Put was al diep, maar begroting kleurt nu donkerrood. “Ontsporing is moeilijk te beheersen”

Foto: BELGA

We zaten al met een ­miljardenput, maar die wordt door de val van de regering nog een stuk dieper. Volgens Open VLD-vicepremier Alexander De Croo kan het gat door de keuze van N-VA om de begroting niet goed te keuren nog met 2 miljard euro oplopen. De volgende regering zal dus een zware budgettaire ­erfenis krijgen. “Op deze ontsporing staat de handtekening van N-VA”, zegt de ­liberaal

LEES OOK. Voormalig minister van Financiën Johan Van Overtveldt plaatst vraagtekens bij rekenkunde Alexander De Croo

Europa rekent België al bij de Club Med-landen als het over de begroting gaat. Landen die zich niet al te veel aantrekken van budgettaire orthodoxie. De Europese Commissie gaf de begroting 2019 al de stempel “risicovol” mee, omdat het tekort in plaats van te dalen nog toeneemt. De regering-Michel had het over een tekort van ongeveer 1 procent, maar volgens ­Europa is dat 1,3 en volgens de Nationale Bank zelfs 1,6 procent. Dat staat gelijk met 6 à 7 miljard euro. Nu de economie het minder en minder begint te doen, de Brexit voor de deur staat en de rente niet meer gaat dalen, zijn dat geen leuke vooruitzichten voor de volgende regering.

Maar nu Michel II dinsdag struikelde en geen meerderheid vindt om de begroting van Michel I – dus met N-VA er nog bij –­ goed te keuren, wordt de hemel nog ­donkerder. Nu ons land voort moet in ­lopende zaken en vanaf januari elke maand hetzelfde moet worden uitgegeven als in dezelfde maand van het jaar ervoor, zullen de cijfers volgens Alexander De Croo donkerrood worden. Want in de begroting 2019 zaten besparingen en ­correcties die nu niet doorgaan. Samen goed voor 2 à 2,5 miljard. Het gaat onder meer om een deel van de financiering van de geplande taxshift, de 500 miljoen euro die de arbeidsdeal moest opleveren, 300 miljoen euro via een efficiëntere overheid en 250 miljoen euro via een strengere aanpak van fiscale en sociale fraude.

Naar tekort van 2 procent

“Ik zal er alles aan doen om de ontsporing onder controle te houden, maar in ­lopende zaken is dat moeilijk. Als minister van Financiën kan ik weinig of niets meer doen. En een begrotingscontrole om de uitgaven op te volgen kan gewoon niet.”

Volgens De Croo zijn besparingen via het systeem van voorlopige kredieten ook niet mogelijk, omdat dit jaar meer mocht worden uitgegeven dan in de begroting 2019 was voorzien. De ­liberaal wijst voor het budgettaire onweer met de vinger naar N-VA. “Veel van gedacht veranderen heeft zijn prijs. Eerst met het Migratiepact en nu met de begroting.”

Ook CD&V-Kamerlid en voorzitter van de Kamercommissie Begroting Eric Van Rompuy is niet mals voor N-VA. “Dit is onbegrijpelijk. Ex-minister van Finan­ciën Johan Van Overtveldt (N-VA) heeft die begroting mee opgesteld en in de ­commissie verdedigd. En nu gaat N-VA die niet goedkeuren? Zo stevenen we ­tegen 2020 af op een tekort van 2 procent en zijn alle inspanningen van de voorbije jaren voor niets geweest.”

Volgens Kamerlid Peter Dedecker (N-VA) verspreiden De Croo en Van Rompuy fake news. Het systeem van voorlopige kredieten zorgt wel voor een besparing, stelt hij. “En voor de arbeidsdeal zullen wij initiatieven steunen”, liet hij op sociale media weten.

Vervroegde verkiezingen (zo goed als) van de baan

Vier partijvoorzitters gingen al langs bij ­koning Filip: Benoît Lutgen van CDH, Gwendolyn Rutten van Open VLD, Bart De Wever van N-VA en Elio Di Rupo van PS. De koning polst tijdens zijn consultatieronde of er nog een uitweg mogelijk is uit de crisis. Allemaal bleven ze ongeveer een uurtje binnen.

Veel duidelijkheid over hoe het nu verder moet is er niet, maar één ding is wel duidelijk. Voor vervroegde verkiezingen is er geen meerderheid te verzinnen. Vlaams ­Belang en N-VA hameren daarop als enige uitweg voor de huidige impasse. “Als de situatie potvast zit, dan moet je de ware baas raadplegen en dat is de kiezer”, liet ex-vicepremier Jan Jambon (N-VA) nog optekenen op VTM. De andere partijen hebben daar geen zin in, omdat met de regionale en Europese verkiezingen van mei een nieuwe federale regering op de been brengen nagenoeg onmogelijk is. En omdat niemand van hen naar de kiezer wil trekken met migratie als thema.

Door farid el mabrouk
AANGERADEN