Dit N+ artikel is exclusief voor jou als abonnee.

Abonnee worden? Kies je leesformule

29/09/2019 - Nieuws
camera closecorrect down facebook gplus Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

Facebook is in Australië een experiment gestart waarbij het aantal ‘likes’ verborgen wordt.  rr

Bant Facebook de vind-ik-leuk-score?

Als je het aantal likes wil kennen, moet je zelf tellen

Facebookgebruikers in Australië kunnen sinds dit weekend niet meer zien hoeveel mensen hun berichten ‘leuk vinden’. Maar is Facebook nog wel Facebook als je geen duimpjes meer kunt tellen?

Om de twee minuten Facebook, Instagram of Twitter checken om te kijken hoeveel likes je al hebt voor je foto of kloeke oneliner: je betrapte jezelf, of je partner, er vast al op. De kick van de likes is wat socialenetwerksites verslavend maakt, beweren psychologen al jaren. Maar ze kunnen ook sociale druk veroorzaken en dus depressieve gevoelens, zeggen diezelfde (of andere) psychologen.

Op jacht naar wat positieve media-aandacht, of zelfs uit heuse bezorgdheid om zijn gebruikers, experimenteert Instagram (een onderdeel van Facebook) er daarom al enkele maanden mee: het aantal ‘likes’ verbergen. Vanaf vrijdag wordt hetzelfde idee ook getest op Facebook zelf, om te beginnen alleen in Australië.

Zelf tellen

Het blauwe duimpje is voor velen onlosmakelijk verbonden met Facebook. Nochtans voegde Mark Zuckerberg het pas in 2009 toe. De bedoeling was om de interactie op het sociale netwerk te verhogen. Reageren op een bericht kon voortaan zonder te hoeven nadenken over de juiste bewoording, en zonder tekst te tikken: gewoon klikken op het duimpje. Dat had nog een ander voordeel: het zorgde voor een positieve sfeer. Want in tegenstelling tot de online forums waar Mark Zuckerberg het idee jatte, besloot hij om er geen ‘vind ik niet leuk’-knop naast te zetten.

Dat we verlangen naar bevestiging, ligt in de menselijke natuur. Maar wat ligt daar nog meer in? Tellen! Al snel gingen we onze ‘score’ vergelijken met die van vorige week, of die van anderen. Wie hoog scoorde, ontleende daaraan een nieuw soort status: de influencer was geboren.

Maar hoe werkt dat dan, een Facebook waarop je het aantal likes niet meer ziet? Je kunt nog altijd iemands foto leuk vinden, natuurlijk. En die persoon kan dat nog altijd zien. Alleen: om het totaal aantal likes te achterhalen, moet je zelf gaan tellen. Wie het aantal likes écht belangrijk vindt, zal dat uiteraard doen. Of, als het een influencer met veel volgers en een ­stevig budget betreft: laten doen.

Een tijdbesparende maatregel wordt het dan ook niet. Maar de aandacht verschuift misschien wel van hoevéél likes je krijgt, naar wélke mensen het leuk vinden. Of ook misschien: naar welke mensen je foto nog níét hebben geliket.

Kerk in het midden

Facebook scoort alvast wat positieve aandacht met dit experiment: het bedrijf toont aan dat het luistert naar (sommige) kritiek. En het ontkracht een beetje de theorie dat het die like-telling opzettelijk gebruikt om ons verslaafd te houden. Misschien is dat zelfs de hoofdreden voor dit experiment, zou een cynicus kunnen opperen: Facebook wil zich van een sympathieke kant laten zien.

De vraag is ook nog maar of Facebook écht van plan is om de like-score te bannen. Als blijkt dat de Austra­liërs evenveel – of zelfs méér – op Facebook hangen, dan is het ook in België weldra zover. Maar wat als blijkt dat de Australiërs zich voortaan gelukkiger voelen, maar minder vaak Facebook checken? Of, nog erger: minder gaan posten, met een mogelijk desastreus kettingeffect? Dan zou Facebook in eigen vlees snijden. Het zou blijk geven van een moed die Mark Zuckerberg in het verleden nog niet al te vaak heeft gedemonstreerd.

Facebook zou natuurlijk kunnen proberen om de kerk in het midden te houden: de likes-telling onzichtbaar maken voor wie ze niet wil zien, maar met de optie om ze toch weer terug te krijgen. Met andere woorden: een fletse non-maatregel. Eigenlijk is dat zelfs haast onvermijdelijk: als Facebook zelf geen manier aanbiedt om je telling te zien, springt een ander bedrijf wel in dat gat in de markt. Zoals dat gaat met alles op het internet: echt weg is je like-score nooit. Alleen de mensen die hem toch al niet belangrijk vonden, zien hem niet meer.

Een vis-noch-vleesmaatregel, dus. Dat is dan weer wél typisch Zuckerberg.