Mol is ongerust na nieuwe aardbeving door geothermiecentrale: “Wordt het hier het nieuwe Groningen?”

De geothermiecentrale in Mol Foto: BERT DE DEKEN

Mol -

De aarde beeft in Mol. Niet dat hun huizen op instorten staan, maar de inwoners hebben het wél gevoeld. Schuldige is de geothermiecentrale in de Kempense gemeente: die pompt heet water op uit de diepte, wint er energie uit en pompt het terug. En dat veroorzaakt trillingen. “Mol is ongerust”, zegt burgemeester Wim Caeyers. “De mensen willen horen dat dit niet meer zal voorvallen.”

Er zijn er in Mol die naar de straatkant zijn gelopen, omdat ze dachten dat er een accident was gebeurd. Er zijn er die hun toiletpot voelden trillen terwijl ze erop zaten en die dachten dat het van de zware gitaarmuziek van Graspop moest komen. Maar het was wel degelijk een aardbeving, zondagavond om halfacht – van 2,1 op de schaal van Richter: net voelbaar voor de mens – en ze werd veroorzaakt door de geothermiecentrale die de Vlaamse onderzoeksorganisatie VITO er gebouwd heeft.

Cleane energiebron

Geothermie is een cleane energiebron. Uit de diepe ondergrond wordt heet water opgepompt, waarmee huizen en bedrijven in de buurt verwarmd worden. Het afgekoelde water wordt teruggepompt. “Het temperatuurverschil zorgt in de diepte voor een thermische schok in het gesteente en de spleten ertussen”, zegt Stijn Bos, die als geoloog bij het project betrokken is. “En we weten al langer dat dat aardbevingen kan veroorzaken.”

“Ook de druk die we uitoefenen om het water opnieuw in de bodem te injecteren, zorgt voor seismische activiteit”, zegt Ben Laenen, onderzoeksleider geologie bij VITO. “Maar het was onze bedoeling om trillingen die gevoeld kunnen worden, te vermijden. We moeten nu onderzoeken waarom dit event zich toch heeft voorgedaan en hoe we ervoor kunnen zorgen dat het niet meer gebeurt.”

“Wordt het nog erger?”

Maar best ook, vindt Wim Caeyers (CD&V), burgemeester van Mol. Hij riep VITO officieel op om “met spoed en in volledige transparantie te onderzoeken of en welke risico’s er bestaan op gelijkaardige of sterkere aardbevingen in de toekomst”. Zijn volk is ongerust, zegt hij. Het komt nog niet in opstand tegen de centrale, maar het zit wel met vragen. “Was dit nu de zwaarste beving die de mensen moeten ondergaan? Was dit de enige keer, of zal dit blijven duren? En zal het erger worden? Misschien zijn er perfecte technische verklaringen, maar geef ze alsjeblieft. Onze mensen verdienen duidelijkheid, zodat op zijn minst de doembeelden kunnen verdwijnen. Men is bang dat het hier het nieuwe Groningen wordt.”

In de Nederlandse provincie Groningen beeft de aarde al jaren, als gevolg van gaswinning. Huizen vertonen er scheuren en verliezen hun waarde. Maar gas is geen geothermie, zegt Ben Laenen. “Wat ze ginder doen, is gas wegpompen, waardoor de druk in de diepe grondlagen daalt, waardoor die grondlagen worden samengedrukt, waardoor seismische activiteit ontstaat. Hier halen we water uit diepe kalksteen om het vervolgens weer te injecteren. We onttrekken dus geen massa aan de bodem, waardoor er ook geen grondlagen kunnen inklinken. En als wij onze activiteit stoppen, stopt ook de seismische activiteit.”

De geothermiecentrale in Mol is een proefproject. Bedoeling is om er in de komende jaren meer te bouwen, met als bedoeling Vlaanderen CO2-neutraal en minder afhankelijk van buitenlandse energie te maken.

Door Jesse Van Regenmortel en Marc Helsen
VOOR ABONNEES