Rob van Essen wint Libris Literatuur Prijs

Bron © BELGA

Rob van Essen (links) neemt zijn prijs in ontvangst. Foto: BELGAIMAGE

Rob van Essen heeft met zijn roman ‘De goede zoon’ de Libris Literatuur Prijs 2019 gewonnen, een beloning van 50.000 euro voor de beste oorspronkelijk Nederlandstalige roman van het afgelopen jaar. Juryvoorzitter Jet Bussemaker maakte dat maandagavond bekend in het Amstel Hotel in Amsterdam.

“Met al zijn bizarre invallen, groteske wendingen, lijnen en lagen laat Van Essens meesterwerk ons zien en voelen wat het betekent om te leven in deze tijd, met zijn overdaad aan vrije tijd en luxe, met zijn robots en computers, een tijd waarin alles en iedereen constant in de gaten wordt gehouden en waar nodig van bovenaf gecorrigeerd”, oordeelde de jury, die ruim tweehonderd boeken las.

In ‘De goede zoon’ gaan twee mannen, van wie er een net zijn moeder heeft moeten begraven, op zoek naar verlossing en vergetelheid. Ze doen dat in een herkenbare wereld, met akelige trekjes en veel vreemde gebeurtenissen.

In een interview met DS Weekblad noemde Van Essen zijn roman ‘autobiografische sciencefiction’. Maar het is evengoed een roadtrip die nergens heen leidt, een mijmering over empathie en een ontroerend moederboek.

In het universum van de naamloze zestigjarige hoofdpersoon, die in de nabije toekomst leeft, wordt er nog maar weinig gewerkt. Tenzij door robots: ‘robo’s’ werken in de zorg, in hotels, in de horeca, en bekijken al die gewone stervelingen met ironische blik. En roken. Mensen laten zich rijden door elektrische auto’s die hun passagiers onderhouden met smalltalk, met hen kunnen meeleven of zelfs seksueel bevredigen. Er is een basisinkomen ingevoerd, kranten bestaan niet meer, mensen zijn vooral met zichzelf bezig. Ze bezoeken musea of doen aan boeddhisme. Lusteloosheid en verveling vieren hoogtij. Schrijvers zijn talrijker dan lezers, en die laatsten der mohikanen zijn niet geïnteresseerd in literatuur, maar in herkenbaarheid. Ze willen niet verontrust, maar gerustgesteld worden. En laat het hoofdpersonage nu net een ouder wordende schrijver van plotloze thrillers zijn.

Dansen op slappe koord

Van Essen begeeft zich op glad ijs, maar hij blijft wonderwel overeind. Het is het soort dansen op een slappe koord waar enkel auteurs als David Mitchell en Haruki Murakami in slagen. Als een evenwichtskunstenaar laveert Van Essen vlotjes van alledaagse en herkenbare situaties naar compleet van de pot gerukte situaties en weer terug. Hij speelt daarbij voortdurend met de verwachtingen van de lezer.

De goede zoon sleurt ons mee door fascinerende en soms bizarre werelden. Het is een roman die ons op het verkeerde been zet en op de hak neemt, ons verleidt en van zich afduwt, en ons op schitterende wijze confronteert met de tekortkomingen en uitdagingen van ons eigen leven”, klinkt het in de woorden van de jury.

10 jaar geleden snoepte Dimitri Verhulst prijs af

Het was niet de eerste keer dat Van Essen kans maakte op de Libris Literatuur Prijs. In 2009 was hij genomineerd met ‘Visser’, maar toen won de Vlaming Dimitri Verhulst met ‘Godverdomse dagen op een godverdomse bol’.

De andere genomineerden waren Jan van Aken, Vlaming Johan de Boose, Esther Gerritsen, Bregje Hofstede en Ilja Leonard Pfeijffer. Vorig jaar won Murat Isik de prijs met zijn roman ‘Wees onzichtbaar’.

Door Veerle Vanden Bosch
VOOR ABONNEES