Abonnee worden? Kies je leesformule

12/10/2019 - Buitenland
camera closecorrect down eyefacebook Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

Tijdens een bijeenkomst vorig jaar was Ahmed bijna het slachtoffer van een granaataanval.  REUTERS

Nobelprijs voor de Vrede gaat naar premier van Ethiopië

Iedereen gokte op Greta, het werd Abiy

De bookmakers hadden hun geld op Greta Thunberg gezet. Toch wint niet de zestienjarige klimaatactiviste maar wel de Ethiopische premier Abiy Ahmed de meest prestigieuze van de Nobelprijzen: die van de Vrede. Het Nobelcomité roemt de man omdat hij een einde maakte aan een bloedig conflict met buurland Eritrea.

‘Abiyot’ noemden zijn ouders hem toen hij opgroeide in Beshasha, een dorp in het centrum van Ethiopië. Een naam die wel meer kinderen kregen in de nasleep van de Ethiopische burgeroorlog van 1974, en die ‘revolutie’ betekent. Abiy Ahmed is een van de weinigen die de naam alle eer aandoet. Sinds hij vorig jaar in april aan de macht kwam, heeft hij zijn land een nieuwe richting uitgestuurd.

Een beetje Mandela

Het Nobelcomité roemde Ahmed gisteren omdat hij een einde maakte aan een twintigjarige oorlog met aartsvijand Eritrea. In 1998 barstte het conflict los omdat beide landen in de hoorn van Afrika het niet eens raakten over de grens. In twee jaar tijd vielen tienduizenden doden, honderdduizenden anderen raakten ontheemd. Een grenscommissie probeerde een einde te maken aan het bloedige conflict door de grens definitief vast te leggen in 2002, maar Ethiopië weigerde die beslissing te erkennen. Tot Abiy Ahmed dat vorig jaar wél deed. Het vredesverdrag dat volgde, leverde Ahmed al vergelijkingen opleverde met Nelson Mandela en Michael Gorbatsjov.

Maar er is meer. In de eerste honderd dagen van zijn premierschap verleende Ahmed amnestie aan duizenden politieke gevangenen in zijn land, bouwde hij de censuur op de media af en heeft hij de invloed van vrouwen in het land fors vergroot door hen de helft van de ministersposten in zijn kabinet te geven. Gigantische stappen vooruit voor een land dat tot voor kort geleid werd door een autoritair regime.

Te vroeg?

Maar er komt ook kritiek op de Nobelprijswinnaar. Vraag is of zijn prijs niet te vroeg komt. Ethiopië is nog volop in transitie - Ahmed plant vrije, democratische verkiezingen in 2020 - en te midden van het opflakkerende geweld tussen verschillende etnische groepen is maar de vraag of Ahmed zijn beloftes kan waarmaken. “We geloven dat zijn inspanningen nú erkenning en aanmoediging verdienen”, zo verdedigde het Nobelcomité de beslissing.

Bovendien hadden velen gehoopt op Greta Thurnberg als winnaar. In het verleden ging de Nobelprijs ook al naar klimaatactivisten, onder wie Al Gore. Alleen grijpt het Nobelcomité de laatste jaren meer terug naar de oorspronkelijke wensen van Alfred Nobel om de Nobelprijs van de Vrede te geven aan iemand die gewapende conflicten ontmijnt. De polarisering die ondertussen is ontstaan rond de figuur van Greta zal haar ook niet geholpen hebben om in de gratie van de jury te vallen.

AANGERADEN