Komt waarheid over onverklaarbare dood van negen studenten tijdens skitrip na 60 jaar toch boven?

Bron © forbes, cnn, news.com

Een aantal leden van de Djatlov-groep tijdens de expeditie

Wat is er gebeurd met de groep studenten die in 1959 op skitrip gingen in het Oeralgebergte, maar nooit levend terugkeerden? 60 jaar na het mysterieuze overlijden van de groepsleden, heropent Rusland het onderzoek naar de dood van de twee vrouwen en zeven mannen.

Tientallen boeken, documentaires, films,... werden al gemaakt om op zoek te gaan naar een verklaring voor wat er toen net gebeurd is. Maar toch weet nog steeds niemand hoe het komt dat de 9 studenten in de nacht van 2 februari 1959 gestorven zijn of wie (of wat) er verantwoordelijk voor is. Het maakt van het Djatlovpas-mysterie een van de grootste mysteries van vorige eeuw.

De Djatlovpas heeft niet altijd zo geheten. De oostkant van de Cholattsjachl in het noordelijke Oeralgebergte had geen naam. De huidige naam, Djatlovpas, verwijst naar Igor Djatlov. Hij was de 23-jarige student die samen met negen andere studenten besloot om in de winter van 1959 een skitrip te maken naar dat deel van de Oeral. Het doel van die trip was om de top van de berg Otorten te bereiken. De route daar naartoe werd destijds bestempeld als een route van de moeilijkste categorie. Maar al de groepsleden, geleid door Djatlov, hadden ervaring in het afleggen van lange skitrips en bergexpedities.

Op 23 januari vertrok het gezelschap. Een van de groepsleden, Joeri Joedin, moest na een paar dagen noodgedwongen terugkeren wegens gezondheidsproblemen. De overige negen studenten zetten de tocht verder. En dat werd uiteindelijk hun dood. Een paar dagen nadat Joeri de groep had verlaten, zijn zijn vrienden gestorven.

Uit koers door beperkt zicht

Op 31 januari bereikten de negen overblijvers de grens met het hoogland en bereidden ze zich voor op de beklimming. De volgende dag, 1 februari, begon de groep aan de oversteek van de bergpas. Maar de studenten raakten uit koers: ze konden amper nog iets zien door de slechte weersomstandigheden. Toen ze dat beseften, besloten ze aan de berghelling een kamp op te slaan.

Het is op die plaats dat ze uiteindelijk zijn gestorven. Al duurde het even voor dat bekend raakte. De groep zou 2 februari al overleden zijn, maar pas 24 dagen later werden hun lichamen ontdekt. Dat gebeurde nadat familieleden erop hadden aangedrongen een reddingsactie op te zetten. Ze hadden niks meer van hun geliefden gehoord en het geplande telegram dat had moeten komen bij het bereiken van de eindbestemming, kwam nooit.

(lees verder onder de foto)

Komt waarheid over onverklaarbare dood van negen studenten tijdens skitrip na 60 jaar toch boven?
Foto: wikimedia commons

De reddingsactie werd een bergingsactie. De tenten van de studenten werden wel gevonden, maar die waren leeg en van binnenuit opengescheurd. Verderop vond de politie, door voetsporen te volgen, de lichamen van vijf van de expeditieleden. Twee lichamen lagen onder een grote dennenboom van een nabijgelegen bos, vlak bij een kampvuur. Een van de twee mannen zou geprobeerd hebben in de dennenboom te klimmen. Drie andere lijken werden uiteindelijk ook gevonden op 300, 480 en 630 meter van die dennenboom. Onder hen ook het lichaam van Djatlov. De studenten droegen enkel ondergoed en geen schoenen meer. Slechts een van de drie lag in foetushouding, wat vaak gedaan wordt bij onderkoeling.

Tong en ogen weg

Het duurde nog twee maanden vooraleer de vier andere klimmers gevonden werden. Op 4 mei 1959, toen de dooi werd ingezet, werden hun lichamen in een ravijn ontdekt, op slechts 74 meter van de dennenboom waar de eerste twee lichamen waren gevonden. De studenten hadden gebroken beenderen en barsten in de schedel, veroorzaakt door een kracht die gelijk is aan verwondingen veroorzaakt door een auto-ongeluk of explosie. Bij een van de twee vrouwelijke expeditieleden ontbraken ook de tong en ogen.

“Spontane kracht van de natuur”

Komt waarheid over onverklaarbare dood van negen studenten tijdens skitrip na 60 jaar toch boven?
Igor Djatlov Foto: wikimedia commons

Er werd destijds wel een onderzoek geopend naar de dood van de studenten, maar drie maanden later werd dat alweer gesloten, met als conclusie dat de jongeren stierven aan onderkoeling, door “de spontane kracht van de natuur”.

Onderzoekers gingen er vanuit dat de klimmers aan het slapen waren, plots wakker werden, hun tent openscheurden en wegvluchtten naar de bossen. Daar maakten ze vuur. Drie studenten realiseerden zich dat ze alleen met dat vuur niet zouden overleven, wilden terugkeren naar de tent, maar vonden de weg niet meer door een sneeuwstorm. Vier anderen trokken dieper het bos in, waarna ze een kleine lawine veroorzaakten die hen in de ravijn duwde. Case closed.

Complotten

Die ‘makkelijke’ conclusie leidde tot heel wat complottheorieën. Want hoe komt het dat de studenten plots uit hun tent waren gesneld, in hun ondergoed en zonder schoenen, de vrieskoude in? En waar komen de gebroken schedels vandaan, ook bij de studenten die niét in de ravijn waren terechtgekomen? Volgens familieleden zouden de studenten ook plots grijs haar hebben gehad, en een oranjeachtige huid, maar dat werd nooit in het onderzoek opgenomen. Er werd ook een hogere graad van radioactiviteit vastgesteld op hun lichamen dan wat normaal is.

Komt waarheid over onverklaarbare dood van negen studenten tijdens skitrip na 60 jaar toch boven?
Foto: wikimedia commons

Intussen zijn er zo’n 75 theorieën over hoe en waarom de klimmers stierven. Sommige theorieën zijn ver gezocht, zoals die over ontvoering door aliens of over de aanval door een sneeuwman. Volgens anderen werd de groep aangevallen door gevangenen op de vlucht, of door de inheemse Mansi-bevolking voor wie de bergen spiritueel symbolisch zijn. Maar dat er geen andere voetstappen werden gevonden dan die van de expeditieleden, verwijst die theorieën naar de vuilnisbak.

Een andere verklaring is dat alles in scène werd gezet om te vermijden dat details over een geheim wapentestprogramma zou worden onthuld of dat de jongeren gedood werden door mijn-parachutes. Een zeldzaam weerfenomeen werd ook al als mogelijke verklaring geopperd: wervelwinden die bepaalde infrageluidstrillingen creëren die een invloed hebben op het menselijke zenuwstelsel. Dat zou kunnen geleid hebben tot irrationele angst, waarna de jongeren de tenten zijn ontvlucht. Ook wordt gezegd dat een laagvliegend gevechtstoestel schokgolven zou hebben kunnen veroorzaakt die de jongeren in paniek uit hun tent heeft doen vluchten.

“Natuurlijke oorzaken”

Het nieuwe onderzoek nu zal zich vooral focussen op natuurlijke oorzaken. “Een misdrijf is uitgesloten”, zegt Alexander Kurennoi, vertegenwoordiger van de Russische Algemene Aanklager. “Er is geen enkel bewijs, noch direct noch indirect, dat daarnaar verwijst. De focus ligt op een lawine, ofwel een orkaan, ofwel een sneeuwverschuiving als mogelijke oorzaken.” Al sluit Kurennoi niet uit dat ook de verhoogde radioactiviteit op de lichamen van de studenten zal onderzocht worden en dat de lichamen van de jongeren daarvoor zouden worden opgegraven.

Komt waarheid over onverklaarbare dood van negen studenten tijdens skitrip na 60 jaar toch boven?
Het Russische rapport dat onderkoeling aanwijst als doodsoorzaak. Foto: wikimedia commons
Door lbo
VOOR ABONNEES