Invriezen van préparé kan voedselinfecties voorkomen én zorgsector miljoenen uitsparen

Invriezen van rauwe vleesproducten is gezonder én besparend ( Foto: themabeeld: Shutterstock

Filet americain minstens 48 uur invriezen vóór consumptie, kan een voedselinfectie voorkomen. Dat blijkt uit een nieuwe studie van het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Niet alleen zou dat betekenen dat zwangere vrouwen zich zorgeloos aan een broodje préparé kunnen wagen, nog volgens het onderzoek kan het de maatschappij miljoenen euro’s besparen.

Toxoplasmose is een voedselinfectie die wordt veroorzaakt door een microscopisch kleine, eencellige parasiet, Toxoplasma gondii. Voor de meeste mensen is het een ongevaarlijke ziekte, vaak zijn er zelfs geen symptomen, maar voor iemand die al ziek is - en dus een verminderde weerstand heeft - of zwangere vrouwen kan het wél problematisch zijn. Zo kan een besmetting tijdens de zwangerschap ernstige gevolgen hebben voor het kind: van afwijkingen van het zenuwstelsel tot oogafwijkingen en zelfs een miskraam.

In de volksmond wordt toxoplasmose ook wel de kattenziekte genoemd, omdat katten de enige dieren zijn die de volledige vorm van de microbe met zich meedragen en doorgeven. Mensen raken dan ook besmet door het contact met uitwerpselen, meestal onrechtstreeks via besmet water, grond, zand, ongewassen groenten en fruit. Maar ook onvoldoende verhit vlees is een boosdoener. Ongeveer de helft van de ziektegevallen wordt toegeschreven aan het eten van vleesproducten. En net daar heeft het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) onderzoek naar gevoerd. De resultaten werden gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS ONE.

Minstens 48 uur invriezen

Als rauwe vleesproducten minstens 48 uur worden ingevroren aan een temperatuur van min 12 graden, wordt een toxoplasma-infectie voorkomen. “Dat klopt”, zegt microbioloog Frank Devlieghere (Ugent). “Het is inderdaad zo dat het bevriezen de cystes doet afsterven. Het diepvriezen van vlees voor bijvoorbeeld filet americain beperkt dus het risico op toxoplasmose zeer sterk.”

Volgens een woordvoerder van het RIVM is het dan ook aangewezen dat vleeshandelaars en -producenten aan de slag gaan met die informatie en hun rauwe vleesproducten al standaard invriezen nog voordat ze naar de supermarkt gaan voor verdere verkoop.

Miljoenen uitgespaard

Maar de gezondheid van de consument is klaarblijkelijk niet de enige reden om deze techniek grootschalig in te voeren. Het RIVM maakte ook een kosten-batenanalyse waaruit blijkt dat de maatschappij zo miljoenen euro’s kan uitsparen. “De netto opbrengsten zijn naar schatting 10 tot 30 miljoen euro per jaar”, klinkt het. “Het overgrote deel van die opbrengsten schuilt in de verbeterde kwaliteit van leven doordat de chronische gevolgen van toxoplasmose vermeden worden.” Minder zieken betekent immers minder zorgkosten en een daling van de kosten voor speciaal onderwijs op langere termijn.

“Het is zeker een interessante piste”, zegt Jan Eyckmans, woordvoerder van de FOD Volksgezondheid. “Er zijn nog geen concrete plannen om dat door te voeren, maar het kan zeker nuttig zijn om dit te bestuderen. Het is alvast een nuttig advies naar de burgers toe.”

Bacterioloog Paul De Vos bevestigt: “Na een eerste analyse van de studie lijkt de viabiliteit, de leefbaarheid van toxoplasmosecystes, sterk gedaald of verdwenen”, klinkt het. “Natuurlijk spelen er ook altijd andere effecten, zoals de smaak van het product.”

Zwangere vrouwen

De consument kan het dus alvast zelf doen: wie filet americain thuis meteen invriest, vóór het op de boterham belandt, verkleint het risico op een voedselinfectie. Maar zwangere vrouwen, kunnen zij zich wagen aan een broodje préparé? “In rauw vlees kunnen nog andere micro-organismen zitten, namelijk bacteriën, die niet afsterven bij het invriezen en die wel nog gevaarlijk kunnen zijn voor zwangere vrouwen. Het belangrijkste voorbeeld is Listeria”, zegt professor Devlieghere. “Het is daarom toch niet aan te raden voor zwangere vrouwen om rauw vlees of rauwe vis te eten.”

Door Eline VandeGehuchte