Wordt de grootste stad van Vlaanderen onbestuurbaar na 14 oktober?

Bron © Eigen berichtgeving

Enkele hoofdrolspelers in de Antwerpse verkiezingssaga: Wouter Van Besien, Filip Dewinter, Peter Mertens, Bart De Wever, Kris Peeters en Jinnih Beels. Foto: GOYVAERTS/GMAX Agency, Jimmy Kets, BELGA, Isopix

Antwerpen -

Partij A wil niet in zee met partij B, terwijl B een coalitie met C helemaal niet ziet zitten. En partij D, daar moet niemand van weten. Als iedereen woord houdt en de huidige peilingen gelijk krijgen, zouden het na de verkiezingen van 14 oktober weleens heel moeilijke onderhandelingen kunnen worden in Antwerpen. Wordt ’t Stad de komende jaren onbestuurbaar? “Niet ondenkbaar”, aldus politicoloog Dave Sinardet.

Wouter Van Besien, de Antwerpse lijsttrekker voor Groen bij de komende gemeenteraadsverkiezingen, bevestigde het nadrukkelijk in een interview met Knack. “Neen, er komt geen coalitie tussen Groen en N-VA. Uitgesloten. Het zou ongeloofwaardig zijn om onze programma’s bij elkaar te klutsen en daar een lekker eitje van te bakken.”

Opmerkelijk, zeker omdat Groen en N-VA volgens de huidige peilingen samen een vlotte meerderheid zouden halen. Maar Van Besien is niet de eerste om zo’n uitspraak te doen. N-VA en CD&V verklaarden eerder al dat samengaan met PVDA voor hen “onbespreekbaar” was, Jinnih Beels (SP.A) vertelde dat zij nooit in coalitie met N-VA zou zitten en helemaal niemand wil in zee gaan met het Vlaams Belang van Filip Dewinter. Tel daarbij nog het voortdurende gekibbel tussen Bart De Wever en Kris Peeters, de kopstukken van twee van de drie huidige meerderheidspartijen, en de vraag komt op: gaan we naar een moeilijke/onmogelijke coalitievorming in Antwerpen?

Wordt de grootste stad van Vlaanderen onbestuurbaar na 14 oktober?
Politicoloog Dave Sinardet. Foto: pol de wilde - corelio

“Alles is uiteraard afhankelijk van de resultaten van 14 oktober”, zegt politicoloog Dave Sinardet. “Haalt de huidige coalitie geen meerderheid meer? Dan zijn de alternatieven erg schaars. Vlaams Belang en PVDA lijken bij voorbaat al af te vallen. N-VA en Groen lijkt de meest logische optie. Van Besien kan vandaag wel zeggen niet in een coalitie met De Wever te stappen, maar de dag na de verkiezingen ziet de wereld er vaak heel anders uit dan tijdens de campagne. Het is zeker geen evidente combinatie, maar ze lijken wel tot elkaar veroordeeld te worden.”

De Peeters-Paradox

Kan de huidige coalitie wel verder, zelfs als ze een meerderheid zouden halen? Is het water niet te diep tussen Bart De Wever en Kris Peeters? De twee vallen elkaar de voorbije weken en maanden voortdurend aan. “Het is een beetje de ‘Peeters-Paradox’. De Wever was duidelijk niet opgezet met de komst van de CD&V’er naar Antwerpen. Dat blijkt uit de harde toon die hij vaak aanslaat. Tegelijk moet hij evenwel hopen dat Peeters het niet zo slecht doet tijdens de verkiezingen, anders komt zijn coalitie misschien wel onder druk te staan. Er is ook niet gezegd dat Peeters per se in het college moet zetelen na de verkiezingen.”

Ook volgend jaar verkiezingen

Wat volgens Sinardet ook een belangrijke rol kan spelen in de coalitievorming na 14 oktober, is dat er ook volgend jaar drie verkiezingen voor de deur staan. Op 26 mei 2019 vallen de Europese, federale en deelstaatverkiezingen samen. “Voor Groen is het een nachtmerrie om met N-VA in zee te gaan. Ze profileren zich voor de nationale campagne als hét alternatief. Dat is natuurlijk moeilijk vol te houden als je in Antwerpen samen met hen in het bestuur zit. In een kleiner dorp kan dat misschien, maar in Antwerpen?”

“Groen kan de bal misschien doorspelen aan SP.A, ik vermoed dat zij eerder geneigd zijn om in zee te gaan met N-VA. Voor de socialisten is het makkelijker om dat erdoor te krijgen op hun partijbestuur. En op het vlak van mobiliteit bijvoorbeeld, zijn de verschillen tussen beide partijen ook minder groot dan tussen N-VA en Groen. Voor De Wever is het dan weer makkelijker om een coalitie met Groen te verkopen aan zijn achterban. Hij noemt de socialisten al jaren de vijand en Groen wordt toch gepercipieerd als een modernere, minder aan de traditionele zuilen gebonden partij. Maar het blijft een oncomfortabele positie. Als N-VA en een linkse partij echt de enige optie is, dan bestaat de kans dat Antwerpen onbestuurbaar wordt. Net door de nabijheid van die andere verkiezingen.”

Verantwoordelijkheidszin

Als de onderhandelingen blijven aanslepen, komt er nog een factor in het spel: tijdsdruk. “Wat op 15 oktober niet mogelijk is, is misschien wel een optie op 15 december. Er komt druk van buitenaf, het woord verantwoordelijkheidszin wordt in de mond genomen? Het kan toch niet zijn dat… Je hebt de wereld van de campagne, de wereld net na de verkiezingen en de wereld twee, drie maanden later.”

Rechts minderheidsbestuur?

Filip Dewinter voorspelde het: de kans bestaat dat de enige werkbare optie een rechts minderheidsbestuur is, met N-VA en Open VLD en gedoogsteun van Vlaams Belang in de oppositie. “Zoals gezegd: eens het december is, zal er veel mogelijk zijn”, zegt Sinardet. “Maar afhankelijk zijn van Vlaams Belang, dat is voor beide partijen toch wel een erg oncomfortabele situatie. Een andere optie is misschien per dossier op zoek gaan naar gedoogsteun bij verschillende partijen in de oppositie, maar ook dat ligt heel gevoelig en moeilijk.”

Door mtm
VOOR ABONNEES