Abonnee worden? Kies je leesformule

27/07/2019 - Binnenland
camera closecorrect down eyefacebook Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

  DVH

Tientallen treinen afgeschaft, reizigers in ziekenhuis, rampenplan afgekondigd

Passagiers én spoorbonden eensgezind: “NMBS bereikt nieuw dieptepunt”

Onze spoorwegen hadden al geen te beste reputatie, maar de chaos van de voorbije dagen “is een nieuw dieptepunt”, zeggen boze reizigers, TreinTramBus én de spoorvakbonden. Opmerkelijk: de federale gezondheidsinspectie vraagt reizigers niet zomaar op een overvolle trein te stappen, ook al geraak je dan misschien niet meer thuis.

Daarom is hitte zo nefast voor het spoor Na de hitte: de spoorstaking

“Het was gewoon de hel”, zeggen treinreizigers die donderdagavond op een propvolle trein van de kust terug naar het binnenland reden. Propvol, omdat verschillende treinen op dat traject waren afgeschaft door het warme weer.

Maar ook op deze trein liep de temperatuur extreem hoog op, waarna paniek uitbrak. “Sommige mensen zakten door hun benen”, getuigen passagiers. In het station van Gent werden de toegesnelde hulpdiensten vervolgens met zo veel oververhitte passagiers geconfronteerd dat het medisch rampenplan werd afgekondigd. Achttien mensen hadden verzorging nodig, negen werden zelfs naar het ziekenhuis gebracht.

Eerder op de dag vielen ook al twee Thalys-treinen plots stil. De passagiers zaten wel zeer lang vast op de snikhete treinen vooraleer de evacuatie op gang kwam. Ook hier belandde een passagier in het ziekenhuis.

“Totaal niet voorbereid”

Reizigers in het ziekenhuis, tientallen afgeschafte treinen: het zijn geen goede dagen voor NMBS en voor infrastructuurbeheerder Infrabel. Op voorhand hadden ze anders ferm aangekondigd goed voorbereid te zijn op het warme weer. Maar tot woede van veel getroffen passagiers nuanceerden beide bedrijven vrijdag de hinder en de problemen. “Het was toch ook niet dat het spoor platlag”, aldus Infrabel.

Bij reizigersvereniging TreinTramBus geloofden ze hun oren niet. “Voor ons is dit een nieuw dieptepunt”, zegt coördinator Peter Thoelen. “Het gestuntel waarmee de NMBS de problemen met stilgevallen en afgeschafte treinen aanpakte, en hoe ze vervolgens de getroffen reizigers behandelde, toont aan dat ze totaal niet is voorbereid op dit soort situaties.” De passagiers op de stilgevallen Thalys in Mechelen moesten bijvoorbeeld geëvacueerd worden met in elkaar geknutselde ladders. Ze wisten niet wat ze zagen. “We hopen echt dat de NMBS lessen trekt uit de voorbije dagen”, zegt Thoelen. “Want we zullen dit soort hittedagen nog meemaken.”

TreinTramBus wordt in zijn felle kritiek bijgetreden door de spoorvakbonden. Zij wijten de chaos van de voorbije dagen aan de opgelegde regeringsbesparingen, “waardoor de modernisering van de treinen is vertraagd en er nog heel veel treinen zonder airco rijden”.

ACOD Spoor roept de NMBS op bij extreme hitte voortaan slechts een beperkt aantal treinen te laten rijden, zodat het eventuele problemen veel beter in de hand kan houden. “De gezondheid van de reizigers en van het personeel moet primeren, niet het laten rijden van zo veel mogelijk treinen.”

Opmerkelijk: de federale gezondheidsinspectie – die donderdagavond in het station van Gent het medisch rampenplan afkondigde – vraagt dat ook reizigers hun verantwoordelijkheid nemen, door bij “extreem warm weer niet op een bomvolle trein te stappen, zeker niet met kindjes”. Probleem: veel reizigers hadden de voorbije dagen geen andere keuze, omdat ze door de vele afgeschafte treinen anders niet thuis geraakten.

Open VLD wil zo snel mogelijk tekst en uitleg van de NMBS. “De spoormaatschappij moet de treinen zonder airco zo snel mogelijk uit dienst nemen, en treinen mét airco maximaal inzetten”, aldus Kamerlid en mobiliteitspecialiste Marianne Verhaert. De liberale partij hekelt ook dat onlangs “treinen zonder airco nog gemoderniseerd zijn, voor 3 miljoen euro per stuk. Dat is weggesmeten geld en het zorgt er helaas voor dat er nog vijftien jaar oververhitte treinen zullen blijven rondrijden.”

LEES OOK: Duizend oververhitte passagiers gestrand in Gent-Sint-Pieters na evacuatie uit bomvolle trein: “Het was de hel”

Het is mogelijk om de spoorweginfrastructuur aan te passen aan warmere temperaturen  Joren De Weerdt

Daarom is hitte zo nefast voor het spoor

Hoe komt het dat het spoor zozeer te lijden heeft onder de hitte? Dat heeft alles te maken met de impact van de warmte op de rails en op de bovenleiding.

Spoorstaven worden vandaag afgeregeld op een temperatuur van 25 graden. Bij die temperatuur zijn ze spanningsneutraal. Bij elke graad boven de 25 graden komt er op het spoor een kracht bij tussen 1,5 tot 2 ton. Donderdag maten medewerkers van Infrabel een temperatuur van 55 graden op de sporen. Dat wil dus zeggen dat er een extra druk van 50 tot 60 ton op de sporen stond. Uitzettoestellen vangen gelukkig de extra druk op, of alle sporen zouden knikken.

De bovenleiding wordt afgesteld op 15 graden. Bij hoge temperaturen kunnen de kabels 10 tot 15 centimeter doorhangen. “Maar we moeten in België ook nog altijd rekening houden met een strenge winter”, zegt Thomas Baeken van Infrabel. “Het is dus een compromis vinden tussen warm en koud. Want bij echt koude temperaturen kunnen de sporen en de bovenleiding breken omdat het metaal dan krimpt.”

“Het is mogelijk dat we de spoorweginfrastructuur afstemmen op warmere temperaturen”, aldus Baeken. “Maar we moeten eerst alles grondig analyseren voor we onze 3.600 kilometer spoor aanpassen.” (thv)

Na de hitte: de spoorstaking

Door een staking van de treinbegeleiders aangesloten bij de onafhankelijke spoorbond OVS zal het treinverkeer vandaag, zaterdag, verstoord zijn. Twee op de vijf treinen zijn geschrapt.

“We betreuren de actie en hebben een alternatieve dienstregeling uitgewerkt, waardoor drie op de vijf treinen wel rijden. Van en naar de kust rijden de meeste IC-treinen, en het treinaanbod naar Tomorrowland en de Gentse Feesten is verzekerd”, zegt Dimitri Temmerman van de NMBS.

Van en naar de kust rijden vandaag dus de meeste IC-treinen. Het gaat om de treinen tussen Eupen en Oostende en de treinen tussen Genk en Blankenberge. Deze treinen stoppen in verschillende grote stations. Dit is ook goed nieuws voor wie naar de Gentse Feesten wil, want deze treinen stoppen in Gent-Sint-Pieters.

De meeste extra treinen naar de kust en andere toeristische bestemmingen die normaal tijdens de zomervakantie worden ingezet, rijden zaterdag niet.

In een aantal kleinere stations (o.a. Bilzen, Herstal, Lommel, Tongeren) zullen zaterdag amper of geen treinen stoppen. De NMBS raadt alle reizigers aan hun reis zorgvuldig te plannen via de online routeplanner van NMBS. Die is te vinden op de website van de spoorwegen.

De treinbegeleiders protesteren met hun actie tegen het personeelsgebrek bij het spoor, zozeer dat ze amper vakantie kunnen nemen.

 (tg)

Nu in het nieuws