Dit N+ artikel is exclusief voor jou als abonnee.

Abonnee worden? Kies je leesformule

05/07/2019 - Binnenland
camera closecorrect down facebook gplus Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

Op verschillende plaatsen mogen boeren geen water pompen uit waterlopen.  ptb

In Antwerpen en Limburg mogen boeren al geen water meer oppompen

Alweer droogtealarm

In Antwerpen en Limburg is het al zover: boeren mogen geen water meer pompen uit verschillende waterlopen. Opnieuw viel er te weinig regen. Opnieuw kampen we met waterschaarste, en riskeren we een algemeen sproeiverbod. Hadden we dit dan niet zien aankomen? “Toch wel, maar op zo’n korte termijn kunnen we de waterschaarste niet oplossen”, zegt professor Patrick Willems (KU Leuven). “De overheid moet nu wel in actie schieten.”

West-Vlaanderen. Het waterpeil van de IJzer staat dertig centimeter lager dan normaal. Plezierbootjes hebben onvoldoende diepgang om te varen, dus blijven ze aan wal. Limburg. Boeren mogen geen water meer pompen uit verschillende kleinere waterlopen om hun akkers te besproeien. Antwerpen. Hetzelfde verhaal.

U snapt het: door de aanhoudende droogte laat de waterschaarste zich intussen op verschillende plekken in Vlaanderen voelen. “De kans is groot dat andere gebieden – West-Vlaanderen op kop – zullen volgen met verboden om water op te pompen”, zegt waterbouwkundige Patrick Willems (KU Leuven). “Wat we nu zien, is eigenlijk het in werking treden van een soort afschakelplan. De overheid maakt werk van zo’n officieel plan tegen volgend jaar, maar nu gebeurt het al ad hoc. De provincies nemen nu eerst maatregelen om de natuur te beschermen.”

Wil dat zeggen dat het sproeiverbod om de hoek loert? Herinner u vorige zomer, toen we onze auto’s niet meer mochten wassen of onze gazons besproeien met leidingwater. “We moeten een onderscheid maken tussen het water in de rivieren en het grondwater”, zegt Willems. “In de rivieren zakken de standen veel sneller dan onder de grond.”

Maar de pompverboden zijn wel de eerste tekenen van een watertekort. En het is niet dat we met gigantische voorraden zitten diep onder de klei. Integendeel: zeventig procent van de grondwaterstanden waren volgens de laatste cijfers begin juni laag tot zeer laag voor de tijd van het jaar. En het is er met de hittegolf eind juni niet beter op geworden.

Meteen opgeslurpt

De schaarste is een gevolg van de droogte vorige zomer. Afgelopen winter viel te weinig water om die te compenseren. “Onze uitgangspositie was dus al heel slecht”, zegt Niko Verhoest, professor in het watermanagement (UGent). “En de weinige regen die nu valt, wordt meteen opgeslurpt door de planten.”

Hadden we dit niet kunnen voorkomen? “Op zo’n korte termijn had de overheid weinig kunnen doen”, zegt Willems. “Op lange termijn kunnen we bedrijven en boeren verplichten om zelf regenwater te capteren of collectieve regenputten te installeren onder pleinen in de steden.”

Cruciaal volgens de experts is ook minder beton in Vlaanderen. Zo krijg je meer plekken waar het water in de grond kan infiltreren. Verhoest schetst een beeld van steden vol poelen die vollopen wanner het regent en langzaam het water in de grond doen insijpelen. “We kunnen er dus iets aan doen, maar dan moet de overheid wel nu in actie schieten”, zegt Willems.