Dit N+ artikel is exclusief voor jou als abonnee.

Abonnee worden? Kies je leesformule

17/09/2019 - Binnenland
camera closecorrect down facebook gplus Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

Uiterlijk op 31 oktober komen er verkiezingen bij PS. Paul Magnette (r) lost dan Elio Di Rupo af aan het hoofd van de partij.  BELGA

Paul Magnette neemt PS-scepter over van Elio Di Rupo

Eindelijk uit de schaduw van zijn leermeester

Paul Magnette zou zijn voorganger Elio Di Rupo nooit een mes in de rug hebben gestoken. Vandaar dat de charmante professor uit Charleroi wel heel lang moest wachten om de PS-scepter over te nemen. Nochtans is de toekomstige voorzitter van de Franstalige socialisten stouter dan de afscheidnemende. N-VA zal dus snel doorhebben wat Di Rupo nog niet durfde te zeggen: PS heeft N-VA niet nodig voor een federale regering.

Partijen kibbelen over plaats in Vlaams Parlement

Zelfs nu hij aanvaard heeft dat hij niet langer de numero uno zal zijn, heeft Elio Di Rupo (68) het liever over een “triootje” aan het hoofd van PS, dan dat hij Paul Magnette al helemaal vrije baan geeft. Magnette (48) gunt zijn leermeester nog dat plaatsje bij de federale onderhandelingen. “Paul is heel loyaal en zal dat altijd blijven”, zegt Tineke Sonck, al tien jaar lang zijn medewerkster. “Het zou raar zijn voor hem om Di Rupo met al zijn ervaring aan de kant te schuiven.”

In 2007 kwam Di Rupo de politicoloog halen aan de ULB, om te bemiddelen in het door corruptie geteisterde PS-bestuur van Charleroi. Nadat Magnette enkele schepenen aan de kant had geschoven, werd hij prompt als wit konijn in de Waalse regering gedropt. Het duurde nauwelijks een paar jaar voor hij de gedoodverfde opvolger van Di Rupo werd genoemd. Toch moest hij dus tot nu wachten voor hij het ook echt werd. De overdracht is het eindspel van een lang uitgesponnen paringsdans tussen de geduldige ambitie van Magnette en het lang uitgestelde besef bij Di Rupo dat hij ooit eens plaats zou moeten ruimen.

Drie boeken per week

De voorbije jaren zorgde Magnette als populairste Waalse politicus voor zoveel druk op de ketel dat Di Rupo niet anders kon dan een doorgezette decumul door te voeren. Nochtans zijn beide boegbeelden er zelf altijd in geslaagd om tal van topfuncties te blijven combineren. “Magnette kan nu wel PS-voorzitter worden, er is geen sprake van dat hij het burgemeesterschap van Charleroi zal doorgeven”, zegt zijn collega-politicoloog Pascal Delwit (ULB).

Magnette heeft ook nog drie kinderen uit een eerste huwelijk en een kind uit zijn huidige huwelijk. ’s Avonds, voor het slapengaan, bakt hij brood om tot rust te komen. En op het vliegtuig richting de zoveelste handelsmissie waar hij als minister-president naartoe trok, las hij boeken terwijl zijn collega’s lagen te slapen. ‘Belezen’ is dan ook een typering die bij al zijn kennissen spontaan naar boven komt. “Drie boeken per week”, zegt Sonck. Romans zijn daar niet bij. “Hij is erg rationeel”, zegt Geert Bourgeois (N-VA), die hem goed leerde kennen als collega-minister-president. “Er is een vorm van wederzijds respect ontstaan. Hij heeft mij zelfs eens gevraagd om voor de meegereisde Waalse ondernemers te komen speechen.”

Bourgeois was dan ook aangenaam verrast door de drive waarmee Magnette “heel sterk” de Waalse economische groei wilde promoten. “Net daarom was ik stomverbaasd toen hij zich plots om ideologische redenen begon te verzetten tegen CETA, de Europese handelsovereenkomst met Canada.” Magnette zette zichzelf daarmee internationaal op de kaart, is sindsdien een veelgevraagde spreker bij sociaaldemocratische partijen over heel Europa, maar toonde er ook een staaltje van zijn onverzettelijkheid waarop N-VA de komende maanden wellicht haar tanden zal stukbijten.

Op eenzame hoogte

In tegenstelling tot zijn voorganger, spreekt de charmante Magnette ook vloeiend Spaans, Italiaans, Engels én Nederlands. “Dat laatste heeft hij geleerd toen hij federaal minister was”, zegt Sonck. “Twee weken taalbad in Spa waren voldoende. En een hoop parlementaire vragen die ik telkens weer goed moest voorbereiden.”

In die tijd trachtte Magnette ook om de PS-politiek aan de Vlamingen uit te leggen. “Hij wil dat nog steeds”, zegt Sonck. Maar dat betekent niet dat PS rekening zal houden met de overwinning van rechts in Vlaanderen. “PS heeft niets te winnen bij een coalitie met N-VA”, zegt politicoloog Carl Devos (UGent). “Of het nu Magnette is of Di Rupo, ze willen allebei een paarsgroene regering. PS is als enige incontournable voor een federale regering. N-VA is dat niet.”

Bovendien wacht Magnette de lastige taak om zijn partij er weer bovenop te helpen. Hijzelf bevond zich op 26 mei met net geen 300.000 voorkeurstemmen voor Europa op eenzame hoogte. Maar PS verloor 10 procent over de laatste vijf verkiezingen. “Reken daarbij de winst van Ecolo en PTB en je weet dat PS niet met N-VA in een regering zal stappen”, zegt Delwit. “Bovendien onthouden de socialisten van de Zweedse coalitie dat N-VA een onbetrouwbare partner is gebleken. En waarom zouden ze toetreden tot een coalitie met N-VA, Open VLD en MR als ze ook een linkse coalitie kunnen smeden?”

Di Rupo wilde ten opzichte van N-VA “nog geen enkele brug opblazen”. Bij Magnette klinkt dat vandaag zo: “We zien niet in hoe we met hen kunnen samenwerken. We zijn het over niets eens, behalve over dierenwelzijn.”

Partijen kibbelen over plaats in Vlaams Parlement

Een Vlaamse regering is er nog niet, maar in het parlement zijn de partijen wel al aan het kibbelen over hun plaats in het halfrond. Aanleiding is een vraag van N-VA. Zij wil dat haar parlementsleden in één groep samen kunnen zitten. De N-VA-fractie zit namelijk al enkele jaren gedeeltelijk in het middenblok en gedeeltelijk in de rechterzijvleugel, gescheiden door een gangpad. Het zou “psychologisch” beter zijn om samen te voegen.

Alleen leidt die vraag tot een onmogelijke puzzel. De diensten van het Vlaams Parlement hebben vier voorstellen uitgetekend, maar geen enkel krijgt de steun van alle partijen. In één scenario zitten N-VA en Vlaams Belang samen in het middenblok, maar daartegen is er verzet van CD&V, dat niet naar een zijvleugel wil verhuizen. Een alternatief is dat Open VLD en SP.A in het midden bij N-VA zitten, maar dan zitten de tegenpolen Vlaams Belang en PVDA samen in één zijvleugel. Bovendien botst dat op hetzelfde CD&V-bezwaar. De zaak wordt nu verder besproken.

Intussen heeft het parlement zich ook gebogen over de vraag wat er gebeurt als er tegen komende maandag nog geen nieuwe Vlaamse regering is. Normaal zou de minister-president dan een toespraak geven, maar het ziet ernaar uit dat Jambon die deadline niet haalt. In dat geval zal het parlement wel de formele plichtplegingen doen en dan komt er volgende week een commissie bijeen waar parlementsleden vragen kunnen stellen aan de huidige Vlaamse regering in lopende zaken.(pl)