Dader van aanslag in Halle wilde bloedbad aanrichten en mensen wereldwijd inspireren: slachtoffers waren man van 20 en vrouw van 40

Bron © BELGA

Foto: REUTERS

Een dag na de schietpartij aan een synagoge in het Oost-Duitse Halle hebben de Duitse minister van Justitie en de federale procureur er donderdag geen twijfel over laten bestaan: het ging om terreur. De 27-jarige vermoedelijke dader Stephan Balliet had duidelijk de doelstelling om in de synagoge een bloedbad aan te richten en mikte met zijn daad op wereldwijde navolging. Hij handelde alleen en had antisemitische en rechtsextremistische motieven.

Stephan Balliet schoot voor de synagoge een vrouw dood. Daarna schoot hij in een kebabzaak in de buurt ook een man neer. In Landsberg, op zo’n 15 kilometer ten oosten van Halle, verwondde hij op zijn vlucht ook nog een stel. Hij wordt aangeklaagd voor tweevoudige moord en poging tot moord in negen gevallen. In zijn auto werden volgens federaal procureur Peter Frank vier kilogram explosieven aangetroffen.

Voordat hij twee mensen doodschoot, had de Duitser tevergeefs geprobeerd om met geweld de synagoge te bestormen. Meer dan 50 mensen vierden op dat moment in de synagoge Jom Kipoer, de Grote Verzoendag, het belangrijkste Joodse feest.

LEES OOK. Na dodelijke aanslag op synagoge: is de Jodenhaat in Duitsland weer in opmars? (+)

Extremisme

Minister van Justitie Christine Lambrecht beschouwt het rechtsextremisme als één van de grootste bedreigingen, die de rechtsstaat in Duitsland met alle middelen moet bestrijden. Het rechtsextremisme wordt volgens de SPD-politica ook steeds gewelddadiger en agressiever. De voedingsbodem begint vaak eerst met woorden, waarop dan daden volgen. Het is in het nationale belang dat de Joden in Duitsland in veiligheid kunnen leven, aldus Lambrecht. Ze kondigde aan voorstellen te zullen doen, hoe internetplatformen te verplicht om extreemrechtse uitlatingen te verhinderen.

Minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer liet weten dat de Joodse inrichtingen in Duitsland beter bescherming zullen krijgen. Hij wil het aantal effectieven in de veiligheidsdiensten ook “aanzienlijk” optrekken.

Kritiek op ordediensten

Woensdag kwam er kritiek op de ordediensten. De Joodse gemeenschap zei niet te begrijpen dat op een belangrijke dag als Jom Kipoer de synagoge in Halle geen extra politiebescherming kreeg.

Bondskanselier Angela Merkel zei dat alle grondwettelijke middelen zullen worden gebruikt om rechtsextremisme en antisemitisme te bestrijden. “Er is ‘zero tolerance’”, stelde ze op een conferentie van de metaalvakbonden in Nürnberg.

Schotwonden

Speciale eenheden konden Stephan Balliet woensdag uiteindelijk oppakken. Hij had schotwonden aan de hals. De nacht van woensdag op donderdag bracht hij door in een ziekenhuis in Weißenfels, in de deelstaat Saksen-Anhalt. Donderdag werd hij voor een operatie naar een ziekenhuis in Halle gebracht.

Bij de aanslag op de synagoge gebruikte de Duitser zelfgebouwde wapens. Volgens veiligheidsbronnen waren die niet op de juiste manier in mekaar gezet. Er wordt nog onderzocht of hij de wapens kocht op het ‘darknet’, een afgeschermd deel van het internet dat alleen met speciale software te ontdekken valt.

Slachtoffers geïdentificeerd

De slachtoffers van de aanslag zijn intussen geïdentificeerd. Het gaat om een veertigjarige vrouw uit Halle en een twintigjarige man uit Merseburg.

De vrouw was woensdagmiddag doodgeschoten door de dader aan de synagoge, de man werd even later doodgeschoten in een nabijgelegen kebabwinkel. De dader had ook tijdens zijn vlucht nog twee anderen verwond. Het gaat om een koppel dat een winkel heeft in Landsberg, 15 kilometer verderop. De 40-jarige vrouw en de 41-jarige man worden nog in het ziekenhuis behandeld voor schotwonden.

In Wiedersdorf, een wijk in Landsberg, zou de dader zijn eerste vluchtauto hebben geparkeerd en heeft hij een taxi gekaapt. De verdachte werd even later bij een auto-ongeluk op Autobahn 91 bij Werschen door speciale eenheden gearresteerd. Ook hij was gewond, en werd naar het ziekenhuis gebracht.

Bloemen neergelegd

Ondertussen heeft minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer de plaats bezocht en heeft die bloemen neergelegd aan de bewuste synagoge. Ook bondspresident Frank-Walter Steinmeier bezocht Halle op donderdag en riep op tot solidariteit met het Joodse volk. “Deze dag is een dag van schaamte en schande”, zei Steinmeier tijdens zijn bezoek. Het land moet zijn verantwoordelijkheid nemen en een duidelijke houding aannemen, aldus de bondspresident. “De geschiedenis herinnert ons eraan dat het heden ons op de proef stelt.”

Hij benadrukte dat de overgrote meerderheid van de bevolking wel de Joodse samenleving in Duitsland wil. “We moeten dit laten zien - en niet alleen in deze dagen”, zei Steinmeier.

Door gjs