Zwart op wit: “Er liggen Amerikaanse kernwapens in Kleine Brogel”

Dat er kernwapens liggen in Kleine Brogel is al decennialang een publiek geheim, de luchtmachtbasis is dan ook al jarenlang het doelwit van vredesactivisten. Foto: AP, MHB

Peer -

Het was al decennialang een publiek geheim, maar is nu ook zwart op wit bewezen: er liggen Amerikaanse kernwapens op de luchtmachtbasis in Kleine Brogel. Dat blijkt uit een document van het NAVO-parlement.

“Binnen de context van de NAVO stellen de Verenigde Staten ongeveer 150 nucleaire wapens op in Europa, met name B61-vrijevalbommen, die zowel door Amerikaanse als geallieerde vliegtuigen kunnen worden ingezet. Deze bommen zijn opgeslagen in zes Amerikaanse en Europese basissen: Kleine Brogel in België, Büchel in Duitsland, Aviano en Ghedi-Torre in Italië, Volkel in Nederland en Inçirlik in Turkije.”

Die zin staat te lezen in het niet-geclassificeerde rapport “A new era for nuclear deterrence? Modernisation, arms control, and allied nuclear forces”, een officieel document over de vernieuwing van de Amerikaanse kernwapens in Europa dat werd opgesteld door de rapporteur van het Defense and Security Committee van het NAVO-parlement. Dat orgaan maakt formeel geen deel uit van de NAVO, maar houdt er wel toezicht op. Exemplaren daarvan werden in april uitgedeeld aan parlementsleden van de NAVO-lidstaten tijdens een vergadering in de Slovaakse hoofdstad Bratislava.

Zwart op wit: “Er liggen Amerikaanse kernwapens in Kleine Brogel”
Zwart op wit in een officieel document van het NAVO-parlement: er liggen kernwapens in Kleine Brogel. Foto: if

Het document werd vorige week ook gepubliceerd op de website van het NAVO-parlement, maar in die nieuwe versie is de bewuste passage geschrapt en vervangen door de vagere omschrijving: “Vaak genoemde Europese Bondgenoten met geschikte vliegtuigen (voor B61-kernbommen, nvdr.) zijn België, Duitsland, Italië, Nederland en Turkije.”

Zwart op wit: “Er liggen Amerikaanse kernwapens in Kleine Brogel”
Op de website van het NAVO-parlement staat nu een aangepaste versie. Foto: NAVO Parliament

Publiek geheim

Dat er kernwapens gestockeerd liggen in Kleine Brogel is al decennialang een slecht bewaard publiek geheim. De wapens liggen er naar verluidt al sinds 1961, toen er daarvoor een speciaal munitiecomplex bewaakt door Amerikaanse militairen gebouwd werd. Oorspronkelijk ging het om 60 B28-bommen, sinds 1989 gaat het na enkele moderniseringen vermoedelijk om nog 11 bommen van het type B61.

Zwart op wit: “Er liggen Amerikaanse kernwapens in Kleine Brogel”
Patrik Vankrunkelsven bij een bestorming van de luchtmachtbasis in 2006. Foto: MHB

Vredesactivisten van de ngo Bomspotting/Vredesactie protesteerden doorheen de jaren geregeld tegen de aanwezigheid van de kernwapens in Kleine Brogel, vaak vergezeld door bekende politici als Patrik Vankrunkelsven.

Toch wilde de Belgische overheid - gebonden aan het non-proliferatieverdrag dat ons land in 1968 had ondertekend - de aanwezigheid van de kernwapens nooit officieel erkennen. “Confirm nor deny” (“Bevestig noch ontken”) bleef al die tijd het devies. Ook nu klinkt het ferm “Geen commentaar. Ik kan niets ontkennen of bevestigen over kernwapens in België” bij het kabinet Defensie.

Niet dat iedereen niet beter wist: zo bevestigde toenmalig minister van Defensie Pieter De Crem de aanwezigheid van kernwapens met een ongelukkige uitspraak in 2008, lekten er in 2010 Amerikaanse diplomatieke telegrammen uit waarin sprake was van kernwapens in België, en sprak voormalig premier Jean-Luc Dehaene zich na zijn afscheid van de politiek uit tegen de Amerikaanse kernwapens in ons land.

LEES OOK. Kernbommen in Kleine Brogel: hoe gevaarlijk zijn ze? Hoeveel zijn het er? En hoe geraken we ervan af? (+)

“Geen officieel NAVO-document”

Het document waarin sprake is van kernwapens is voor alle duidelijkheid “geen officieel NAVO-document”, zoals een verantwoordelijke van de verdragsorganisatie in de loop van dinsdag ook benadrukte. De NAVO wil verder geen commentaar geven over het nucleair arsenaal. “Het document waarvan sprake is een ontwerprapport van parlementsleden van NAVO-lidstaten die samenkomen binnen de parlementaire assemblee van de NAVO. Dit is geen officieel NAVO-document”, luidt het.

Zwart op wit: “Er liggen Amerikaanse kernwapens in Kleine Brogel”
Wouter De Vriendt Foto: BELGA

Wouter De Vriendt (Groen): “Die wapens moeten zo snel mogelijk ons land uit”

“Dit rapport bewijst dat de hypocrisie rond de kernwapens moeilijk vol te houden is”, reageert Groen-Kamerlid Wouter De Vriendt, die het rapport aan onze redactie bezorgde. “Iedereen wéét dat die bommen er liggen. Alleen blokkeert de regering elk democratisch debat door hun aanwezigheid te ontkennen. Dat we daarmee delicate informatie zouden vrijgeven aan landen zoals Rusland of China, is onzin. Zij weten al lang dat Kleine Brogel een nucleaire basis is. Laten we dus de hypocrisie daarover stoppen. Die wapens moeten zo snel mogelijk ons land uit.”

De Vriendt wijst erop dat de Verenigde Staten het enige land ter wereld is dat kernwapens blijft stationeren in andere landen. “Kernwapens zijn vreselijke wapens, en maken geen onderscheid tussen militaire doelen en burgers. België heeft niet alleen goede politieke en morele redenen om de kernwapens te verwijderen, maar ook een internationale juridische verplichting. Het gaat immers in tegen het non-proliferatieverdrag dat België heeft getekend. Volgens dat artikel mogen niet-nucleaire staten op geen enkele manier, direct of indirect, de transfer van of controle over kernwapens aanvaarden.”

 

 

Groen en Ecolo kondigen daarom aan dat ze vandaag een wetsvoorstel zullen indienen dat kernwapens in ons land moet verbieden.

 

 

Ze krijgen daarin dinsdagochtend bijval van SP.A. Ook partijvoorzitter John Crombez dringt op Twitter aan op een “transparant debat”, en wil naar eigen zeggen dat België “eindelijk kiest voor nucleaire ontwapening” en de verwijdering van de aanwezige kernwapens.

 

 

Door jvh
VOOR ABONNEES