Debat over ‘wonderschoen’ na wereldrecords in marathon: “Alsof je op trampolines loopt”

Bron © BBC

Foto: REUTERS

Afgelopen weekend werd geschiedenis geschreven op de marathon. Eliud Kipchoge liep als eerste mens een marathon in minder dan twee uur en hoewel de tijd van 1:59:40 (gezien de aard van de recordpoging) niet officieel erkend werd, wordt dit gezien als een nieuwe mijlpaal. Zijn landgenote Brigid Kosgei verpulverde een dag later in Chicago het zestien jaar oude (officiële) wereldrecord van Paula Radcliffe met een nieuwe recordtijd van 2u14:04. Opvallend: allebei liepen ze met een nieuwe “wonderschoen”. Maar hoe groot is die impact van de befaamde Nike Vaporfly 4%?

LEES OOK. Heel wat reacties na kritiek op nieuw wereldrecord in marathon van Kipchoge: “Revolutionaire schoen of niet, het blijft straf”

Het idee om materiaal tot in de kleinste details aan te passen om de prestaties te verbeteren is uiteraard niets nieuws. Het is het beruchte concept van de ‘marginal gains’ waarmee Team Sky in de koers uitpakte.

Hulpmiddelen als 41 hazen, een zelfgekozen parcours, een zelfgekozen tijdstip en een auto die het ideale traject aangeeft zoals bij Eliud Kipchoge zijn uiteraard niet toegelaten in officiële wedstrijden. Blijft over: de houding, de kledij en het schoeisel. Waarbij de schoen uiteraard de grootste impact heeft.

“Alsof je op trampolines loopt”

Sportgigant Nike ontwierp daarom de “Vaporfly 4%”, die door het record van Kipchoge meteen wereldnieuws werd. Maar ook Kosgei én de tien eerste mannen in de marathon van Chicago liepen ermee. De Amerikaan Jake Riley liet alvast optekenen: “De schoenen geven het gevoel alsof je op trampolines loopt.”

De schoen heeft een koolstofvezelplaat in de dikke schuimzool die zou helpen om hardlopers vooruit te stuwen. Zelf claimen ze met die schoen voor 4% winst te zorgen.

De BBC ging op onderzoek uit en trok naar de Manchester Metropolitan University. “Je kunt een schoen niet radicaal veranderen, maar het verminderen van de massa ervan kan je al een winst van 1% opleveren”, aldus Dr. Thomas Allen, hoofddocent sporttechniek. “Als je nog meer demping aan de middenzool toevoegt, krijg je misschien nog 1% meer winst. En als je een stijve plaat in de middenzool introduceert, krijg je dan nog 1% winst?”

“Deze technologie is niet nieuw - een universiteit in Canada zou als eerste het idee hebben bedacht en getest om een stijve plaat in de tussenzool van een hardloopschoen te plaatsen. Nike is echter nog een stap verder gegaan met drie stijve platen in de voorvoet van de tussenzool. Het idee hierachter is dat de efficiëntie wordt verbeterd.”

Tal van bedrijven probeerden al tientallen jaren zo’n plaat in een zachte zool te integreren, maar faalden om technische redenen. Een nieuw soort schuim zou de barrière nu hebben overwonnen en andere bedrijven proberen nu hetzelfde te ontwikkelen.

Het is echter nog niet bewezen of de schoenen elke atleet een voordeel geeft en er zijn ook vraagtekens over de houdbaarheid van de schoen eenmaal ze worden gedragen.

250 euro… Is het dan nog wel eerlijk?

Hoe dan ook: bij Nike wrijven ze zich in hun handen bij alle aandacht voor hun “wonderschoen”. Het kostplaatje bedraagt echter 250 euro...

Is zo’n dure schoen dan nog wel eerlijk? Een aantal atleten heeft bij de Internationale atletiekbond IAAF al een klacht ingediend en er werd alvast een werkgroep op gezet. De huidige regels stellen dat “schoenen niet zodanig mogen worden geconstrueerd dat atleten oneerlijke hulp of voordelen krijgen - en elk type schoen moet redelijkerwijs beschikbaar zijn voor iedereen in de geest van de universaliteit van atletiek”.

In een officiële verklaring zei de IAAF: “Het is duidelijk dat sommige vormen van technologie een atleet hulp bieden die in strijd is met de waarden van de sport. De uitdaging voor de IAAF is om de juiste balans te vinden tussen het stimuleren van de ontwikkeling en het behoud van de fundamentele kenmerken van de sport: toegankelijkheid, universaliteit en eerlijkheid.”

Wordt vervolgd...

Door vml
    Meest recent