Kinderarmoede daalt licht, maar verdubbelt in Mariakerke: drie grafieken

Gent -

De kinderarmoede groeit in Vlaanderen maar neemt licht af in Gent. Toch blijft één op de vijf Gentenaartjes opgroeien in een kansarm gezin. In Mariakerke is de kansarmoede op twee jaar verdubbeld. Drie grafieken die de moeizame strijd tegen armoede illustreren.

Uit de nieuwe kansarmoede-index van Kind en Gezin blijkt dat onze stad een van de weinige centrumsteden is waar het armoedecijfer daalt. Het rapport werd donderdag gepubliceerd en geeft aan hoeveel kinderen tussen 0 en 3 jaar opgroeien in armoede.

Hoe wordt er precies gemeten? Verpleegkundigen sporen signalen van kansarmoede op tijdens hun huisbezoeken. Ze doen dat aan de hand van zes criteria. Het gaat om het inkomen van het gezin, de opleiding van de ouders, het stimulatieniveau van de kinderen, werk van de ouders, de huisvesting en de gezondheid. Wanneer een gezin zwak scoort op minstens drie punten, wordt het kind als ‘kansarm’ bestempeld.

In Gent zijn er drie opvallende trends:

1. De kansarmoede daalt (nauwelijks)

Na een verdubbeling tussen 2004 en 2014 stabiliseert de armoede in Gent zich al enkele jaren. Maar voor het eerst in drie jaar tijd neemt ze ook licht af. De daling is wel zeer gering: van 22,8 procent in 2017 naar 22,3 vorig jaar. Nog altijd één op de vijf Gentenaartjes groeit op in een kansarm gezin. Het Vlaamse gemiddelde klimt tot 14,1 procent. Minder dan Gent, maar dat komt omdat er klassiek meer kansarmoede is in de steden. In Antwerpen is de kansarmoede gestegen naar 30,3 procent.

Kinderarmoede daalt licht, maar verdubbelt in Mariakerke: drie grafieken
De kindersarmoede daalt licht in Gent: van 22,8 procent in 2017 naar 22,3 vorig jaar

2. Armoede piekt bij migranten

De armoede blijft het hoogst bij migranten. Zowat de helft van de Gentse kinderen met moeders van niet-Belgische origine groeit op in kansarmoede. Bij Belgische moeders is dat slechts 7 procent. Dat is alarmerend, zeker omdat het om een groeiende groep mensen gaat. Vorig jaar immigreerden 7.164 buitenlanders naar Gent, een record. In totaal is zo’n 15 procent van de Gentse bevolking geen Belg.

Kinderarmoede daalt licht, maar verdubbelt in Mariakerke: drie grafieken
Zowat de helft van de Gentse kinderen met moeders van niet-Belgische origine groeit op in kansarmoede.

3. Armoede verdubbelt in Mariakerke

In de rand is er één opvallende verschuiving: in Mariakerke is de kansarmoede in twee jaar tijd verdubbeld. Wat is er aan de hand in de residentiële deelgemeente? “De oorzaak lijkt de instroom van moeders van buitenlandse origine”, zegt Nele Wauters van Kind en Gezin. “Hoe kleiner de gemeente, hoe groter het effect.”

Kinderen van wie de moeder bij de geboorte niet de Belgische nationaliteit had, lopen veel meer kans om in armoede op te groeien. Om hoeveel kinderen het in Mariakerke exact gaat, kan Wauters niet zeggen.

Uit de bevolkingscijfers van de Stad blijkt wel dat de instroom van niet-Belgische moeders in Mariakerke aangroeit. In 2018 gaat het om 324 vrouwen, vijftig meer dan twee jaar ervoor.

“En mogelijk is er deze keer extra streng gemeten”, zegt Wim Van Lancker, armoedespecialist (KU Leuven). “Die metingen worden uitgevoerd door verpleegkundigen tijdens huisbezoeken bij 0 tot 3-jarigen. Het zijn subjectieve inschattingen. Dat kan ertoe leiden dat een grote sprong eigenlijk niet representatief is.”

Kinderarmoede daalt licht, maar verdubbelt in Mariakerke: drie grafieken
In de deelgemeenten is er één opvallende verschuiving: in Mariakerke is de kansarmoede in drie jaar tijd verdubbeld.

“Armoede was prioriteit één van de vorige bestuursploeg, maar die slaagde er niet in het tij te keren”, zegt fractieleider Tom De Meester van oppositiepartij PVDA. Hij pleit ervoor uitkeringen op te trekken tot de Europese armoedegrens. Dat wil schepen van Armoede Rudy Coddens (SP.A) ook. “En de minimumlonen moeten omhoog naar 14 euro. Maar dat zijn allemaal bevoegdheden van bovenlokale overheden. Wij moeten flankerend werken en de mensen in armoede steunen.”

Oorzaken voor de lichte daling heeft Coddens niet. “We moeten daar heel voorzichtig mee zijn”, zegt hij. “Je kan niet zomaar een oorzakelijk verband leggen met lokaal beleid. We gaan de komende jaren vooral heel hard doorwerken.”

Wat nu?

De nieuwe bestuursploeg wil generatiearmoede doorbreken. Via het project ‘Kinderen Eerst’ bijvoorbeeld, dat armoede op school opspoort via openstaande schulden op de schoolrekening. Er worden stappen gezet naar een maximumfactuur in het stedelijk secundair onderwijs en een verfijning van de aanvullende financiële steun voor gezinnen met een leefloon. De toegankelijkheid tot fietssystemen en het openbaar vervoer wordt verbeterd.

LEES OOK: Factcheck. Verbeteren de armoedecijfers in Gent 'zeer duidelijk', zoals Daniël Termont zegt?

Door Tuly Salumu