Akkoord eindelijk rond, maar Brexit-soap is nog niet ten einde

Bron © The Times, The Guardian, Belga

Op de valreep: er is eindelijk een akkoord bereikt over de Brexit. Dat bevestigen zowel de Britse premier Boris Johnson als Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker. De Europese staatsleiders, het Europees én het Britse parlement moeten nog wel hun goedkeuring geven.

Het akkoord dat donderdagochtend werd gesloten, kreeg al groen licht van de Europese Commissie. Dat schrijft Commissievoorzitter Juncker in een brief aan Europees president Donald Tusk. Hij spreekt van “een eerlijke en evenwichtige overeenkomst voor de EU en het Verenigd Koninkrijk”, die “getuigt van onze inzet om oplossingen te vinden”. Juncker beveelt Tusk dan ook aan om op de Europese top, die om 15 uur van start gaat in Brussel, ook de goedkeuring van de Europese lidstaten te zoeken.

Volgens Barnier is dit een “billijk” en “redelijk” akkoord. “We hebben er alles aan gedaan, ook de laatste dagen, om ervoor te zorgen dat de regeringsleiders in staat zullen zijn om het resultaat positief te evalueren”, zei Barnier. Hij wees erop dat de aangepaste tekst “geen echte verrassingen” meer bevat en niet zo veel verschilt van het akkoord dat met de vorige Britse premier Theresa May was bereikt.

 

 

Johnson: “Antidemocratische backstop afgeschaft”

In een eigen tweet schrijft Brits premier Boris Johnson dat er een “goede deal” bereikt is die het Verenigd Koninkrijk in staat stelt opnieuw de controle over zijn beleidsprioriteiten te verwerven. “De antidemocratische backstop is afgeschaft”, schrijft hij op Twitter. “Het volk van Noord-Ierland zal zelf kunnen beslissen welke wetten het naleeft.”

Johnson trekt al maanden hard van leer tegen de ‘backstop’, het mechanisme dat in het Brexit-akkoord van zijn voorgangster Theresa May geïntegreerd was en dat moest vermijden dat er ooit opnieuw controles kwamen op de grens tussen Noord-Ierland en EU-lidstaat Ierland. Omdat Groot-Brittannië niet zelfstandig zou kunnen beslissen de ‘backstop’ op te heffen, was het hele systeem volgens Johnson “ondemocratisch”.

Het nieuwe Brexit-akkoord past daar een mouw aan, benadrukt Johnson. “Het volk van Noord-Ierland zal zelf kunnen beslissen welke wetten het naleeft en zal - anders dan bij de backstop - het recht hebben uit de bijzondere overeenkomst (met de EU, nvdr.) te stappen als het dat wil.” Om de “herovering” van die controle was het Johnson en de andere Brexiteers altijd te doen.

Johnson roept het Lagerhuis dan ook op om de tekst zaterdag goed te keuren. Als dat gebeurt, lijkt het VK goed op weg om op 31 oktober de Europese Unie te verlaten, drie jaar na het Brexit-referendum.

 

 

 

 

Laatste loodjes

De onderhandelingen over een boedelscheiding leken woensdagavond al tot een akkoord te leiden, nadat er instemming was bereikt over de douaneregels die na de Brexit op Noord-Ierland van toepassing zouden zijn. Door onenigheid over onder meer het btw-regime dat toegepast zou worden op de handelsstromen op het Ierse eiland lukte dat eerst niet, maar donderdagochtend werd dan toch een deal gevonden.

Goedkeuring in Brits parlement

Daarmee is de Brexit nog niet definitief: niet enkel de Europese staatsleiders (en vervolgens het Europees Parlement) moeten straks in Brussel hun goedkeuring geven, ook het Britse parlement moet de deal nog ratificeren. En zoals Theresa May, de voorgangster van Johnson bewees, is dat geen vanzelfsprekendheid. Zij had ook een akkoord met de EU, maar dat werd tot drie keer toe weggestemd in het Britse Lagerhuis.

Aangezien Johnson slechts over een bijzonder wankele meerderheid beschikt in het parlement, is een goedkeuring bij de stemming - die zaterdag zal doorgaan - geen formaliteit. Met name de tien parlementsleden van de Noord-Ierse nationalistische DUP, die donderdagochtend al hun steun voor het akkoord introkken, lijken een bijzonder moeilijke horde te zullen worden.

“Als de premier tegen Europees Commissievoorzitter zegt dat hij het akkoord kan goedkeuren, dan kan ik me als politicus inbeelden dat hij vertrouwen heeft in zijn bekwaamheid om een meerderheid van de parlementsleden te overtuigen”, blikte EU-onderhandelaar Barnier vooruit. “Maar er moet in dit parlement een dag komen dat men zijn verantwoordelijkheid neemt en uitvoert was is besloten in een referendum en is ondersteund door opeenvolgende Britse regeringen.”

Enthousiasme beleggers al voorbij

Het enthousiasme op de beurzen over de Brexit-deal was van korte duur. De koerswinst van het Britse pond is al weggeveegd en ook de Europese beurzen nemen wat gas terug.

Net na de bekendmaking van het akkoord ging het pond naar zijn hoogste peil in vijf maanden, maar daarna ging de koers tegenover de dollar en de euro in het rood. Op de Brusselse beurs was er een opstootje tot 1 procent winst meteen na de aankondiging, maar dat werd gevolgd door een terugval. Om 14.45 uur stond de Bel20 wel nog 0,60 procent in het groen. De beurs van Londen staat op 0,8 procent winst.

LEES OOK. Brexit-koorts neemt verder toe: deal met EU is rond, maar Johnson moet eigen land nog overtuigen (+)

Extra Europese top?

Zoals een EU-diplomaat zich donderdagochtend liet ontvallen, is het bovendien niet uitgesloten dat één van de staatshoofden en/of regeringsleiders op de top op de rem gaat staan, omdat hij of zij het akkoord zelf grondig wil kunnen bestuderen.

Daarom wordt er in de Europese wijk rekening mee gehouden dat er voor het einde van oktober nog een extra Europese top moet worden ingelast. Zo’n top kan ook bijeenkomen om de stand van zaken te bespreken als het Lagerhuis het akkoord afschiet. Dan zijn ‘no deal’ of een nieuw uitstel voor de Brexit de enige twee overgebleven opties.

 

bekijk ook

Wat zijn de gevolgen van een ‘no deal’-brexit?

 

Door jvh, mtm