“Als de bij sterft, heeft de mens nog maar vier jaar te leven.” Klopt dat echt?

“Als de bij van het aardoppervlak verdwijnt, heeft de mens nog maar vier jaar te leven.” Niet de woorden van een of andere groene jongen, maar toegeschreven aan niemand minder dan Albert Einstein. Die uitspraak deed hij in 1965 in een uitgave van ‘Union Nationale de l’Apiculture Française’, een Frans tijdschrift. Maar klopt het wat hij zegt, en kan je er zelf iets tegen doen? Wij zochten het uit ter gelegenheid van de Week van de Bij.

Diverse onderzoeken tonen aan dat de wereldvoedselproductie een serieuze knauw zou krijgen als de bijen (honingbijen, hommels en wilde bijen) zouden uitsterven. Zo’n 75 procent van de belangrijkste gewassen die worden verbouwd voor consumptie is in meer of mindere mate afhankelijk van bestuiving door insecten, zoals bijen. Wereldwijd wordt de bijdrage van bestuivingsinsecten aan onze teelten geschat op 153 miljard euro. In België wordt dat geraamd op 251,6 miljoen euro of 11,1 procent van de totale Belgische landbouwproductie.

Vooral in de fruitteelt is de bij onmisbaar. Peren, appelen, aardbeien: ze kunnen niet zonder bestuiving. Bij aardbeien mét bestuiving is de opbrengst tot anderhalve keer groter dan zonder. Appels en peren uit een boomgaard waar veel bestuiving is, zijn dan weer groter.

Massale sterfte

Helaas gaat het niet goed met onze bijen en is het is de hoogste tijd om actie te ondernemen. Geregeld duiken berichten op van massale wintersterfte of de verdwijnziekte (een heel bijenvolk dat plots in rook lijkt opgegaan, nvdr.). In 2013 alleen heeft 34 procent van de bijenvolken in Europa de lente niet gehaald.

Een van de oorzaken is de toename van exotische parasieten, zoals de Varroa-mijt. Maar ook de intensieve landbouw, pesticiden en minder onkruid spelen daar een belangrijke rol in.

Hoe helpen?

De bijen helpen vraagt nochtans geen zware inspanning. Je kan je tuin inrichten als een driesterrenbijenrestaurant:

Plant een van deze bomen: kers, pruim, appel, peer, wilg. Sleedoorn, meidoorn, aalbes, kruisbes en hulst behoren ook tot de lekkernijen.

Het gras hoeft niet te netjes te zijn. Een paardenbloem, klaver of madeliefje zijn heerlijke snoepjes voor de bij.

Klimplanten als klimop, kamperfoelie of vuurdoorn? Laat maar komen.

Bloemen met een open kelk als zonnebloemen, koolzaad, papaver: de keuze is groot en je tuin ziet er prachtig uit.

Een bijenhotel is ideaal voor wilde bijen. Eenvoudig om zelf te maken of gewoon te kopen in een tuincenter.

Heb je slechts een kleine tuin of terras? Heel wat kuipplanten zijn ideale bijenlokkers. Denk aan lavendel, bieslook, rozemarijn en tijm.

Meer weten? www.weekvandebij.be, nog de hele week

Door Renilde Bleys