“Als we nog 10 tot 15 bezoekers per dag zagen, was het veel”: de pijnlijke teloorgang van de kleine Vlaamse musea

Het Herman Teirlinckmuseum, in het huis waar de schrijver tot aan zijn dood woonde, sloot de deuren. Foto: rr

Met nog amper negen bezoekers per dag heeft het museum van dichter Guido Gezelle in Brugge duidelijk betere tijden gekend. Maar ze verkeren niet alleen in die triestige situatie. Tal van kleinere musea in Vlaanderen hebben de jongste jaren de deuren moeten sluiten wegens geen volk en/of te weinig subsidies om te kunnen overleven.

Dit jaar zal het 120 jaar geleden zijn sinds Guido Gezelle overleed, maar de bezoekcijfers van zijn museum in Brugge doen hem maar weinig eer aan: negen bezoekers per dag. Wel érg weinig voor één van Vlaanderens belangrijkste dichters.

LEES OOK. Amper 9 bezoekers per dag voor Gezellemuseum: “Er moet wat veranderen”

Maar het is lang niet het enige museum dat het moeilijk heeft. Vele anderen zijn intussen zelfs al gesloten omdat hun situatie niet meer houdbaar was.

Het Herman Teirlinck-museum, in Beersel (Vlaams-Brabant), ging vier jaar geleden al definitief dicht. Delen van de collectie gingen terug naar hun respectievelijke eigenaars. In hoofdzaak was dat het Letterenhuis in Antwerpen en de gemeente Beersel.

Schrijver Herman Teirlinck woonde van 1936 tot aan zijn dood in 1967 in het pand. Beersel kocht het in 1979 om er een museum van te maken ter nagedachtenis van haar illustere inwoner. Maar in 2014 besliste de gemeente om de subsidiëring stop te zetten nadat de Vlaamse en provinciale overheid had laten weten geen budget te hebben om het museum open te houden. Het aantal bezoekers was ook niet meer wat het ooit geweest was.

Het Armand Preud’homme-huis, ter ere van de Limburgse componist en organist Armand Preud’homme doet ook de deuren dicht, zo heeft het stadsbestuur van Peer vorig jaar beslist. Samen met een kleiner museum van oude ambachten, dat werd beheerd door vrijwilligers van de Heemkundige Kring. De twee musea die sinds de jaren ‘90 waren ondergebracht in het geboortehuis van Armand Preud’homme in de Kloosterstraat trokken steeds minder volk. “Van 800 groepen per jaar in de hoogdagen tot was het aantal bezoekers gedaald tot nog maar twee groepen in 2017”, klinkt het bij het stadsbestuur.

“Als we nog 10 tot 15 bezoekers per dag zagen, was het veel”: de pijnlijke teloorgang van de kleine Vlaamse musea
Het Armand Preud’homme-huis in Peer Foto: Hbvl

Zelfs Felix Timmermans trok geen volk meer. In Lier werd het Timmermans-Opsomerhuis daarom vorig jaar gesloten. Het museum van Felix Timmermans, Lodewijk Van Boeckel, Isidoor Opsomer, Tony Bergmann en andere Lierse kunstenaars trok in 2017 nog maar 2.193 bezoekers. In 2010 waren er dat er nog vier keer zo veel. De werken uit het museum verhuisden naar het Stedelijk Museum Wuyts-Van Campen en Baron Caroly.

Nog in Lier sloot zes jaar geleden al het Poppenhuismuseum. “Na een lange periode van wikken en wegen hebben we de knoop doorgehakt: op 8 januari 2012 sluit ons museum definitief. Het was een heerlijk project dat ons nog steeds met trots vervuld. Onze collectie heeft in de afgelopen jaren duizenden harten gestolen, en we zijn nog steeds blij al dat moois te hebben kunnen delen”, zei Els Van Houtven bij de sluiting. “Helaas is de uitbating van een klein, niet-gesubsidieerd privémuseum in een klein stadje met een beperkte toeristische instroom geen evidente zaak.”

Ook de bezoekerscijfers van het Nationaal Tabaksmuseum in Wervik waren vorig jaar niet om over naar huis te schrijven. Zo lang de geldkraan niet wordt dichtgedraaid, kan men nog verder. “Maar als we het tabaksverleden in ons land en vooral in de streek van Wervik willen blijven eren, moeten er wel bezoekers komen”, aldus de burgemeester van Wervik.

Dan kon het Museum voor Verpleegkunde in Duffel op minder geduld rekenen. Het schepencollege maakte eind 2014 bekend dat het een deel van museum Het Gasthuis zou sluiten. Het Museum voor Verpleegkunde aan de Rooienberg kostte te veel en trok te weinig bezoekers.

“Als we nog 10 tot 15 bezoekers per dag zagen, was het veel”: de pijnlijke teloorgang van de kleine Vlaamse musea
Het politiemusuem in Wommelgem Foto: Gva

En ook het Politiemuseum in Fort 2 in Wommelgem is gesloten. Zo’n 80 procent van de museumstukken waren in bruikleen gegeven door oud-politiemannen. Maar het gebouw verkeerde in zo’n slechte staat dat gevreesd werd dat de collectie beschadigd zou geraken. “Ach, als we nog tien tot vijftien mensen per dag zagen, was het veel”, zei penningmeester Christof Verelst bij de sluiting.

Play

bekijk ook

Selfie in museum loopt fout af: peperdure kunstwerken beschadigd

“Het is als kauwen op een met urine doordrenkte matras”: in dit museum krijgen bezoekers een kotszakje bij hun ticket

Mysterieuze dinosaurus voor miljoenen geveild: “Een bijzonderheid en kunst”

Door tg
VOOR ABONNEES