Dit N+ artikel is exclusief voor jou als abonnee.

Abonnee worden? Kies je leesformule

21/06/2019 - Binnenland
camera closecorrect down facebook gplus Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

  Photo News

Nieuwe Kamer heeft nog week tijd om te beslissen wie tijdelijk voorzitter wordt

DE STRIJD OM DE VOORZITTERSSTOEL

De nieuwe Kamerleden hebben gisteren officieel de eed afgelegd. Maar wie hun assemblee de komende jaren moet leiden, daarover zijn ze het nog niet eens. De partijen hebben nog één week de tijd om die strijd uit te vechten. En alles wijst erop dat het een duel wordt tussen liberaal Patrick Dewael en de groene politica Tinne Van der Straeten.

Vier kandidaten, één stoel

Nee, geen enkele partij had er de voorbije dagen aan gedacht om eens overleg te plegen over wie voorlopig de Kamer moet voorzitten. En dat geeft aan hoe uitzonderlijk de huidige politieke situatie is. Een nieuwe meerderheid is nog lang niet in zicht en iedereen kijkt vooral naar zichzelf. De functie van Kamervoorzitter is nochtans niet onbelangrijk. Hij of zij is de eerste burger van het land, verdient nog één euro meer dan de premier en is heel erg zichtbaar. De post maakt normaal gezien deel uit van de regeringsonderhandelingen en wordt samen met de ministerportefeuilles verdeeld, maar daar is dus nog lang geen sprake van. Wie dus straks – al is het maar tijdelijk – de titel op zijn of haar visitekaartje mag schrijven, is sowieso al zeker dat het voor een hele reeks maanden zal zijn.

Dus schoven verschillende partijen gisteren een eigen kandidaat naar voren. N-VA wil Valerie Van Peel op de voorzittersstoel, de groenen van Ecolo en Groen lanceren Tinne Van der Straeten en CD&V besliste op de fractievergadering om hun fractieleider Servais Verherstraeten in de strijd te gooien. En Patrick Dewael? Officieel stelde de Vlaamse liberaal zich (nog) niet kandidaat, maar alle partijen gaan ervan uit dat de Open VLD’er het gaat doen. Opvallend is dat nog geen enkele partij bij de anderen heeft afgetoetst of haar kandidaat steun zou kunnen krijgen.

Dat spel zal de komende week wel worden gespeeld. Alle partijen waren het er gisteren over eens de stemming over het voorzitterschap uit te stellen, maar volgende week moeten er wel knopen worden doorgehakt. Meer tijd om te onderhandelen is er niet. Alleen is totaal onduidelijk met wie onderhandeld kan worden. “Niemand weet goed waar hij steun moet gaan zoeken, omdat er geen meerderheden zijn. Het wantrouwen is groot”, klinkt het.

Wat doet PS?

Dewael zit de komende dagen samen met alle fractieleiders om de temperatuur te meten. N-VA vindt dat ze als grootste partij recht heeft op de voorzittersstoel, maar beseft tegelijkertijd dat het een moeilijke zaak wordt. De Vlaams-nationalisten hebben wel de steun van Vlaams Belang, maar geen enkele Franstalige partij zal op Van Peel stemmen, wat de kansen al flink doet slinken. Welke allianties CD&V en de groenen zullen aangaan, is minder duidelijk. Maar het grote vraagteken is de houding van de Franstalige socialisten. De grootste politieke familie heeft zelf nog geen kandidaat, maar zou er de komende dagen nog wel een naar voren schuiven. Alleen beseft ook PS dat zij het moeilijk zal halen en zal ze uiteindelijk voor een Vlaamse kandidaat moeten kiezen. Vraag is of dat dan de linkse, groene Van der Straeten zal zijn of de ervaren Dewael.

Het ziet er in ieder geval naar uit dat de strijd tussen die twee zal worden gestreden. Dewael hanteerde al drie keer de voorzittershamer en kent als geen ander de klappen van de zweep in de Kamer. De manier waarop hij het Franstalige protest ontmijnde tegen Vlaams Belanger Dries Van Langenhove (zie kader) werd ook bij de Franstalige partijen erg geapprecieerd. Daar scoorde hij alvast punten. Maar PS probeert momenteel Ecolo te charmeren om in Wallonië samen in zee te gaan. En de kans dat de communisten van PVDA/PTB voor een groene kandidaat zullen stemmen, is ook een pak groter.

Afspraak volgende week. Dan zullen wellicht drie stemrondes nodig zijn. Bij de eerste twee moet er een absolute meerderheid van 76 stemmen worden gehaald, in de derde ronde haalt degene met de meeste stemmen het. Dewael kaapte in 2014 al eens op dezelfde manier het (tijdelijke) voorzitterschap weg. Hij haalde het toen van Siegfried Bracke (de N-VA’er nam het maanden later na de regeringsvorming dan wel over), André Flahaut (PS) en Meyrem Almaci (Groen).

Vier kandidaten, één stoel

Patrick Dewael (63)

De gewezen minister-president en vicepremier was eerder al Kamervoorzitter en mocht ook al twee keer tijdelijk de honneurs waarnemen. Als nestor mocht hij ook gisteren de federale assemblee openen. Ervaring heeft de Vlaamse liberaal dus zat.

Servais Verherstraeten (59)

Ook de CD&V’er heeft al veel kilometers op de teller in de Kamer. De gewezen staatssecretaris zit er al sinds 1995 en was de voorbije legislatuur ook fractieleider.

Valerie Van Peel (39)

De N-VA’ster uit Kapellen begint nu aan een tweede termijn in het federaal parlement, maar is een rijzende ster bij de Vlaams-nationalisten. Zij haalde op 26 mei een goede score en steeg daardoor nog meer in de pikorde.

Tinne Van der Straeten (41)

Van der Straeten was ooit woordvoerster van Jong Groen en zetelde van 2007 tot 2010 in de Kamer. Nadien werkte ze als advocate en specialiseerde ze zich in klimaat- en energierecht. Via de lijst van Ecolo in Brussel raakte ze opnieuw verkozen, ze komt dus langs de grote poort weer binnen.

 (fem)