Dit N+ artikel is exclusief voor jou als abonnee.

Abonnee worden? Kies je leesformule

24/04/2019 - Buitenland
camera closecorrect down facebook gplus Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

  AP

Melinda Gates, de op vijf na machtigste vrouw ter wereld, toont ook haar zwaktes in eerste boek

Noem haar nooit meer mevrouw Gates

Ze heeft het over hoe ze ooit in een ongezonde relatie zat, over moeder worden en over het zoeken naar een evenwicht tussen werk en gezin. Bijna zou je vergeten dat Melinda Gates (54) één van ’s werelds rijkste en machtigste vrouwen is. Met haar nieuwe boek ‘The moment of lift’ profileert ze zich voor het eerst helemaal los van haar man. En wil ze ook andere vrouwen omhoogtillen.

“Ik zou het ook zeggen als ik niet getrouwd was met de auteur: het is een geweldig boek. Het is wijs, eerlijk en prachtig geschreven.” Op zijn blog heeft Bill Gates (63) niets dan lof voor het debuut van zijn echtgenote. Niet dat ze dat duwtje eigenlijk nog nodig heeft: na 25 jaar huwelijk stapt Melinda Gates zelf in het voetlicht, en niet als de helft van een powerkoppel of van de Bill & Melinda Gates Foundation. Het doet denken aan de biografie waar Michelle Obama mee rondtoert. Minder persoonlijk, maar evenzeer een boek met een boodschap. Net als Michelle Obama roept ze vrouwen op om kwetsbaar te durven zijn. Dat daarin kracht ligt. En dat vrouwen sterker maken, uiteindelijk armoede de wereld zal uit helpen. Melinda Gates vertelt daarvoor de verhalen van de sterke vrouwen die ze tijdens de twintig jaar die de stichting bestaat, heeft ontmoet op haar reizen. Maar beetje bij beetje onthult ze ook stukjes over haar eigen leven. Een zeldzame blik in haar privéleven. Over de twijfels die zelf iemand die miljarden waard is en volgens Forbes de op vijf na machtigste vrouw ter wereld is, kan hebben. En over hoe ze voor ze Bill leerde kennen al carrière had gemaakt bij Microsoft.

Toen ze in Dallas, Texas, geboren werd als tweede van vier kinderen, heette ze nog gewoon Melinda French. Haar vader was ruimtevaartingenieur en werkte mee aan het Apollo-programma. Haar moeder was huisvrouw. Ze ging computerwetenschappen studeren, en behaalde daarna ook een MBA. “Ik kreeg een baan aangeboden bij IBM, waar ik een aantal zomers had gewerkt, maar sloeg die af om bij een niet al te groot softwarebedrijf te gaan werken: Microsoft.” Een opmerkelijk parcours voor een vrouw in die tijd. We schrijven 1987. “Bij mijn introductiecursus bij Microsoft was ik de enige vrouw”, schrijft ze. “Mijn hele studietijd codeerde ik samen met jongens.”

Het houdt haar niet tegen. Ze klimt op tot marketingmanager. Leert onderweg grote baas Bill Gates kennen, een man die net als zij “dol is op raadsels” en die ze aftroeft tijdens wiskundespelletjes. Allebei zijn ze ambitieus. Daarom ook dat Bill helemaal uit de lucht komt vallen wanneer ze na negen jaar bij Microsoft aankondigt dat ze wil stoppen met werken. Ze is op dat moment al een paar jaar de vrouw van de baas en zwanger van dochter Jenn – de oudste van drie kinderen. “Ik ging er – vrij onbewust denk ik – van uit dat als een stel een kind kreeg de man werkte en de vrouw thuisbleef. Maar dat zou een keuze moeten zijn, niet iets wat we doen omdat we denken dat we geen keus hebben. Ik heb geen spijt van mijn besluit. Ik zou het weer precies zo doen. Maar in die tijd nam ik simpelweg aan dat vrouwen dat hoorden te doen”, schrijft ze.

“Grote rijkdom is verwarrend”

Melinda Gates “De toegang van vrouwen tot voorbehoedsmiddelen is iets waar ik van wakker lig. Zeker als ik zie hoe in de VS vrouwenrechten lijken te worden teruggeschroefd”

Niet dat ze dat Bill verwijt. Integendeel, hij heeft met de beslissing weinig te maken. Ze noemt hem “mild, goedaardig en zachtmoedig”. “Grote rijkdom kan heel verwarrend zijn. Het kan je zelfbeeld opblazen en verstoren – vooral als je ervan overtuigd bent dat geld een uiting is van verdienste. Maar Bill is een van de nuchterste mensen die ik ken en dat komt doordat hij heel goed weet hoe hij het zover heeft kunnen schoppen. Bill heeft ongelooflijk hard gewerkt, risico’s genomen en offers gebracht.”

En uiteindelijk wil ook zij terug gaan werken. Wanneer haar oudste dochter naar de kleuterklas gaat, besluit ze zich volop te richten op filantropie. Het begin van de Bill & Melinda Gates Foundation. Eerste punt op de agenda wordt anticonceptie en geboortebeperking. “Als je vrouwen verheft, verhef je de mensheid”, schrijft ze. Dat ontdekt ze gaandeweg, tijdens de reizen die ze maakt – per privéjet, weliswaar – naar afgelegen landelijke gebieden in Bangladesh, in Malawi, in Mozambique. Ze leert er vrouwen kennen die genitaal verminkt zijn of die veel te jong werden uitgehuwelijkt. Ze spreekt over de sterke figuren die haar pad kruisen; over de #MeToo-beweging en over hoe ze ook vandaag ’s nachts nog altijd wakker ligt van de toegang van vrouwen tot voorbehoedsmiddelen, “zeker als ik zie hoe in de VS vrouwenrechten lijken te worden teruggeschroefd”.

Haar boek komt er nu omdat er nog steeds veel werk aan de winkel is, zegt ze. Ook in de VS. “Tegenwoordig sturen we onze dochters naar een werkomgeving die is ontworpen voor onze vaders – op basis van de aanname dat werknemers een partner hadden die thuisbleef, voor het gezin zorgde en het huishouden draaiende hield. Tegenwoordig geldt dat voor vrijwel niemand – behalve dan voor één specifieke, belangrijke groep. De invloedrijkste posities in de samenleving worden vaak ingenomen door mannen die inderdaad een vrouw thuis hebben zitten die niet werkt. En deze mannen begrijpen misschien niet echt hoe het leven eruitziet van de mensen die voor hen werken.”