Amnesty: “Erosie van rechten en vrijheden in Hongkong begon lang voor de uitleveringswet”

Bron © BELGA

Foto: REUTERS

Onder het mom van “nationale veiligheid” ging China de voorbije jaren steeds vaker over tot de censuur, de vervolging en het lastigvallen van Hongkongse activisten en journalisten, stelt mensenrechtenbeweging Amnesty International vast. De omstreden uitleveringswet vormt dus slechts het topje van de ijsberg.

Door de toenemende invloed van China staan de mensenrechten in Hongkong al verschillende jaren onder druk. Dat blijkt uit het rapport Beijing’s Red Line in Hong Kong (Pekings rode lijn in Hongkong). Daarin beschrijft Amnesty International hoe het recht op vrije meningsuiting, vereniging en vreedzaam vergaderen in Hongkong steeds verder beperkt wordt.

De mensenrechtenorganisatie zegt dat de Hongkongse autoriteiten al sinds de protesten van de zogenaamde Paraplubeweging, in 2014, een repressiever beleid voeren. “De gestage erosie van rechten en vrijheden in Hongkong begon lang voor er sprake was van de uitleveringswet”, zegt Joshua Rosenzweig, hoofd van Amnesty’s regionale kantoor voor Oost-Azië. “De Chinese autoriteiten hebben, samen met de leiders van Hongkong, jarenlang geknibbeld aan de speciale status die Hongkong verondersteld wordt te genieten, met betrekking tot de bescherming van de mensenrechten. Voor de miljoenen die deze zomer in Hongkong de straat op gingen, is de uitleveringswet slechts het topje van de ijsberg.”

Rode lijn

Amnesty International verwijst ook naar de “rode lijn” die de Chinese president Xi Jinping in 2017 voor Hongkong instelde. Die maatregel moest China vrijwaren van elke poging om haar soevereiniteit of veiligheid in gevaar te brengen. Maar zowel China als Hongkong gingen die rode lijn steeds ruimer interpreteren. Daardoor kan nu ook de gewone uitoefening van rechten als een overschrijding ervan worden gezien.

Zo verklaart een journalist in het rapport dat hij wekelijks telefoontjes kreeg van Chinese regeringsfunctionarissen, die druk op hem uitoefenden om kritiek op president Xi Jinping te minimaliseren. Medewerkers van ngo’s zeggen dan weer dat zij herhaaldelijk werden geïntimideerd door Hongkongse en Chinese functionarissen en dat ze gedwongen zelfcensuur toepasten om hun financiering te vrijwaren.

Uitleveringswet

Amnesty: “Erosie van rechten en vrijheden in Hongkong begon lang voor de uitleveringswet”
Foto: REUTERS

Begin juni kwamen in Hongkong één miljoen mensen op straat tegen een nieuwe uitleveringswet. De regeling moest het mogelijk maken om criminelen ook aan Taiwan én aan het Chinese vasteland uit te leveren. Dat was volgens veel opposanten niet meer of minder dan een politieke bom, omdat het de fundamenten van het semi-autonome statuut van Hongkong raakte. Toen het Verenigd Koninkrijk in 1997 de macht in Hongkong overdroeg aan China, werd de zogenaamde “een land, twee systemen”-formule afgesproken. Die garandeert onder andere een strikte scheiding van de rechtssystemen. Die vuurmuur is volgens veel Hongkongers de ultieme garantie dat hun vrije samenleving beschermd wordt tegen autoritaire tendensen in China.

Het protest dat in juni startte, blijft tot vandaag aanhouden. Volgens Amnesty gebruikte de politie tijdens die recente protestbetogingen in Hongkong herhaaldelijk onnodig en excessief geweld. De mensenrechtenorganisatie dringt daarom aan op een onafhankelijk onderzoek naar het politieoptreden.

Door GG