Arctische walvissen passen dieet aan door klimaatverandering, bij zeehonden lukt dat niet

Bron © BELGA

Foto: © Jaynes Gallery / DanitaDelimon

Arctische zeehonden en walvissen zijn verplicht om hun voedingsgewoonten aan te passen door klimaatverandering. Dat aanpassingsvermogen zal wellicht het verschil uitmaken tussen hun overleven of niet, blijkt uit een woensdag gepubliceerde studie. In het ergste geval dreigen de zeehonden uit te sterven.

De kleine zeehond en de witte walvis jagen in door pakijs bedekte gebieden, vooral aan gletsjertongen, waar gletsjer en oceaan elkaar raken. Wegens de opwarming van de aarde wilden de onderzoekers weten hoe dieren zich aanpasten aan het smelten van ijs in hun habitat.

“Het noordpoolgebied is de barometer van de klimaatverandering”, klinkt het in de studie die gepubliceerd is in het tijdschrift Biology Letters. “Omdat de veranderingen zich zo snel ontwikkelen, zijn genetische aanpassingen onmogelijk.” Daarom gingen de onderzoekers ervan uit dat de dieren hun gedrag wijzigen, vooral hun voedingsgewoonten. “Dat is waarschijnlijk de eerste waarneembare respons in ecosystemen.”

Ze gebruikten de gegevens van trackers die vastgemaakt werden aan walvissen en zeehonden. Zo werden de gegevens van 28 zeehonden vergeleken in de periode 1996-2003 met die in de periode 2010-2016. Bij de witte walvissen ging het om 18 dieren tussen 1995 en 2001, en 16 in de periode 2013-2016.

Walvissen zijn flexibel, zeehonden niet

Arctische walvissen passen dieet aan door klimaatverandering, bij zeehonden lukt dat niet
Foto: AFP

Uit de gegevens blijkt dat beide soorten twintig jaar geleden de helft van de tijd voedsel zochten aan de gletsjertongen, vooral arctische kabeljauw. Maar de zeehonden brengen “nu aanzienlijk meer tijd door aan de gletsjertongen”, terwijl de witte walvissen elders gingen jagen. “De walvissen hebben een groter territorium en brengen minder tijd door aan de gletsjers en meer in het centrum van de fjorden”, klinkt het.

De onderzoekers veronderstellen dat de walvisachtigen hun voedingsgewoonten hebben aangepast. Ze profiteren van de komst van nieuwe vissoorten, die naar het noorden zijn gemigreerd door de opwarming van de oceanen. “Die flexibele reactie vergroot hun kansen om zich aan de opwarming aan te passen.”

Voor de zeehonden daarentegen “lijken de gletsjertongen te dienen als schuilplaats” en zij bleven dus trouw aan hun dieet. Daardoor zijn ze verplicht om langer op zoek te gaan naar voedsel, “wat wijst op een beperkt aanpassingsvermogen”.

Voor die diersoort is dat wellicht slecht nieuws, nu de aarde al meer dan één graad is opgewarmd ten opzichte van het pre-industriële tijdperk, en dat blijft doen. Volgens de studie kan dat in het slechtste geval leiden tot hun uitsterven.

AANGERADEN