Familie verstopte dagboek van ‘Poolse Anne Frank’ 70 jaar in een kluis, tot haar nichtje er lucht van kreeg

Themabeeld Foto: ss

Toen Renia Spiegel 15 was, begon ze een dagboek bij te houden. Een dagboek waarin ze vertelt over haar vriendje en het leven als joodse onder het nazibewind in Polen. Zelfs het moment van haar dood wordt erin beschreven, een laatste toevoeging aan het dagboek door haar vriend. Die verstopte het boek en stuurde het na de oorlog naar de zus van Renia. Meer dan 70 jaar later zal het dagboek gepubliceerd worden.

Het dagboek beschrijft hoe Renia niet alleen de bezetting van Polen door de nazi’s beleefde, maar ook die door de Russen. Het boek is meer dan 700 pagina’s lang en naast verhalen over haar schoolwerk en hoe ze verliefd werd op haar vriend Zygmunt Schwarzer, bevat het ook beschrijvingen van de gruwel van die periode. “Ik woon hier nu, de wereld is van mij afgesloten en ik ben gescheiden van de wereld”, schreef ze toen ze in 1942 gedwongen werd in een getto te leven.

Alleen al het feit dat het dagboek de oorlog en de vele jaren nadien overleefde, is een klein wonder. Nadat Renia en zijn ouders vermoord werden, schreef Zygmunt een laatste passage in het dagboek: “Drie schoten! Drie levens die verloren zijn! Alles wat ik kan horen zijn schoten, schoten.” Voor hijzelf naar Auschwitz gevoerd zou worden, vond hij echter een veilige bergplaats voor het boek.

Zygmunt overleefde de oorlog en stuurde het boek naar de zus van Renia in New York. Zowel de zus als de moeder van Renia konden zich er echter niet toe brengen om haar verhaal te lezen en stopten het boek veilig weg in een kluis. Daar bleef het tot 2012, toen het nichtje van Renia lucht kreeg van het bestaan van het dagboek van haar tante. Ze liet het vertalen en op 17 september zal het boek uitgebracht worden. “Het is een uitzonderlijke geschiedenis van zowel de horror van oorlog als van het leven dat zelfs in de duisterste tijden kan bestaan”, zo laat de Britse uitgever van het boek alvast optekenen.

Door nkdr