen overleefden de aanslag niet, meer dan honderd anderen raakten gewond. De Marokkaanse dader kon ontsnappen, en stal een wagen, nadat hij eerst de bestuurder van het voertuig ombracht. Pas na een klopjacht van vier dagen wordt Abouyaacoub doodgeschoten door de politie. De bestuurder wordt gerekend als het vijftiende slachtoffer van de aanslag in Barcelona.

Enkele uren na de aanslag op de Ramblas, konden de veiligheidsdiensten een tweede aanslag verijdelen. In de Catalaanse badstad Cambrils reden handlangers van Abouyaaqoub in op voetgangers, alvorens een vrouw dood te steken - slachtoffer nummer 16. De daders van 17, 19 en 24 jaar werden door de politie doodgeschoten.

Eén jaar na de aanslagen in Barcelona en Cambrils blijven nog veel vragen onbeantwoord
Beelden van na de aanslag.

ISIS

De aanslag op de Ramblas werd de dag zelf nog opgeëist door terreurgroep Islamitische Staat. Toch is het tot vandaag niet zeker of de daders echt een band hadden met ISIS. De speurders weten wel dat Abdelbaki Es Satty, een 44-jarige Marokkaan die in het dorpje Ripoll imam was geworden, een tiental jongeren had geïndoctrineerd. Hij verbleef in 2016 ook een paar maanden in ons land, onder meer in Vilvoorde, waar hij een paar maanden in een moskee had gewerkt. Volgens onbevestigde bronnen probeerde hij ook in ons land kandidaat-terroristen te ronselen. Es Satty kwam samen met een andere man op 16 augustus om het leven bij een ontploffing terwijl ze explosieven aan het vervaardigen waren. De bedoeling was om een veel grotere aanslag te plegen, tegen doelwitten als de Sagrada Familia, Camp Nou en een discotheek.

LEES OOK: Wie zijn de twaalf vermoedelijke leden van de terreurcel die toesloeg in Barcelona en Cambrils?

Netwerk

Es Satty was al jaren bekend bij de autoriteiten, wat ook vragen doet rijzen of die autoriteiten niet vroeger hadden kunnen ingrijpen om zo de aanslagen te vermijden. Deze maand nog raakte bekend dat de terreurcel van Es Satty mogelijk samenwerkte met een ander netwerk, bestaande uit een imam en acht of negen jonge mannen in Frankrijk. Franse speurders zijn nog steeds aan het werk om het netwerk de identificeren en op te rollen. Het hoofd van de antiterreurdiensten in Catalonië gaat er zelf van uit dat de aanslagen van buiten Spanje beraamd werden.

Vandaag zitten nog drie verdachten van de aanslagen van augustus vorig jaar in de cel. De acht andere leden van de terreurcel rond Es Satty kwamen om het leven.

Vrijdag en zaterdag vinden in Catalonië verschillende herdenkingsplechtigheden plaats.

Eén jaar na de aanslagen in Barcelona en Cambrils blijven nog veel vragen onbeantwoord
Foto: REUTERS

Herdenkingen

Op de Plaza Catalunya zijn vanaf 10.00 uur onder meer koning Felipe VI, premier Pedro Sánchez, de Catalaanse premier Quim Torra en burgemeester van Barcelona Ada Colau aanwezig. Het zal de eerste keer worden dat Quim Torra en koning Felipe elkaar ontmoeten nadat Torra eind juni zei dat Felipe op geen enkel evenement van de Catalaanse regering meer zou uitgenodigd worden, zolang hij zich niet verontschuldigt voor uitspraken na de onafhankelijkheidsverklaring van Catalonië. De herdenking wordt echter door de stad Barcelona georganiseerd, waardoor de koning toch een uitnodiging kreeg.

Om 18.30 uur vindt ook nog een tweede herdenkingsplechtigheid plaats, georganiseerd door de Catalaanse regering, voor de gevangenis van Lledoners, waar verschillende separatistische politici opgesloten zitten. En nog in de namiddag zal in de wijk Vilafranca del Penedès een monument onthuld worden ter nagedachtenis van de man die door Abouyaaqoub werd gedood in zijn wagen.

Naast de officiële herdenkingsplechtigheden hebben verschillende organisaties en burgers initiatieven opgezet om de slachtoffers te herdenken. Op zaterdag woont premier Quim Torra een plechtigheid bij in Cambrils.