Dit N+ artikel is exclusief voor jou als abonnee.

Abonnee worden? Kies je leesformule

30/03/2019 - Buitenland
camera closecorrect down facebook gplus Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

In Londen liep de spanning gisteravond op. Boze Brexit-supporters stonden neus aan neus met een politiekordon voor Downing Street. rtr

Drie jaar na Brexit-referendum. En nog geen stap verder

Het Britse parlement heeft voor de derde keer het uittredingsvoorstel van premier Theresa May verworpen. Drie jaar na de aankondiging van de Brexit heeft Groot-Brittannië daardoor nog steeds geen idee hoe en wanneer het opstapt. Specialisten vrezen des te meer een chaotische No Deal Brexit. “Of het moet zijn dat het verdeelde Britse parlement de Brexit voor onbepaalde tijd uitstelt. En dan is zelfs het afvoeren van de Brexit weer mogelijk”, zegt Europa-kenner Hendrik Vos.

Het kan nog 2 kanten uit

De anders zo georganiseerde Britten hebben vrijdagmiddag het wereldrecord “chaos creëren” nog wat scherper gesteld. Voor de derde keer verwierp het Britse Lagerhuis de deal die premier May met de Europese Unie onderhandelde over de Brexit. Of zoals voormalig Europees president Herman Van Rompuy (CD&V) het samenvatte: “Het mag nu wel afgelopen zijn met lachen met de Belgen, die 541 dagen geen regering hadden. Het Verenigd Koninkrijk heeft er in feite al 1.000 dagen geen.”

En zelfs na die 1.000 dagen is het koffiedik kijken hoe het nu verder moet. Zelfs May gaf vrijdag toe dat ze het niet meer weet. “Ik vrees dat we op de limieten van dit huis stoten.”

Het akkoord dat zij met Europa onderhandelde, lust het parlement dus duidelijk niet. Maar ook toen het parlement aan zet was en zelf met verschillende Brexit-scenario’s op de proppen kwam, bleek er totaal geen eensgezindheid. “Wat wil dit parlement eigenlijk wél”, aldus een boze May. Waarna ze impliciet de vraag stelde of het Lagerhuis  nog wel een Brexit wenst.

De allerlaatste dagen

Herman Van Rompuy Gewezen Europees president “Het mag nu wel afgelopen zijn met lachen met de Belgen, die 541 dagen geen regering hadden. Het Verenigd Koninkrijk heeft er in feite al 1.000 dagen geen”

Veel tijd is er niet meer: als het besluiteloze parlement volgende week niet tot een of ander akkoord komt, beleeft Groot-Brittannië op 12 april de zo gevreesde No Deal Brexit, wat volgens alle waarnemers synoniem is met chaos en zware economische schade, niet alleen in Groot-Brittannië overigens. Van Rompuy noemde dit scenario gisteren “balanceren op de afgrond”.

 AP

Maandag gaan de onderhandelingen dan ook de aller-, allerlaatste dagen in. May blijft tegen beter weten in hopen dat haar deal toch nog de goedkeuring krijgt van het parlement. Al lijkt dat weinig realistisch: de Labour-partij weigert en bloc voor het akkoord te stemmen, net als de parlementsleden van de Noord-Ierse DUP-partij en de leden van de Independent Group. Of zoals de fractieleider van die laatste het verwoordde: “De deal van May is dood, zo dood als de papegaai van Monty Python.”

In Brussel – dat een Brexit zonder deal nu “waarschijnlijk” acht – zien ze de bui al hangen. Europees president Donald Tusk organiseert in allerijl een speciale EU-top op 10 april, exclusief gewijd aan het doolhof dat Brexit intussen is geworden.

Beter lang uitstel

Van Rompuy en Europaspecialist Hendrik Vos (UGent) menen dat de Brexit-chaos intussen zo groot is dat de uitstap van Groot-Brittannië het best geruime tijd wordt uitgesteld. “Ja, dan moeten de Britten eind mei ook Europese verkiezingen organiseren, in feite een maf idee voor een land dat uit de EU weg wil”, aldus Vos. “Dat krijgen beide kampen wel uitgelegd aan hun kiezers. Wat je niet kan zeggen van de chaos die zo goed als zeker volgt op een No Deal Brexit, waar de Britse politiek enorm veel schrik voor heeft.”

Een uitstel kan vervolgens tot de meest uiteenlopende scenario’s leiden. “De Europese verkiezingen zullen in Groot-Brittannië dan sowieso een soort referendum worden over de Brexit”, zegt Van Rompuy. Daar is Vos het mee eens. “Waarna het zelfs niet ondenkbeeldig is dat Brexit gewoon wordt teruggedraaid.”

Het kan nog 2 kanten uit

Het Britse parlement komt niet tot een akkoord

Dan verlaat Groot-Brittannië op vrijdag 12 april definitief de Europese Unie, maar dan zonder een overeenkomst. Volgens alle waarnemers is dat het nachtmerrie-scenario, vermits zo’n extreem harde Brexit tot chaos en zware economische schade zal leiden, niet alleen in Groot-Brittannië, maar ook in alle landen die veel handel drijven met de Britten.

Het Britse parlement kan Europa opnieuw uitstel vragen

Dat zal dan vermoedelijk een langduriger uitstel zijn, om tot compleet nieuwe uittredingsakkoorden te komen. Tot nog toe leek nieuw uitstel voor de Britten onbespreekbaar, omdat zoiets inhoudt dat Groot-Brittannië eind mei moet meedoen aan de Europese verkiezingen. De dreiging van een chaotische No Deal Brexit zou de geesten echter hebben doen rijpen om deze optie toch te aanvaarden, behalve dan bij de extreme Brexiteers: zij vrezen dat van uitstel afstel komt. (wer)