Turkse inval in Syrië is een feit: vijftien doden na eerste uren vol fel bekritiseerd geweld

Bron © Belga

Turkse militairen in het grensgebied. Foto: EPA-EFE

De inval van het Turkse leger in het noordoosten van Syrië is officieel begonnen. Dat heeft Turks president Recep Tayyip Erdogan aangekondigd. “We willen vrede brengen in de regio door de lokale gemeenschappen te bevrijden van terroristen”, zegt hij op Twitter. Er werden al tal van explosies en bombardementen waargenomen en de teller staat al op vijftien doden. Ook de grondoorlog is begonnen: de troepen zijn de grens overgestoken.

De aanvoer van Turks materieel en troepen is voltooid en een deel van de grensmuur in het noordoosten van Syrië is gesloopt, volgens een hoge Turkse functionaris. Volgens CNN Turk zijn er in de Syrische stad Ras al Ain, in het noordoosten van het land, meerdere explosies gehoord. Het zou gaan om bombardementen op vijf doelwitten. Bewoners spreken ook van overvliegende gevechtstoestellen. Die zouden volgens lokale media opgestegen zijn in de Turkse stad Ceylanpinar.

Een woordvoerder van de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF), een alliantie van Koerdische en Arabische strijders, heeft op Twitter gemeld dat Turkse gevechtsvliegtuigen begonnen zijn met bombardementen op burgerdoelwitten. “Er is enorm veel paniek bij de mensen in de regio”, aldus de woordvoerder. Er zijn ook twee mortiergranaten ingeslagen.

In de eerste uren van het Turkse offensief zijn al minstens vijftien mensen om het leven gekomen, onder wie acht burgers van wie twee kinderen waren. Dat heeft het in Groot-Brittannië gevestigde Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten (SOHR) gezegd. De andere doden zijn strijders van de door Koerden geleide Syrische Democratische Strijdkrachten, aldus het SOHR. Nog eens meer dan veertig andere mensen, onder wie dertien burgers, liepen verwondingen op.

Het Turkse ministerie van Defensie zegt dat grondtroepen inmiddels ook de grens zijn overgestoken. Volgens diverse media zouden ze op minstens drie plaatsen Syrië zijn binnengevallen, maar de Koerden melden dat ze het Turkse offensief teruggedrongen zouden hebben. Hoe dan ook is de grondoorlog woensdagavond dus eveneens van start gegaan.

Erdogan bevestigt

Er kwam snel officiële bevestiging van president Tayyip Erdogan. En in moderne tijden wordt de start van een oorlog aangekondigd met een bericht op Twitter. “Onze militaire operatie in Syrië, zij aan zij met het nationale Syrische leger, is begonnen.” Erdogans bericht kreeg de hashtag “OperationPeaceSpring” mee.

Trump net buiten, Erdogan meteen binnen

Meteen het startsein voor een oorlog tegen de strijders van de Koerdische Volksbeschermingseenheden (YPG), amper enkele dagen na de aankondiging van Amerikaans president Donald Trump dat de Amerikaanse militairen “eindelijk huiswaarts keren.” Het kwam Trump op een golf van verontwaardiging te staan, zelfs van sommige van zijn eigen bondgenoten.

Erdogan geeft op Twitter aan dat het doel van de oorlog tegen de Koerden is om een “veiligheidszone” te creëren waar ook deels de 3,6 miljoen Syrische vluchtelingen - momenteel op Turks grondgebied - heen kunnen. “Onze missie is om te verhinderen dat er een terroristische corridor komt aan onze grens”, aldus Erdogan. “We willen vrede brengen in de regio, de grenzen van het Syrische grondgebied herstellen en de lokale gemeenschappen bevrijden van terroristen.”

Trump zegt in een eerste reactie dat de VS de inval van Turkije niet goedkeuren. “De Verenigde Staten hebben het Turkije duidelijk gemaakt dat deze operatie een slecht idee is”, aldus Trump in een verklaring. In een telefoongesprek met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, zondag, had Trump echter wel zijn steun uitgesproken voor de aanval, om dat na zware interne en internationale kritiek later te nuanceren.

Belgische regering veroordeelt inval

De Belgische regering veroordeelt de Turkse inval in het noordoosten van Syrië. Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) woensdag gezegd in de Kamercommissie Buitenlandse Zaken. Samen met Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië heeft België erop aangedrongen en ervoor gezorgd dat de VN-Veiligheidsraad donderdag in spoedzitting samenkomt.

Europese leiders nemen Erdogan onder vuur

De rest van de wereld houdt de komende dagen en weken de adem in. Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker is bijvoorbeeld niet opgezet met de Turkse inval. Dat zei hij woensdagmiddag tijdens de plenaire vergadering in het Europees Parlement. “Ik roep Turkije op zich terughoudend op te stellen en om te stoppen met de militaire acties die al bezig zijn. Dit zal niet tot goede resultaten leiden. En als het plan is om tot een veilige zone te komen, verwacht niet dat de Europese Unie daaraan zal bijdragen. De EU wil enkel bijdragen voor échte politieke transitie.”

Ook Jens Stoltenberg, de secretaris-generaal van de NAVO, roept Turkije op tot terughoudendheid. “De NAVO is door de Turkse autoriteiten op de hoogte gebracht van hun operatie in het noorden van Syrië. Ik reken op Turkije om met terughoudendheid te handelen en ervoor te zorgen dat de overwinningen die we hebben behaald op ISIS niet in het gedrang komen”, aldus Stoltenberg. Hij voegt nog toe de kwestie vrijdag met de Turkse president Recep Tayyip te bespreken, tijdens een ontmoeting in Istanbul.

In het Nederlandse parlement is woensdag dan weer verontrust gereageerd. Partijen van de regeringscoalitie en oppositie pleiten voor maatregelen tegen Turkije. “Dit vraagt om krachtige sancties.”

“Repatrieer de kinderen”

Child Focus en de Vlaamse en Franstalige kinderrechtencommissaris vragen woensdagavond in een open brief aan de federale overheid om zo snel mogelijk de Belgische kinderen uit Syrië te repatriëren. “Wij, Child Focus, de kinderrechtencommissaris en le Délégué général aux droits de l’enfant, dringen er bij u op aan de noodtoestand voor deze regio te erkennen en alle geïdentificeerde en gelokaliseerde Belgische kinderen, zo snel mogelijk te repatriëren. Zonder uitzondering”, luidt het in de brief.

Volgens de organisaties beloofde België meer dan twee jaar geleden al om alle kinderen jonger dan tien naar België terug te halen, maar zijn er op dit moment nog maar zes weeskinderen teruggebracht. In de brief stellen de organisaties dat “de danteske omstandigheden in de Koerdisch-gerunde kampen, vooral het Al-Hol kamp, de voorbije jaren het leven van te veel Belgische kinderen hebben gekost”.

“Wij dringen er bij u op aan om alleen te handelen of in overleg met de betrokken Europese landen, zoals Frankrijk en Nederland en ervoor te zorgen dat de betrokken kinderen zo snel mogelijk en onder de best mogelijke veiligheidsvoorwaarden gerepatrieerd worden.”

Ankara verwerpt kritiek van Golflanden

De kritiek van sommige Golflanden op het offensief in Syrië werd woensdag door de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Cavusoglu verworpen. “Jullie hebben evenveel burgers gedood en uitgehongerd in Jemen. Met welk recht verzetten jullie zich nu tegen deze operatie?”, verklaarde Cavusoglu.

Hij verwees daarmee waarschijnlijk naar de kritiek van Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten en naar het conflict dat Jemen nu al meer dan vier jaar in de greep houdt. Dat conflict kostte inmiddels aan tienduizenden mensen, onder wie heel wat burgers, het leven en wordt door de Verenigde Naties vaak omschreven als de ergste humanitaire crisis ter wereld van dit moment.

Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten uitten beide woensdagavond forse kritiek op het Turkse offensief in het noordoosten van Syrië. Volgens de Saudische minister van Buitenlandse Zaken riskeert de Turkse “agressie” “negatieve gevolgen te hebben voor de veiligheid in en de stabiliteit van de regio” en dreigt het de “inspanningen te ondermijnen” die worden geleverd in de strijd tegen ISIS.

Door phu, gjs
VOOR ABONNEES