Studie bevestigt theorie van Vlaamse regering: prijzen zullen 10 procent zakken door schrappen woonbonus

Foto: MARC HERREMANS - MEDIAHUIS

Het afschaffen van de woonbonus zou de ­woningprijzen in Vlaanderen over twee jaar met 10 procent kunnen doen dalen. Dat zegt Sven Damen, onderzoeker aan de KU Leuven. Omdat ons budget daalt, zullen ook de prijzen dalen, luidt de theorie. Ondertussen buigt de Vlaamse regering zich op haar eerste ministerraad over de afschaffing ervan.

De ingreep van de nieuwe Vlaamse regering die het meest stof deed opwaaien, is de afschaffing van de woonbonus. Het systeem bestond in Vlaanderen al jaren en gaf mensen die een woning aankopen, een flinke financiële duw in de rug. Voor koppels bedroeg het voordeel tot zo’n 37.000 euro over de volledige looptijd van de lening.

3.000 euro minder

Maar vanaf 1 januari is het met die woonbonus definitief gedaan. In ruil daarvoor worden de registratierechten – die je meteen bij de aankoop moet betalen – van 7 naar 6 procent gebracht. Voor een woning van 300.000 euro betekent dat 3.000 euro minder. Dat voordeel compenseert dus lang niet de afschaffing van de woonbonus.

Maar volgens de regering was het nét die woonbonus die ertoe leidde dat huizen duurder werden. En dat lijkt onderzoeker Sven Damen (KU Leuven) nu ook te bevestigen. “Op basis van ons wetenschappelijk model verwachten we dat de gemiddelde prijs voor een woning in Vlaanderen op middellange termijn 9 à 13 procent lager zal liggen door de afschaffing”, zegt hij.

Damen schreef in 2014 al mee aan een studie die aantoont dat de evolutie van huizenprijzen volledig bepaald wordt door de som die potentiële kopers kunnen lenen. Met andere woorden: hoe groter het te spenderen budget, hoe hoger de huizenprijzen. De woonbonus, lagere rente of een hoger inkomen maken het alle drie mogelijk om meer te lenen, en net dat stuwt de woningprijzen de lucht in. Maar wanneer er geen woonbonus meer is, zakt het budget van gezinnen, en zakken dus ook de prijzen.

Twee jaar wachten

Maar verwacht op 2 januari geen spectaculaire afprijzingen in het immokantoor. “De daling zal zich op middellange termijn voordoen. Gemiddeld duurt het twee jaar voor de verwachte prijsstijgingen of -dalingen ook helemaal in de werkelijke prijzen te zien zijn”, zegt Damen.

Of die voorspellingen ook zullen uitkomen, valt af te wachten. In 2015 werd de woonbonus al eens hervormd en toen dacht men dat de prijzen tot 8 procent zouden dalen. Maar omdat de rente toen nog flink zakte, konden kopers toch meer spenderen waardoor die daling is uitgebleven.

Jambon zoekt oplossing

Op zijn eerste echte ministerraad buigt de Vlaamse regering zich over het probleem. “We hebben nu een objectieve studie gezien die ons gelijk geeft”, zei Jambon bij de start van de ministerraad. “Nu moeten we zorgen dat alles ordentelijk kan verlopen voor wie nu nog een huis wil kopen. We zullen vandaag duidelijkheid verschaffen.”

Door Dries De Smet