Europees Parlement start procedure tegen Hongarije voor schending rechten en vrijheden

Bron © BELGA

Foto: AFP

Het Europees Parlement vindt dat de alarmbelprocedure die vastgelegd is in artikel 7 van het Europees verdrag moet worden opgestart tegen het Hongarije van premier Viktor Orban. De parlementsleden keurden woensdag het bijzonder kritische rapport van de Nederlandse Judith Sargentini goed met een ruime meerderheid. 448 parlementsleden stemden voor, 197 tegen en 48 onthielden zich.

De stemming betekent dat het parlement van oordeel is dat in Hongarije de fundamentele rechten en vrijheden en de rechtstaat in het gedrang zijn, en dat de Raad (de lidstaten) in actie moet schieten. Sargentini (GroenLinks) deed het afgelopen jaar grondig onderzoek naar de situatie in Hongarije en kon alleen maar besluiten dat het land "verandert in een autoritair regime". Dat meer dan twee op de drie parlementsleden die woensdag een geldige stem uitbrachten die mening delen, kan niet onderschat worden. Het is de eerste keer in de geschiedenis van de Europese Unie dat het parlement aan de Raad vraagt om formeel te onderzoeken of er in een van de lidstaten "duidelijk gevaar voor een ernstige schending" van de Europese waarden bestaat.

Het rapport van Sargentini lijst een heleboel problemen op. De laatste onafhankelijke Hongaarse media komen onder regeringscontrole, de vermaarde Central European University van Orbans aartsvijand George Soros wordt met sluiting bedreigd (wat neerkomt op een stevige inbreuk op de academische vrijheid), EU-subsidies verdwijnen in de zakken van medestanders en familieleden van Orban, de onafhankelijkheid van de Hongaarse justitie wordt ondermijnd en de rechten van minderheidsgroepen en migranten, asielzoekers en vluchtelingen worden met de voeten getreden.

Sargentini betwist het standpunt van de Hongaarse regering dat haar rapport feitelijke fouten bevat en dat ze vooringenomen is. Orban kwam zich dinsdag in Straatsburg nog verdedigen tegen de kritiek van de Europese volksvertegenwoordigers, maar hij kon hen dus niet overtuigen. Door de goedkeuring van het rapport verhuist het dossier nu naar de Raad, waar zowel Sargentini als de Hongaarse regering gehoord zullen worden. Vervolgens kan ook de Raad vaststellen dat in Hongarije de Europese waarden in gevaar zijn. Dat standpunt moet door minstens vier vijfde van de lidstaten (23 van de 28 dus) onderschreven worden voor het kan worden goedgekeurd. De Raad kan Hongarije ook aanbevelingen doen om de vastgestelde problemen te verhelpen.

Het opschorten van het Hongaarse stemrecht in de Europese ministerraden, waarin de alarmprocedure kan uitmonden, is nog niet voor meteen. Om tot die ultieme noodgreep over te gaan, moeten de lidstaten unaniem vaststellen dat de vastgestelde problemen "ernstig en voortdurend" zijn. Het is onwaarschijnlijk dat die eenparigheid kan worden gevonden, zeker omdat tegen Polen een gelijkaardige artikel 7-procedure loopt en Warschau geen precedent zal willen creëren.

Sargentini kon de tweederdemeerderheid die nodig was om haar rapport goedgekeurd te krijgen maar binnenhalen omdat ook de meeste leden van de Europese Volkspartij, de fractie waar Orbans partij Fidesz bij aangesloten is, voor de tekst stemden. Fractieleider Manfred Weber, die zich ook opwerpt als kandidaat-Commissievoorzitter, herhaalde voor de stemming nog dat ook hij voor de activering van artikel 7 zou kiezen. "Ik ben altijd voor het bouwen van bruggen geweest en dat blijft zo, maar gisteren zag ik bij de Hongaarse eerste minister niet de minste bereidheid om zijn Europese partners tegemoet te komen en onze bezorgdheden te beantwoorden", zei Weber.

De Duitse fractieleider benadrukt wel dat de dialoog met Hongarije opengehouden moet worden, wat precies ook de bedoeling is van de eerste fase van de nu opgestarte procedure.

Door gjs
  • VOOR ABONNEES